Rig Veda 9.73.8: Mandala 9, Sukta 73, Mantra 8
Sukta 9.73
Rishi: Unknown/uncertain in provided input
Devata: Soma Pavamāna as guardian of ṛta (ṛtasya gopāḥ)
Chandas: Jagatī (probable; verify)
Samhita Patha (Devanagari)
ऋतस्य गोपा न दभाय सुक्रतुस्त्री ष पवित्रा हृद्यन्तरा दधे । विद्वान्त्स विश्वा भुवनाभि पश्यत्यवाजुष्टान्विध्यति कर्ते अव्रतान् ॥
Transliteration
ṛtásya gopā́ ná dábhāya sukrátus trī́ ṣá pavítrā hṛdy àntárā dadhe | vidvā́n sá víśvā bhúvanābhí paśyaty ávā́juṣṭān vidhyati kártē avratā́n ||
Translation
他是ṛta（宇宙正序）的牧守者，不可欺罔，意志纯明；他把三重净化者安置在心之内。具知者遍观一切世界；他击倒不受欢迎者——那些无誓无律、制造紊乱的作恶者。
Word by Word
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true law)
ऋतस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
गोपाःguardian, protector
गोपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो + पा)
नnot
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
दभायharm/cheat (you)
दभाय:
—
TypeVerb
Rootदभ् (धातु)
सुक्रतुःof good resolve/power, wise
सुक्रतुः:
कर्तृ (गोपाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-क्रतु (प्रातिपदिक)
त्रीःthree
त्रीः:
कर्म
TypeNumeral/Adjective
Rootत्रि (संख्याप्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
पवित्राpurifying filters/strainers
पवित्रा:
कर्म
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
हृद्यन्तराwithin the heart, inward
हृद्यन्तरा:
कर्म
TypeAdjective
Rootहृद्य-अन्तर (प्रातिपदिक; समास)
दधेhas placed/has set
दधे:
—
TypeVerb
Rootधा (धातु)
विद्वान्knowing, wise
विद्वान्:
कर्तृ (पश्यति इत्यस्य)
TypeParticiple (adjectival)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनानिworlds, beings/realms
भुवनानि:
कर्म (विश्वा इत्यस्य विशेष्य)
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
अभिtowards, over, upon
अभि:
—
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
पश्यतिsees
पश्यति:
—
TypeVerb
Rootदृश् (धातु; पश्य-)
अवाजुष्टान्those not delighting in strength/prize (unfavourable)
अवाजुष्टान्:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ- + वाजुष्ट (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
विध्यतिpierces, strikes
विध्यति:
—
TypeVerb
Rootव्यध्/विध् (धातु; ‘to pierce/smite’)
कर्तेfor the doer/agent (for the performer)
कर्ते:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootकर्तृ (प्रातिपदिक)
अव्रतान्without sacred observance, lawless
अव्रतान्:
कर्म (अवाजुष्टान् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ- + व्रत (प्रातिपदिक; नञ्-समास)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free sign-in with Google or Apple keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.