Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 41

दक्षयज्ञ-प्रसङ्गे देवतानां आश्वासनं तथा दण्डविधानम् | Consolation of the Devas and the Ordinance of Consequences in the Dakṣa-Yajña Episode

Devanagari script

स भवान् भगवान् शंभो दीनबंधो परात्परः । स्वकृतेन महार्हेण संतुष्टो भक्तवत्सल

Transliteration

sa bhavān bhagavān śaṃbho dīnabaṃdho parātparaḥ | svakṛtena mahārheṇa saṃtuṣṭo bhaktavatsala

Translation

噢，商布主！你是具福之世尊，是困厄者的依怙与至亲，超越至高。你怜爱 भक्त者，纵使亲手所献之供养朴素无华，只要真诚，亦令你欢喜。

Word by Word

• सः: he/that (you)
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भवान्: you (honored one)
• भवान्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम (honorific pronoun), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शंभो: O Śambhu
• शंभो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• दीन-बंधो: O friend of the distressed
• दीन-बंधो: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: दीन (प्रातिपदिक) + बन्धु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (दीनानां बन्धुः)

• परात्-परः: supreme beyond all
• परात्-परः: Samānādhikaraṇa (समानाधिकरण)
• Type: Adjective
• Root: पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तुलनार्थक-प्रयोगः (beyond the beyond)

• स्व-कृतेन: by (my) own deed
• स्व-कृतेन: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: स्व (प्रातिपदिक) + कृत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (स्वं कृतं)

• महा-अर्हेण: greatly worthy/weighty
• महा-अर्हेण: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + अर्ह (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महा अर्हम्)

• संतुष्टः: satisfied
• संतुष्टः: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम्-तुष् (धातु)
• Form: कृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भावे/कर्मणि (being satisfied)

• भक्त-वत्सल: O lover of devotees
• भक्त-वत्सल: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भक्त (प्रातिपदिक) + वत्सल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन (सम्बोधन-रूपेण); समासः तत्पुरुषः (भक्तेषु वत्सलः)

Speaker

Sati (addressing Lord Shiva)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Umāpati

Mantra Metadata

Mantra: स भवान् भगवान् शंभो दीनबंधो परात्परः । स्वकृतेन महार्हेण संतुष्टो भक्तवत्सल

Type: stotra

Shakti Dimension

Shakti Form: Satī

Role: nurturing

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Sati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that Śiva, the supreme Pati (Lord), is bhaktavatsala—He values sincerity and devotion over external grandeur, uplifting the distressed and guiding them toward grace and liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

In Liṅga/Saguṇa worship, the devotee approaches Śiva through tangible offerings; this verse emphasizes that even simple, self-prepared upacāras offered with devotion are accepted by Śiva, who responds to bhāva (inner intent).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Offer a simple Śiva-pūjā with purity of heart—water, bilva leaves, or a self-made offering—while repeating the Pañcākṣarī mantra “Om Namaḥ Śivāya,” focusing on humility and surrender.