Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 30

शब्दब्रह्मतनुवर्णनम् — Description of the Form of Śabda-Brahman

Devanagari script

महोदारं महावीर्यं महापुरुषलणम् । तं दृष्ट्वा परमं रूपं कृतार्थोऽभून्मया हरिः

Transliteration

mahodāraṃ mahāvīryaṃ mahāpuruṣalaṇam | taṃ dṛṣṭvā paramaṃ rūpaṃ kṛtārtho'bhūnmayā hariḥ

Translation

他至为宏阔，具无量雄威，具足至上神人（普鲁沙）的诸相。见到那无与伦比的最高形相后，我——哈利（毗湿奴）——心愿圆满，所求已成。

Word by Word

• महोदारम्: very generous/noble
• महोदारम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Adjective
• Root: महा + उदार (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• महावीर्यम्: of great power/valor
• महावीर्यम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Adjective
• Root: महा + वीर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; विशेषण

• महापुरुषलक्षणम्: having the marks of a great person
• महापुरुषलक्षणम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Adjective
• Root: महा + पुरुष + लक्षण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; तत्पुरुषसमासः (महापुरुषस्य लक्षणम्)

• तम्: him
• तम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: पूर्वकालक्रिया (Absolutive/पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
• Form: क्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund), क्रियाविशेषणभावः; ‘having seen’

• परमम्: supreme
• परमम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Adjective
• Root: परम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषण

• रूपम्: form
• रूपम्: कर्म (Karma/कर्मपद)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन

• कृतार्थः: fulfilled/successful
• कृतार्थः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: कृत + अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; विशेषण; तत्पुरुषः (कृतः अर्थः यस्य)

• अभूत्: became/was
• अभूत्: क्रिया (Verb/आख्यात)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• मया: by me
• मया: कर्तृ (Agent-instrumental/कर्ता-तृतीया)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, तृतीया (3), एकवचन

• हरिः: Hari (Vishnu)
• हरिः: कर्तृ (Karta/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हरि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन

Speaker

Vishnu (Hari)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Vishnu (Hari)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse teaches that the vision (darśana) of Shiva’s supreme, auspicious form grants inner completion and spiritual fulfillment—even to Hari—highlighting Shiva as Pati, the ultimate refuge and goal.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By stressing “paramaṃ rūpam” (the supreme form), it supports Saguna worship—approaching Shiva through a perceivable form such as the Śivaliṅga—through which devotion matures into realization of the highest truth.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice Shiva-dhyāna (meditation on Shiva’s supreme form) alongside japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya,” using reverent darśana of the Śivaliṅga to cultivate single-pointed bhakti.