Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 45, Shloka 22

अयोध्यावासिजनानुरागः

The People and Brahmins Follow Rama toward Exile

वाजपेयसमुत्थानि छत्राण्येतानि पश्य नः।पृष्ठतोऽनुप्रयातानि मेघानिव जलात्यये।।।।

vājapeya-samutthāni chatrāṇy etāni paśya naḥ |

pṛṣṭhato ’nuprayātāni meghān iva jalātyaye ||

请看这些由“婆阇佩耶”(Vājapeya)祭所获的华盖:它们在我们身后随行,宛如雨季将尽时的云霞。

वाजपेय-समुत्थानिarisen from (obtained through) the Vajapeya sacrifice
वाजपेय-समुत्थानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootवाजपेय (प्रातिपदिक) + समुत्थ (कृदन्त/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; adjective to छत्राणि; समासः—वाजपेयान् समुत्थानि (ablative/causal sense: 'arisen from/obtained by Vajapeya')
छत्राणिumbrellas
छत्राणि:
Karma (कर्म/Object of पश्य)
TypeNoun
Rootछत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन
एतानिthese
एतानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; demonstrative adjective to छत्राणि
पश्यsee
पश्य:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
नःof us/our
नः:
Sambandha (सम्बन्ध/Genitive)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; enclitic
पृष्ठतःfrom behind, behind
पृष्ठतः:
Adhikarana (अधिकरण/Locative sense)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय; adverb (क्रियाविशेषण) = 'from behind/behind'
अनुप्रयातानिhaving followed, coming along behind
अनुप्रयातानि:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootअनु-प्र-या (धातु) → अनुप्रयात (कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; past passive participle (क्त) agreeing with छत्राणि
मेघान्clouds
मेघान्:
Upamana (उपमान/Standard of comparison)
TypeNoun
Rootमेघ (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; object of comparison with इव
इवlike
इव:
Upama-marker (उपमा-सूचक)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक-निपात (comparative particle)
जल-अत्ययेat the end of the rainy season
जल-अत्यये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootजल (प्रातिपदिक) + अत्यय (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; समासः—जलस्य अत्यये (genitive-tatpurusha)

See these umbrellas acquired by us while performing Vajapeya sacrifice are following you like the clouds at the end of the rainy season.

R
Rama
C
clouds (megha) (simile)

FAQs

Merit and resources gained through righteous rites are offered in service of dharma: the brahmins present their ritual-acquired symbols as support for Rama in adversity.

Brahmins, still accompanying Rama, draw his attention to their umbrellas—tokens associated with their sacrificial achievements—moving with them.

The brahmins’ generosity and steadfast backing of Rama’s righteous persona.