Shloka 121

सुन्दरकाण्डे अष्टपञ्चाशः सर्गः

हनुमद्वृत्तान्तकथनम्, सीताभिज्ञान-प्रदानम्, लङ्कादाह-वर्णनम्

Devanagari script

परिघेणैव तान् सर्वान्नयामि यमसादनम्।।5.58.120।।मन्त्रिपुत्त्रान्हतान्च्छृत्वा समरेऽलघुविक्रमान्।पञ्च सेनाग्रगाच्छ्रूरान्प्रेषयामास रावणः।।5.58.121।।

Transliteration

parigheṇaiva tān sarvān nayāmi yamasādanam |

mantriputrān hatān chrutvā samare 'laghuvikramān |

pañca senāgragān śūrān preṣayāmāsa rāvaṇaḥ ||

Translation

仅凭铁杵，我将他们尽数送往阎摩之所。听闻诸大臣之子——战阵中令人畏惧者——已被杀，罗波那便派出五位勇士，作为前锋统领。

Word by Word

• मन्त्रिपुत्त्रान्: sons of ministers
• मन्त्रिपुत्त्रान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मन्त्रि + पुत्र (प्रातिपदिक); मन्त्रिणां पुत्राः
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

• हतान्: slain
• हतान्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: हन् (धातु) → हत (कृदन्त-क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifies मन्त्रिपुत्त्रान्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: पूर्वक्रिया (Prior action/पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: श्रु (धातु) → श्रुत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: क्त्वा-न्त अव्यय (gerund), पूर्वकाल (having heard)

• समरे: in battle
• समरे: अधिकरण (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: समर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; Locative singular

• अलघुविक्रमान्: not of small valor (very valiant)
• अलघुविक्रमान्: विशेषण (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अ + लघु + विक्रम (प्रातिपदिक); लघुविक्रमाः (बहुव्रीह्यर्थे न)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; qualifies (implied) शूरान्/सेनाग्रगान्

• पञ्च: five
• पञ्च: विशेषण (Numeral qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पञ्च (संख्या-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययवत् संख्या; here used as numeral qualifier of सेनाग्रगान् (Acc. pl.)

• सेनाग्रगान्: leaders of the army
• सेनाग्रगान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: सेना + अग्रग (प्रातिपदिक); सेनायाः अग्रगाः
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; Accusative plural

• शूरान्: heroes
• शूरान्: कर्म (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, बहुवचन; in apposition to सेनाग्रगान्

• प्रेषयामास: sent forth
• प्रेषयामास: क्रिया (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-इष्/इष् (धातु) → प्रेषयामास (णिच् causative + लिट्/परिप्रयोग)
• Form: लिट्-लकार (Perfect, periphrastic usage), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; causative sense ‘caused to be sent/sent’

• रावणः: Ravana
• रावणः: कर्ता (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: रावण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता/Nominative), एकवचन; Nominative singular

Context

"I sent all of them to the abode of Yama with just an iron bar. Having heard about the death of the less powerful ones, Ravana sent five heroic army generals.

Characters & Entities

• Yama
• Rāvaṇa

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

The same dharmic point is reiterated: wrongdoing multiplies conflict; truthful recognition of outcomes should lead to repentance, not further aggression.

What is the narrative situation?

A repeated verse-unit (as transmitted) restates Hanumān’s defeat of troops and Rāvaṇa’s dispatch of five commanders.

Which character virtue is emphasized?

Perseverance and steadfastness in executing a righteous mission.