Shloka 51
कुम्भकर्णोपदेशः
Kumbhakarna’s Counsel and War-Boast to Ravana
Devanagari script
हरींश्चापिहनियिष्यामिसंयुगेसमवास्थिवान् ।असाधारणमिच्छामिनदातुंमहद्यशः ।।6.63.51।।
Transliteration
harīṃś cāpi haniṣyāmi saṃyuge samavāsthivān |
asādhāraṇam icchāmi na dātuṃ mahad yaśaḥ ||
Translation
我将坚定立于战阵之中，连婆那罗的军团也要尽数诛灭；我不愿让你失去那非凡而宏大的荣耀。
Word by Word
तत्then/that
तत्:
सम्बन्ध (discourse deictic)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; वाक्योपक्रमे 'that (being so)'
इच्if indeed
इच्:
सम्बन्ध (particle)
TypeIndeclinable
Rootइच् (अव्यय; छान्दस/पाठभेद)
Formनिपातः; पाठे 'इच' = 'यदि/चेत्' इत्यर्थे (particle)
इन्द्रात्from Indra
इन्द्रात्:
अपादान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्
भयम्fear
भयम्:
कर्म/विषय (contextual)
TypeNoun
Rootभय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; 'fear'
राजन्O king
राजन्:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्
यदिif
यदि:
सम्बन्ध (condition)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम्
चand
च:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय/अपेक्षार्थक-अव्ययम्
स्वयम्भुवःfrom Svayambhu (Brahma)
स्वयम्भुवः:
अपादान
TypeNoun
Rootस्वयम्भू (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्; ब्रह्मणः नाम
ततःthen
ततः:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्ययम्
अहम्I
अहम्:
कर्ता
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्
नाशयिष्यामिI will destroy
नाशयिष्यामि:
क्रिया
TypeVerb
Rootनश्/नाशय् (धातु; causative from नश्)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्; णिच्-प्रयोगः (causative)
नैशम्night-born
नैशम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootनैश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तमः इति विशेष्यस्य विशेषणम् ('nightly')
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
इवlike
इव:
उपमा
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formउपमावाचक-अव्ययम् (simile marker)
अंशुमान्the sun
अंशुमान्:
कर्ता (of implied comparison)
TypeNoun
Rootअंशुमत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; आदित्यस्य नाम
अपिeven
अपि:
सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्ययम्
देवाःgods
देवाः:
कर्ता
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
शयिष्यन्तेwill lie down / will fall prostrate
शयिष्यन्ते:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी (धातु)
Formलृट् (Simple Future), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; आत्मनेपदम्
क्रुद्धेwhen (I am) enraged
क्रुद्धे:
अधिकरण (state/condition)
TypeAdjective
Rootक्रुद्ध (कृदन्त; क्रुध् धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्; मयि इति विशेष्येण सह (locative absolute-like)
मयिin me
मयि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
महीतलेon the earth
महीतले:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमहीतल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे, सप्तमी-विभक्तिः, एकवचनम्
Context
"Confident of prosperity, he who defers action earlier, he does not know what is right and wrong later on."
Characters & Entities
V
VānarasFAQs
It warns that seeking fame (yaśas) detached from righteousness becomes morally hollow; Dharma measures glory by justice, not by destruction.
The speaker promises steadfast fighting and frames his violence as a means to secure renown for his ruler.
Steadfastness and commitment, though ethically compromised by the goal of winning fame through unjust war.