Rig Veda 4.7.1: Mandala 4, Sukta 7, Mantra 1
Sukta 4.7
Rishi: Vāmadeva Gautama (traditional for RV 4.7)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (probable; verify in critical edition)
Samhita Patha (Devanagari)
अयमिह प्रथमो धायि धातृभिर्होता यजिष्ठो अध्वरेष्वीड्यः । यमप्नवानो भृगवो विरुरुचुर्वनेषु चित्रं विभ्वं विशेविशे ॥
Transliteration
ayám ihá prathamó dhā́yi dhātṛ́bhir hótā yájiṣṭho adhvaréṣv ī́ḍyaḥ | yám apnávāno bhṛ́gavo vi-rurucúr váneṣu citráṃ vi-bhvám viśé-viśe ||
Translation
此火神在此，最初由诸安立者所安置——阿耆尼（Agni）为祭司，最宜受祭，于诸祭仪中当受颂扬。婆利古（Bhṛgu）诸族得获于他，使他在林野中炽然显耀；他是奇妙而广大之力，赐予一族复一族。
Word by Word
अयम्this (one)
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इहhere
इह:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootइह (अव्यय)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ (अयम् इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
धायिwas established/was set
धायि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
धातृभिःby the establishers/ordainers
धातृभिः:
करण
TypeNoun
Rootधातृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √धा ‘स्थापने/धारणे’ + तृ)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
कर्तृ (अयम् इत्यस्य समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootहोतृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √हु ‘यज्ञे’ + तृ)
यजिष्ठःmost worshipful / best at sacrifice
यजिष्ठः:
कर्तृ (होता इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootयजिष्ठ (प्रातिपदिक; यज्-तमे/इष्ठ-प्रत्ययः)
अध्वरेषुin the rites/sacrifices
अध्वरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
ईड्यःpraiseworthy / to be invoked
ईड्यः:
कर्तृ (होता इति विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootईड्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ’ + य)
यम्whom
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अप्नवानःpossessing gain/attainment; successful
अप्नवानः:
कर्तृ
TypeAdjective/Participle
Rootअप्नवत् (प्रातिपदिक; अप्न ‘धन/कार्य-सम्पत्ति’ + वत्) अथवा √आप् ‘प्रापणे’ से भाव
भृगवःthe Bhṛgus (a seer-clan)
भृगवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
विरुरुचुःshone forth / made (him) shine
विरुरुचुः:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√रुच् (दीप्तौ) with preverb वि-
वनेषुin the woods/forests
वनेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
चित्रम्bright, wondrous
चित्रम्:
कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचित्र (प्रातिपदिक)
विभ्वम्all-pervading, mighty
विभ्वम्:
कर्म (यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootविभ्व (प्रातिपदिक)
विशे-विशेin each clan/settlement
विशे-विशे:
अधिकरण
TypeNoun (reduplicated distributive)
Rootविश् (प्रातिपदिक)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.