Previous Verse
Next Verse

Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 31, Shloka 6

लक्ष्मणस्य वनानुगमन-प्रतिज्ञा तथा आयुध-संग्रहः

Lakshmana’s Vow to Follow Rama and the Retrieval of Divine Weapons

एवं ब्रुवाणस्सौमित्रिर्वनवासाय निश्चितः।रामेण बहुभिस्सान्त्वैर्निषिध्दः पुनरब्रवीत्।।।।

evaṃ bruvāṇaḥ saumitrir vanavāsāya niścitaḥ | rāmeṇa bahubhiḥ sāntvair niṣiddhaḥ punar abravīt ||

娑弥多利如此陈言,已决意随往林居;虽被罗摩以许多慰谕之语劝止,他仍再度开口。

अनुज्ञातःpermitted
अनुज्ञातः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootअनुज्ञात (प्रातिपदिक; from अनु-√ज्ञा)
Formक्त-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; passive sense ‘permitted’
and
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; conjunction
भवताby you
भवता:
Kartr-karana (कर्ता-करण/agent in passive)
TypeNoun
Rootभवत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; honorific ‘by you’
पूर्वम्earlier
पूर्वम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपूर्वम् (अव्यय)
Formअव्यय; time adverb
एवindeed
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; emphasis
यत्that/whereas
यत्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय; relative particle introducing clause
अस्मिam
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, परस्मैपद, उत्तमपुरुष, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formप्रथमा, एकवचन
किम्why
किम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोग; interrogative particle ‘why?’
इदानीम्now
इदानीम्:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootइदानीम् (अव्यय)
Formअव्यय; time adverb ‘now’
पुनःagain
पुनः:
Kriya-viseshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; adverb ‘again’
इदम्this
इदम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; subject of क्रियते
क्रियतेis done/is being done
क्रियते:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग (passive) ‘is being done’
मत्-निवारणम्my prevention/restraint
मत्-निवारणम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमत्-निवारण (प्रातिपदिक)
Formसमास: मत् (अस्मद्-षष्ठी ‘of me’) + निवारण; नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; apposition to इदम्

When Rama tried to dissuade Lakshmana with many words of consolation Lakshmana who was determined to go to the forest said again:

L
Lakshmaṇa (Saumitri)
R
Rāma
V
vanavāsa (forest exile)

FAQs

Dharma is shown as steadfastness in a chosen righteous duty: Lakshmaṇa’s commitment remains firm despite affectionate discouragement.

The narration describes Lakshmaṇa’s fixed decision to accompany Rāma, and that he continues to argue even after being consoled.

Determination and constancy—he does not waver once he has judged the duty to be right.