Rig Veda 10.2.3: Mandala 10, Sukta 2, Mantra 3
Sukta 10.2
Devata: Agni
Samhita Patha (Devanagari)
आ देवानामपि पन्थामगन्म यच्छक्नवाम तदनु प्रवोळ्हुम् । अग्निर्विद्वान्त्स यजात्सेदु होता सो अध्वरान्त्स ऋतून्कल्पयाति ॥
Transliteration
ā́ devā́nām ápi pánthām aganma yác chaknávāma tád ánu prá-voḷhum | agnír vidvā́nt sá yajā́t séd u hótā sá adhvarā́nt sá ṛtū́n kálpayāti ||
Translation
我们已抵达诸神之道——尽我们所能随行，并将其继续推展。阿耆尼既知晓，便当行祭；他确是Hotṛ——他整饬诸祭仪，并安置合乎ṛta的诸季与正时。
Word by Word
आtowards; hither
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग) / ā (preverb)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अपिalso; even
अपि:
—
TypeIndeclinable
Rootअपि (निपात)
पन्थाम्path
पन्थाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपन्था/पथिन् (प्रातिपदिक)
अगन्मwe went; we reached
अगन्म:
क्रिया
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
यत्so that; what/that which
यत्:
—
TypeIndeclinable (relative pronoun used as clause-linker)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शक्नवामwe might be able
शक्नवाम:
क्रिया
TypeVerb
Rootशक् (धातु)
तत्that
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अनुafter; along
अनु:
—
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
प्रforth; forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
वोळ्हुम्to carry/lead forward
वोळ्हुम्:
प्रयोजन/उद्देश्य (purpose of शक्नवाम)
TypeVerb (infinitive)
Rootवह् (धातु) → वोढुम्/वोळ्हुम् (Vedic infinitive)
अग्निःAgni
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
विद्वान्knowing; wise
विद्वान्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective (participial)
Rootविद् (धातु) → विद्वस् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यजात्let him sacrifice; may he worship
यजात्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इदुindeed; just
इदु:
—
TypeIndeclinable
Rootइद्/इदु (निपात, Vedic)
होताHotṛ-priest; invoker
होता:
कर्तृ (apposition to अग्निः)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरान्sacrificial rites
अध्वरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऋतून्seasons; proper times
ऋतून्:
कर्म
TypeNoun
Rootऋतु (प्रातिपदिक)
कल्पयातिsets in order; arranges
कल्पयाति:
क्रिया
TypeVerb
Rootकॢप्/कल्प् (धातु) → कल्पयति (causative)
Ritual Application
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Natural Symbolism
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes
Ask anything about this verse
Answers come straight from the texts, with the shlokas they draw on. Ask in your own words.
Not sure where to start?
A free Google sign-in keeps your chat saved across web and the app.
Read Rig Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with word-by-word meanings, Sanskrit recitation where available, and more.