Ramayana — Sundara Kanda, Sarga 62, Shloka 20

मधुवनभङ्गः

The Disruption of Madhuvana and Dadhimukha’s Complaint

Devanagari script

श्रुत्वा दधिमुखस्येदं वचनं वानरर्षभाः।पुनर्वीरा मधुवनं तेनैव सहसा ययुः।।5.62.20।।

Transliteration

śrutvā dadhimukhasyedaṃ vacanaṃ vānararṣabhāḥ | punar vīrā madhuvanaṃ tenaiva sahasā yayuḥ ||5.62.20||

Translation

听到达提穆卡这番话，那些英勇的猴军首领便与他一道，立刻急速返回蜜林（Madhuvana）。

Word by Word

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: पूर्वकाल-क्रिया (prior action)
• Type: Verb
• Root: √श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund), अव्ययभाव (indeclinable verbal)

• दधिमुखस्य: of Dadhimukha
• दधिमुखस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: दधिमुख (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति (genitive/6th), एकवचन

• इदम्: this
• इदम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifier)

• वचनम्: speech / words
• वचनम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• वानरर्षभाः: the best of vanaras
• वानरर्षभाः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वानर + ऋषभ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (वानराणाम् ऋषभाः = bulls among monkeys); पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

• पुनः: again
• पुनः: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: पुनः (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• वीराः: heroes
• वीराः: कर्ता (Kartā/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तृवाचक

• मधुवनम्: Madhuvana (honey-grove)
• मधुवनम्: कर्म (Karma/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मधु + वन (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (मधोः वनम् = honey-grove); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• तेन: with him / by him
• तेन: सह/साधन (instrument/association)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति, एकवचन

• एव: indeed / just
• एव: निपात (particle)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle of emphasis)

• सहसा: suddenly / quickly
• सहसा: क्रियाविशेषण (adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: सहसा (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb)

• ययुः: went
• ययुः: क्रिया (Verb)
• Type: Verb
• Root: √या (धातु)
• Form: लिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), बहुवचन, परस्मैपद

Context

"The heroes, bulls among vanaras, heard Dadhimukha and quickly entered Madhuvanam along with him.

Characters & Entities

• Dadhimukha
• Madhuvana
• Vānaras

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma is upheld through coordinated, lawful response to wrongdoing—community protection rather than isolated panic.

What is the narrative situation?

Dadhimukha mobilizes support and moves quickly toward Madhuvana to confront the disorder.

Which character virtue is emphasized?

Readiness and solidarity in carrying out protective duty.