Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 25

शब्दब्रह्मतनुवर्णनम् — Description of the Form of Śabda-Brahman

Devanagari script

स स्रष्टा सर्वलोकानां स एव त्रिविधः प्रभुः । एवमोमोमिति प्रोक्तमित्याहुर्यजुषां वराः

Transliteration

sa sraṣṭā sarvalokānāṃ sa eva trividhaḥ prabhuḥ | evamomomiti proktamityāhuryajuṣāṃ varāḥ

Translation

唯有祂是诸世界的创造者；唯有祂是主宰，以三重显现而为王。故《夜柔吠陀》最胜的圣见者宣说：祂被称诵称为“唵，唵”。

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• स्रष्टा: creator
• स्रष्टा: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सृज् (धातु)
• Form: तृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (agent noun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सर्व-लोकानाम्: of all worlds
• सर्व-लोकानाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक) + लोक (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सर्वेषां लोकानाम्), पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed/alone
• एव: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphatic particle)

• त्रिविधः: threefold
• त्रिविधः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (त्रयो विधा यस्य), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण

• प्रभुः: Lord/master
• प्रभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• एवम्: thus
• एवम्: Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)

• ओम्: Om
• ओम्: Quotation content (उद्धृत)
• Type: Indeclinable
• Root: ओम् (अव्यय/प्रणव)
• Form: प्रणव-रूप अव्यय (sacred syllable)

• ओम्: Om
• ओम्: Quotation content (उद्धृत)
• Type: Indeclinable
• Root: ओम् (अव्यय/प्रणव)
• Form: प्रणव-रूप अव्यय

• इति: thus/‘…’
• इति: Quotation marker (इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-चिह्न (quotative particle)

• प्रोक्तम्: said/declared
• प्रोक्तम्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-वच् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कर्मणि

• इति: thus
• इति: Quotation marker (इति)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय; उद्धरण-चिह्न

• आहुः: they say
• आहुः: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अह् (धातु)
• Form: लट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• यजुषाम्: of the Yajus (Yajurveda hymns)
• यजुषाम्: Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: यजुस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• वराः: the best/excellent ones
• वराः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

Speaker

Sūta Gosvāmi (narrating Shiva Purana teachings to the sages at Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

Mantra Metadata

Mantra: oṃ (om om)

Type: gayatri

Shakti Dimension

Role: teaching

Cosmic Context

Cosmic Event: Vedic identification of the supreme creator with Praṇava; triadic manifestation (interpretively: icchā-jñāna-kriyā or three functions/levels)

Characters & Entities

• Shiva
• Om (Praṇava)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse identifies Shiva as Pati—the sovereign cause of all worlds—and points to the Praṇava (Om) as His primary sonic revelation, indicating that contemplation of Om leads the bound soul (paśu) toward liberation through Shiva’s grace.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though Om is a subtle (nirguṇa-oriented) symbol, the Shiva Purana treats it as inseparable from Saguna worship: Om sanctifies Linga-pūjā and mantra-japa, making the visible Linga a support for meditating on the formless Lord.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Practice steady japa and meditation on the Praṇava “Om” (often repeated reverentially), and integrate it as the opening seed before Panchākṣarī japa (Om Namaḥ Śivāya) during daily worship or Mahāśivarātri observances.