Shloka 33
सीताविलापः
Sita’s Lament and Prophecy of Lanka’s Ruin
Devanagari script
यदि नाम स शूरो मां रामो रक्तान्तलोचनः।जानीयाद्वर्तमानां हि रावणस्य निवेशने।।।।अनेन तु नृशंसेन रावणेनाधमेन मे।समयो यस्तु निर्दिष्टस्तस्य कालोऽयमागतः।।।।स च मे विहितो मृत्युरस्मिन् दुष्टे न वर्तते।
Transliteration
yadi nāma sa śūro māṃ rāmo raktāntalocanaḥ |
jānīyād vartamānāṃ hi rāvaṇasya niveśane ||
Translation
若那位英勇的罗摩——怒时双目血红——得知我在此，身处罗波那的居所之中……
Word by Word
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्धः; conditional)
TypeIndeclinable
Rootyadi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (conjunction); शर्तार्थे (if)
नामindeed (particle)
नाम:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootnāma (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (particle); संभावनार्थ/अनुनयार्थ (indeed/forsooth; concessive nuance)
सःhe/that
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
शूरःheroic
शूरः:
Karta (कर्ता; appositional)
TypeAdjective
Rootśūra (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying रामः)
माम्me
माम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्म (object of जानीयात्)
रामःRama
रामः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootrāma (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject of जानीयात्)
रक्तान्तलोचनःhaving blood-reddened eye-corners
रक्तान्तलोचनः:
Karta (कर्ता; appositional)
TypeAdjective
Rootrakta-anta-locana (प्रातिपदिक; रक्त + अन्त + लोचन)
Formबहुव्रीहि-समास (रक्तौ अन्तौ यस्य लोचने = whose eyes have red corners); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying रामः)
जानीयात्might know/should come to know
जानीयात्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootjñā (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्
वर्तमानाम्(me) being present
वर्तमानाम्:
Karma (कर्म; adjectival to माम्)
TypeAdjective
Rootvartamāna (कृदन्त-प्रातिपदिक; वृत्/वर्त् धातोः शानच्)
Formवर्तमानकाले शानच्-प्रत्ययान्त (present middle participle), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying माम्: 'me being present')
हिindeed/for
हि:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (particle); हेत्वर्थ/निश्चयार्थ (indeed/for)
रावणस्यof Ravana
रावणस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of Ravana)
निवेशनेin the residence
निवेशने:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootniveśana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरणम् (location)
अनेनby this (one)
अनेन:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसक, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; करण/सहकारि (by this)
तुbut
तु:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (particle); विरोध/विभेदार्थ (but/however)
नृशंसेनby the cruel (one)
नृशंसेन:
Karana (करणम्; agent-instrument in passive sense)
TypeAdjective
Rootnṛśaṃsa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; विशेषणम् (qualifying रावणेन)
रावणेनby Ravana
रावणेन:
Karana (करणम्)
TypeNoun
Rootrāvaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; कर्तृकरण (agent in passive/with implied action 'fixed')
अधमेनby the vile (one)
अधमेन:
Karana (करणम्)
TypeAdjective
Rootadhama (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (qualifying रावणेन)
मेmy/for me
मे:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, षष्ठी (6th/Genitive) एकवचन; सम्बन्ध (my/for me)
समयःtime/term
समयः:
Karta (कर्ता; subject of implied 'is')
TypeNoun
Rootsamaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता/विषय (the appointed time/term)
यःwhich
यः:
Karta (कर्ता; relative)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सम्बन्धक (relative pronoun)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Roottu (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (particle); emphasis/contrast
निर्दिष्टःappointed/fixed
निर्दिष्टः:
Karta (कर्ता; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootnir-diś (धातु) + kta; nirdiṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying समयः)
तस्यof that
तस्य:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (of that)
कालःtime
कालः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāla (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject of आगतः)
अयम्this
अयम्:
Karta (कर्ता; demonstrative with कालः)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण/निर्देशक (this)
आगतःhas arrived
आगतः:
Kriya (क्रिया; predicative)
TypeAdjective
Rootā-gam (धातु) + kta; āgata (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विधेय (predicate of कालः)
सःthat
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; निर्देश (that)
चand
च:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (conjunction); समुच्चयार्थ (and)
मेmy
मे:
Sambandha (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्ध (my)
विहितःordained/fixed
विहितः:
Karta (कर्ता; predicate adjective)
TypeAdjective
Rootvi-dhā (धातु) + kta; vihita (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formकृदन्त (past passive participle, क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (qualifying मृत्युः)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmṛtyu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता (subject of न वर्तते)
अस्मिन्in this (one)
अस्मिन्:
Adhikarana (अधिकरणम्)
TypeNoun
Rootidam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; अधिकरण/विषय (in this person)
दुष्टेwicked
दुष्टे:
Adhikarana (अधिकरणम्; adjectival)
TypeAdjective
Rootduṣṭa (कृदन्त-प्रातिपदिक; दुष्/दुष्? from दुष् + क्त)
Formकृदन्त (past participle used adjectivally), पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; विशेषणम् (qualifying अस्मिन्)
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (negation particle)
वर्ततेexists/holds true
वर्तते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvṛt (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; आत्मनेपदम्
Context
"If the heroic Rama of blood-shot eyes comes to know that I am here at Ravana's, the expiry of time limit fixed by this cruel, lowly, foolish Ravana has arrived, this wicked fellow's death is inevitable.
Characters & Entities
S
SītāR
RāmaR
RāvaṇaR
Rāvaṇa’s residence (Laṅkā palace context)FAQs
The verse implies moral causality: when truth becomes known and dharma is invoked through Rāma’s rightful protection of Sītā, adharma (Rāvaṇa’s wrongdoing) cannot remain without consequence.
In Aśoka-vana, Sītā laments her captivity and imagines what would happen if Rāma discovered her location inside Rāvaṇa’s domain.
Rāma’s vīrya (heroic power) allied to dharma—his strength is portrayed as purposeful, protective, and awakened by injustice.