Shloka 17

सिद्धाश्रम-प्रसङ्गः

Siddhashrama and the Vāmana Narrative

Devanagari script

पुत्रत्वं गच्छ भगवन्नदित्या मम चानघ।।1.29.16।।भ्राता भव यवीयांस्त्वं शक्रस्यासुरसूदन ।शोकार्तानां तु देवानां साहाय्यं कर्तुमर्हसि।।1.29.17।।

Transliteration

putratvaṃ gaccha bhagavann adityā mama cānagha || 1.29.16 ||

bhrātā bhava yavīyāṃs tvaṃ śakrasyāsurasūdana |

śokārtānāṃ tu devānāṃ sāhāyyaṃ kartum arhasi || 1.29.17 ||

Translation

噢吉祥的主，噢无垢者——愿你成为阿底提与我的儿子。噢诛灭阿修罗者，愿你作释迦（因陀罗）之弟；你堪当救助为忧苦所迫的诸天。

Word by Word

• भ्राता: (as) a brother
• भ्राता: Karta-samānādhikaraṇa (कर्ता-समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विधेय-नाम (predicate nominative)

• भव: become/be
• भव: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

• यवीयान्: younger
• यवीयान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यवीयस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; तुलनात्मक-विशेषणम् (comparative: younger); विशेषणम् (त्वम्)

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• शक्रस्य: of Śakra (Indra)
• शक्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• असुरसूदन: O slayer of asuras
• असुरसूदन: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: असुर + सूदन (प्रातिपदिकानि)
• Form: समासः: असुराणां सूदनः इति षष्ठी-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, सम्बोधन-विभक्तिः, एकवचनम्

• शोकार्तानाम्: of those afflicted by sorrow
• शोकार्तानाम्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शोक + आर्त (प्रातिपदिकानि)
• Form: समासः: शोकेन आर्ताः इति तृतीया-तत्पुरुषः; पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्; विशेषणम् (देवानाम्)

• तु: indeed/but
• तु: Nipata (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; विरोध/विशेषार्थक-निपातः (particle: but/indeed)

• देवानाम्: of the gods
• देवानाम्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, षष्ठी-विभक्तिः, बहुवचनम्

• साहाय्यम्: help/assistance
• साहाय्यम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: साहाय्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गः, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• कर्तुम्: to do
• कर्तुम्: Prayojana (प्रयोजन)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: तुमुन्-प्रत्ययान्त (infinitive); अर्थः: to do

• अर्हसि: you ought/are fit
• अर्हसि: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लट्-लकारः, मध्यमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्

Context

"O Sinless Lord, Be born son to Aditi and to me, O Destroyer of asuras, be the younger brother to Indra. You can help these sorrowstricken devatas.

Characters & Entities

• Kāśyapa
• Viṣṇu
• Aditi
• Śakra (Indra)
• Devāḥ (gods)
• Asura

FAQs

What is the core ethical principle (Dharma) in this verse?

Dharma demands protection of the afflicted righteous: the divine is invoked to restore balance when adharma overwhelms the devas.

What is the narrative situation?

Kāśyapa specifies the boon: Viṣṇu should incarnate as Aditi’s son (Vāmana) and assist Indra and the sorrowing gods against the Asuras.

Which character virtue is emphasized?

Compassionate guardianship: the commitment to relieve suffering and re-establish rightful order.