Home›Ramayana›Bala Kanda›Sarga 68›Shloka 5
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 5

जनकदूतागमनम्

The Arrival of Janaka’s Messengers in Ayodhya

Devanagari script

मैथिलो जनको राजा साग्निहोत्रपुरस्कृतम् ।कुशलं चाव्ययं चैव सोपाध्यायपुरोहितम्।।1.68.5।।मुहुर्मुहुर्मधुरया स्नेहसंयुक्तया गिरा।जनकस्त्वां महाराज पृच्छते सपुरस्सरम्।।1.68.6।।

Transliteration

maithilo janako rājā sāgnihotra-puraskṛtam |

kuśalaṁ cāvyayaṁ caiva sopādhyāya-purohitam || 1.68.5 ||

muhur muhur madhurayā sneha-saṁyuktayā girā |

janakas tvāṁ mahārāja pṛcchate sa-puraḥsaram || 1.68.6 ||

Translation

“弥提罗之王阇那迦，先奉圣火与火祭之礼，屡屡以甜美而充满慈爱之言，询问大王您的安康与恒久的昌盛，并及于您的师长与家祭司，以及随侍诸人。”

Word by Word
मैथिलःthe Mithilā king
मैथिलः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमैथिल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकस्य विशेषणम्
जनकःJanaka
जनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
राजाking
राजा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; जनकः इति समनाधिकरणम्
स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्with agnihotra duly performed/foremost
स-अग्निहोत्र-पुरस्कृतम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + अग्निहोत्र (प्रातिपदिक) + पुरस्कृत (कृदन्त; पुरस्-√कृ करणे)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (अग्निहोत्रं पुरस्कृतं यस्य = with agnihotra placed in front/with due rites); कुशलम् इत्यस्य विशेषणम्
कुशलम्welfare
कुशलम्:
Karma (कर्म; asked about)
TypeNoun
Rootकुशल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अव्ययम्well-being/undiminished prosperity
अव्ययम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootअव्यय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; कुशलम् इत्यनन्तरं द्वितीयाकर्म
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-निपात (emphatic particle)
स-उपाध्याय-पुरोहितम्together with preceptors and priests
स-उपाध्याय-पुरोहितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + उपाध्याय (प्रातिपदिक) + पुरोहित (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (उपाध्यायैः पुरोहितैश्च सहितम् = together with teachers and priests); कुशलम्/अव्ययम् इत्यस्य विशेषणम्
मुहुःagain and again
मुहुः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: repeatedly)
मुहुःrepeatedly
मुहुः:
Kala (काल)
TypeIndeclinable
Rootमुहुः (अव्यय)
Formपुनरुक्ति (repetition for emphasis)
मधुरयाwith sweet
मधुरया:
Karana (करण/instrument)
TypeAdjective
Rootमधुर (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; गिरा इति विशेषणम्
स्नेह-संयुक्तयाwith affectionate
स्नेह-संयुक्तया:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootस्नेह (प्रातिपदिक) + संयुक्त (कृदन्त; सम्-√युज् योगे)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; तत्पुरुष-समासः (स्नेहेन संयुक्ता = joined with affection); गिरा इति विशेषणम्
गिराby words/speech
गिरा:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootगिर्/गिरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
जनकःJanaka
जनकः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootजनक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया, एकवचन (pronoun)
महा-राजO great king
महा-राज:
Sambodhana (सम्बोधन/address)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + राजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/vocative), एकवचन; कर्मधारय-समासः
पृच्छतेasks/enquires
पृच्छते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√प्रच्छ् (धातु; प्रश्नने)
Formलट्-लकार (present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
स-पुरः-सरम्along with your retinue
स-पुरः-सरम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootस (सहितार्थक-उपपद) + पुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक) + सर (प्रातिपदिक; √सृ गतौ)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; बहुव्रीहि-समासः (पुरःसरैः सहितम् = together with attendants going in front); त्वाम् इति विशेषणम्
Context

All the maharshis and the ministers said, 'certainly so'. And the king, overwhelmed with joy, said, "we start tomorrow".

Characters & Entities
J
Janaka
M
Mithilā
D
Daśaratha
U
Upādhyāyas (teachers)
P
Purohitas (priests)

FAQs

Dharma is mutual honoring among righteous kings: Janaka’s enquiry includes priests and teachers, showing that a kingdom’s well-being is tied to the protection of sacred learning and ritual integrity.

The envoys formally convey Janaka’s courteous greeting and welfare-enquiry to Daśaratha.

Janaka’s dharmic kingship—piety (agnihotra foremost), humility, and affectionate respect toward another ruler and his spiritual community.

←Previous Verse
Next Verse→