HomeRamayanaBala KandaSarga 18Shloka 34
Previous Verse
Next Verse

Shloka 34

पुत्रजन्मोत्सवः — Birth of the Princes and Viśvāmitra’s Arrival

Bālakāṇḍa 18

ते यदा ज्ञानसम्पन्नास्सर्वैस्समुदिता गुणै:।।1.18.33।।ह्रीमन्त: कीर्तिमन्तश्च सर्वज्ञा दीर्घदर्शिन:।तेषामेवं प्रभावानां सर्वेषां दीप्ततेजसाम्।।1.18.34।।पिता दशरथो हृष्टो ब्रह्मा लोकाधिपो यथा।

te yadā jñānasampannāḥ sarvaiḥ samuditā guṇaiḥ | hrīmantaḥ kīrtimantaś ca sarvajñā dīrghadarśinaḥ ||

teṣām evaṃ prabhāvānāṃ sarveṣāṃ dīptatejasām | pitā daśaratho hṛṣṭo brahmā lokādhipo yathā ||

当他们具足智慧,圆满诸德——谦恭自持、声名远播、洞察明辨、目光深远——其父达沙罗陀见诸子光辉炽盛,心生欢喜,犹如世界之主梵天一般。

तेthey
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
अपिalso
अपि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also)
मनुजव्याघ्राःtigers among men
मनुजव्याघ्राः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमनुज-व्याघ्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः कर्मधारयः (मनुजेषु व्याघ्राः)
वैदिकाध्ययनेin Vedic study
वैदिकाध्ययने:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootवैदिक-अध्ययन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वैदिकं अध्ययनम्)
रताःengaged
रताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootरम् (धातु) → रत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पितृशुश्रूषणरताःdevoted to serving parents
पितृशुश्रूषणरताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootपितृ-शुश्रूषण-रत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः तत्पुरुषः (पितृशुश्रूषणे रताः)
धनुर्वेदेin archery
धनुर्वेदे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootधनुस्-वेद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः
and
:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय
निष्ठिताःproficient
निष्ठिताः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootनि + स्था (धातु) → निष्ठित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; ‘firmly established/proficient’

All his sons were enriched with knowledge and endowed with all virtues. They were modest, renowned, omniscient and far-sighted. Dasaratha rejoiced at the sight of those glorious sons with such faculties and looked like Brahma, Lord of the worlds.

D
Daśaratha
B
Brahmā (Lokādhipa)

FAQs

Dharma is portrayed as character formed by knowledge and virtues—learning must mature into humility, reputation earned through conduct, and foresight used for righteous governance.

The narrator summarizes the princes’ cultivated qualities and shows Daśaratha’s joy in their moral and intellectual excellence.

The princes’ integrated excellence: jñāna (wisdom), hrī (modesty), kīrti (earned renown), and dīrghadarśitva (long-range discernment).