Rig Veda 7.83.8: Mandala 7, Sukta 83, Mantra 8
Sukta 7.83
Rishi: Vasiṣṭha
Devata: Indra–Varuṇa
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
दाशराज्ञे परियत्ताय विश्वतः सुदास इन्द्रावरुणावशिक्षतम् । श्वित्यञ्चो यत्र नमसा कपर्दिनो धिया धीवन्तो असपन्त तृत्सवः ॥
Transliteration
dāśa-rājñé párīyattāya viśvátas sudā́sa indrāvaruṇāv aśikṣatam | śvityáñco yátra námasā kapardíno dhiyā́ dhī́vanto ásapanta tṛ́tsavaḥ ||
Translation
在十王自四方环攻之际，你二位——因陀罗与伐楼那——教导并坚固了苏达斯。于彼处，发光的特里特苏族，发结盘髻者，以礼敬俯首；思虑丰盈，凭观照而进——在那里，内在的持戒与修持化为力量。
Word by Word
दाशराज्ञेin/at the (battle) of the Ten Kings
दाशराज्ञे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootदाशराज्ञ (प्रातिपदिक; ‘दश-राजन्’ समास) अथवा दाशराज्ञ (युद्ध/संघर्ष-नाम)
परियत्तायfor the one who was hard-pressed/encircled
परियत्ताय:
सम्प्रदान
TypeAdjective (Kṛdanta)
Rootपरि-यत् (धातु √यत् ‘to strive/press on’), क्त-प्रत्यय (यत्त)
विश्वतःfrom all sides
विश्वतः:
अधिकारण
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootविश्व (सर्वनाम-विशेषण-प्रातिपदिक)
सुदासःSudās (the king)
सुदासः:
सम्बन्ध/अधिकारण (यस्यार्थे) / (वाक्ये ‘यस्य’—सुदासः)
TypeNoun
Rootसुदास (प्रातिपदिक; नाम)
इन्द्रावरुणाIndra and Varuṇa
इन्द्रावरुणा:
कर्तृ
TypeNoun (dual deity name)
Rootइन्द्र-वरुण (द्वन्द्व-समास प्रातिपदिक)
अवशिक्षतम्helped/strengthened
अवशिक्षतम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootअव-√शिक्ष् (धातु √शिक्ष् ‘to strengthen/teach/assist’), लङ् (इम्पर्फेक्ट)
श्वित्यञ्चःthe bright/whitish-shining ones
श्वित्यञ्चः:
कर्तृ (असपन्त इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootश्वित्यञ्च (प्रातिपदिक; ‘श्वित्/श्विति’ + अञ्च ‘turning/going’; विशेषण)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (य-प्रत्यय-प्रश्न/सम्बन्ध-अव्यय)
नमसाwith reverence/obeisance
नमसा:
करण
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
कपर्दिनःthe topknotted ones
कपर्दिनः:
कर्तृ (असपन्त इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootकपर्दिन् (प्रातिपदिक; ‘with braided hair/topknot’)
धियाwith inspired thought
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक; ‘thought, insight’)
धीवन्तःthe inspired/wise ones
धीवन्तः:
कर्तृ (असपन्त इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootधीवन्त् (प्रातिपदिक; ‘possessing dhī’, from धी + वन्त्)
असपन्तthey followed/attended
असपन्त:
क्रिया
TypeVerb
Root√सप् (धातु; ‘to follow/attend, to accompany’), लङ् (इम्पर्फेक्ट)
तृत्सवःthe Tṛtsus (tribe/people)
तृत्सवः:
कर्तृ (असपन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootतृत्सु (प्रातिपदिक; जन/गोत्र-नाम)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.