Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 9

हिरण्यकशिपोः क्रोधः तथा देवप्रजाकदनम् — Hiraṇyakaśipu’s Wrath and the Affliction of Devas and Beings

Devanagari script

ततस्स दैत्यराजेन्द्रो ह्यजेयमजरामरम् । आत्मानमप्र तिद्वंद्वमेकराज्यं व्यधित्सत

Transliteration

tatassa daityarājendro hyajeyamajarāmaram | ātmānamapra tidvaṃdvamekarājyaṃ vyadhitsata

Translation

随后，那位代提耶之王决意树立自身为独一至尊：不可战胜、不老不死、无有对手，独自为王而统御。

Word by Word

• ततः: thereafter
• ततः: Kāla (काल)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्यय, तस्मात्/ततः (then/thereafter) कालवाचक

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• दैत्यराजेन्द्रः: lord of the demon-kings
• दैत्यराजेन्द्रः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दैत्य-राज-इन्द्र (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दैत्यानां राजानाम् इन्द्रः)

• हि: indeed
• हि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: हि (अव्यय)
• Form: अव्यय, निपात (emphatic/indeed)

• अजेयम्: unconquerable
• अजेयम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ-जेय (प्रातिपदिक; कृदन्ताधारित)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (आत्मानम्)

• अजरामरम्: ageless and deathless
• अजरामरम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ-जरा-अमर (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-पूर्वक-द्वन्द्वः: (अजरा च अमरं च)

• आत्मानम्: himself
• आत्मानम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अप्रतिद्वन्द्वम्: without a rival
• अप्रतिद्वन्द्वम्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: अ-प्रति-द्वन्द्व (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; नञ्-तत्पुरुषः (प्रतिद्वन्द्वो न यस्य)

• एकराज्यम्: sole sovereignty / single kingdom
• एकराज्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: एक-राज्य (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः (एकं राज्यं)

• व्यधित्सत: desired to establish
• व्यधित्सत: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वि+धा (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; सन्नन्त-प्रयोगः (धित्सति/धित्सते: to desire to place/arrange)

Speaker

Suta Goswami (narrating the Purāṇic account to the sages)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Characters & Entities

• Daityas
• Daitya king

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It portrays the asuric impulse to claim absolute, rival-free sovereignty and immortality—an ego-driven aim opposed to Shaiva dharma, where true fearlessness and liberation come through surrender to Pati (Shiva), not self-deification.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By contrast: the Daitya seeks to become “unconquerable” by self-will, while Linga/Saguna Shiva worship trains the devotee to relinquish rivalry and ego, recognizing Shiva as the true Lord beyond all claim to sole supremacy.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

As a corrective to ego and domination, the practical takeaway is steady japa of the Panchākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with humility, optionally accompanied by Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as reminders of renunciation and devotion.