HomeRamayanaBala KandaSarga 65Shloka 12
Previous Verse
Next Verse

Shloka 12

विश्वामित्रस्य ब्राह्मर्षित्वप्राप्तिः

Viśvāmitra Attains Brahmarṣi Status

न ह्यस्य वृजिनं किञ्चिद्दृश्यते सूक्ष्ममप्यथ।।1.65.11।।न दीयते यदि त्वस्य मनसा यदभीप्सितम्।विनाशयति त्रैलोक्यं तपसा सचराचरम्।।1.65.12।।

na hy asya vṛjinaṃ kiñcid dṛśyate sūkṣmam apy atha | na dīyate yadi tv asya manasā yad abhīpsitam | vināśayati trailokyaṃ tapasā sacarācaram ||

在他身上找不到任何瑕疵,哪怕最微小的也没有。若不赐予他所渴望之物,他能凭苦行的威力毁灭三界,连同一切众生——动者与不动者。

vyākulāḥagitated, bewildered
vyākulāḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootvyākula (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/nominative), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies diśaḥ)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
diśaḥdirections, quarters
diśaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootdiś (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
sarvāḥall
sarvāḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies diśaḥ)
nanot
na:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्यय
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
kiñcitanything
kiñcit:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootkiñcit (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अव्ययीभाववत् प्रयोगः = ‘anything at all’
prakāśateshines, becomes manifest
prakāśate:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-kāś (प्रकाश् धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; अकर्मक
sāgarāḥseas
sāgarāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootsāgara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
kṣubhitāḥagitated
kṣubhitāḥ:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootkṣubh (क्षुभ् धातु) + kta (क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त, पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम् (qualifies sāgarāḥ)
sarveall
sarve:
Visheshana (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषणम् (qualifies sāgarāḥ)
viśīryanteare shattered
viśīryante:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootvi-śṝ (विशॄ/शॄ धातु)
Formलट् (present), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; कर्मणि/भावे प्रयोगः (are shattered/are torn apart)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय
parvatāḥmountains
parvatāḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootparvata (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन

His penance was flawless. If his wishes were not granted, he will surely destroy by his austerities the three worlds with all movables and immovables.

V
Vishvamitra
T
Trailokya (three worlds)

FAQs

The verse reiterates that spiritual accomplishment must be governed by dharma; otherwise even merit can become an instrument of harm when tied to personal demand.

A repeated/numbered variant restates the gods’ concern: Viśvāmitra’s wish must be handled carefully to prevent cosmic disruption.

Ascetic purity and potency, alongside the implied need for self-control and wise mediation.