Ramayana — Yuddha Kanda, Sarga 110, Shloka 31
रामरावणयोर्युद्धवैषम्यं तथा रावणशिरश्छेदनम्
Rama–Ravana Duel Intensifies; Ravana’s Heads Severed and Reappear
Devanagari script
मारीचोनिहतोयैस्तुखरोयैस्तुसदूषणः ।।।।क्रौञ्चावनेविराधस्तुकबन्धोदण्डकेवने ।यैस्सालागिरयोभग्नावाली च क्षुभितोऽम्बुधिः ।।।।त इमेसायकास्सर्वेयुद्धेप्रात्ययिकाममकिनुतत्कारणंयेनरावणेमन्दतेजसः ।।।।
Transliteration
mārīco nihato yais tu kharo yais tu sadūṣaṇaḥ |
Translation
“正是用那些曾射杀摩利遮、又令伽罗与度沙那同赴败亡的箭矢——”
Word by Word
मारीचःMaricha
मारीचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootmārīca (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निहतःkilled
निहतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootni-√han (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'killed'
यैःby which
यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; सम्बन्ध-प्रश्न/येन-तद्-सम्बन्धः (by which [arrows])
तुindeed/but
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/विशेष (but/indeed)
खरःKhara
खरः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkhara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
यैःby which
यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
तुand/indeed
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष
सदूषणःDushana (with his forces)
सदूषणः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootsa + dūṣaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'दूषणसहितः' (with Dushana) / or epithet 'Dushana' with prefix sa-
क्रौञ्चावनेin Krauncha forest
क्रौञ्चावने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootkrauñca + vana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; 'क्रौञ्चस्य वने' (in Krauncha forest)
विराधःViradha
विराधः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvirādha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तुalso/indeed
तु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय)
Formअव्यय; विशेष
कबन्धःKabandha
कबन्धः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkabandha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
दण्डकेin Dandaka
दण्डके:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootdaṇḍaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; (दण्डकवने इत्यर्थे)
वनेin the forest
वने:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
यैःby which
यैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
सालागिरयःŚāla trees and mountains
सालागिरयः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootśāla + giri (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; द्वन्द्वः: 'सालाः च गिरयः च' (Śāla trees and mountains)
भग्नाःbroken
भग्नाः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√bhaj/√bhañj (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'broken'
वालीVali
वाली:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootvālin (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
चand
च:
None (समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय
क्षुभितःagitated
क्षुभितः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√kṣubh (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'agitated'
अम्बुधिःocean
अम्बुधिः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootambudhi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
तेthose
ते:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सायकाः इति विशेषणम्
इमेthese
इमे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सायकाः इति विशेषणम्
सायकाःarrows
सायकाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsāyaka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सायकाः इति विशेषणम्
युद्धेin battle
युद्धे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
प्रात्ययिकाःineffective
प्रात्ययिकाः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootprātyayika (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; 'ineffective/fruitless' (contextual)
ममmy
मम:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन; 'my'
किम्what
किम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; प्रश्नार्थक (what?)
नुindeed/then (question particle)
नु:
None (निपात)
TypeIndeclinable
Rootnu (अव्यय)
Formअव्यय; प्रश्न-निपात (interrogative particle)
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; कारणम् इति विशेषणम्
कारणम्reason
कारणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāraṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
येनby which
येन:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; 'by which/whereby'
रावणेin Ravana
रावणे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; 'in Ravana'
मन्दतेजसः(who is) of diminished brilliance
मन्दतेजसः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootmanda + tejas (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ' मंदं तेजः यस्य सः' (of diminished splendor); रावणे इति विशेषणम्
Context
'Earlier, by my arrows, Maricha was killed, Dushana and Khara were killed, Kabhanda was killed in Krauncha forest, Virada was killed in Dandaka forest. By which arrows Sala trees were cut off, mountain was broken, ocean was agitated, and Vali was killed, are wasted with Ravana, who is less brilliant in war. What is the reason?'
Characters & Entities
R
RāmaM
MārīcaK
KharaD
DūṣaṇaFAQs
Truthful self-assessment supports dharma: Rāma reviews past deeds to understand the present obstacle, seeking the right course rather than clinging to pride.
Rāma recalls earlier victories achieved with his arrows as he wonders why Rāvaṇa is not being overcome.
Humility and reflective intelligence—he does not assume success is automatic, even with proven weapons.