Shloka 14
ऋश्यशृङ्ग-आनयनम्
Bringing Ṛśyaśṛṅga to Aṅga and His Marriage to Śāntā
Devanagari script
पिता विभण्डकोऽस्माकं तस्याहं सुत औरस:।ऋश्यशृङ्ग इति ख्यातं नाम कर्म च मे भुवि।।।।
Transliteration
pitā vibhaṇḍako ’smākaṃ tasyāhaṃ suta aurasaḥ |
ṛśyaśṛṅga iti khyātaṃ nāma karma ca me bhuvi ||
Translation
“我们的父亲是毗槃陀迦（Vibhaṇḍaka），我乃其亲生之子。世间以‘梨师耶施陵伽’（Ṛśyaśṛṅga）闻名于我，此名与我的宿命与行事相系。”
Word by Word
पिताfather
पिता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
विभण्डकःVibhaṇḍaka
विभण्डकः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण/प्रथमा)
TypeNoun
Rootविभण्डक (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम
अस्माकम्of us; our
अस्माकम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, बहुवचन; सर्वनाम
तस्यof him; his
तस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
सुतःson
सुतः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootसुत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
औरसःlegitimate; born of the body
औरसः:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootऔरस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (सुतः)
ऋश्यशृङ्गःṚśyaśṛṅga
ऋश्यशृङ्गः:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootऋश्य-शृङ्ग (प्रातिपदिक/नाम)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; व्यक्तिनाम; समासः तत्पुरुषः (ऋश्यस्य शृङ्गम् इव/ऋश्य-शृङ्ग)
इतिthus
इति:
Sambandha (सम्बन्ध/उक्ति-चिह्न)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउक्त्यर्थक-अव्यय (quotative particle)
ख्यातम्known; famed
ख्यातम्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootख्या (धातु)
Formक्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘ख्यातम् (अस्ति)’ = is known
नामname
नाम:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानााधिकरणम् (ख्यातम्)
कर्मdeed; epithet (by action)
कर्म:
Samānādhikaraṇa (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समानााधिकरणम् (ख्यातम्)
चand
च:
None (अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
मेmy
मे:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी, एकवचन; सर्वनाम
भुविin the world; on earth
भुवि:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; लोके/पृथिव्याम्
Context
'My father is Vibhandaka. I am his own son. My name is Rsyasringa. I am known the world over by this name associated with my karma'.
Characters & Entities
Ṛ
ṚśyaśṛṅgaV
VibhaṇḍakaFAQs
Satya is primary: Ṛśyaśṛṅga responds with straightforward truth about lineage and identity, reflecting an ascetic culture of non-deception.
Responding to the women’s questions, Ṛśyaśṛṅga states who he is and names his father.
Truthfulness and simplicity—he speaks plainly without concealment.