Ramayana — Ayodhya Kanda, Sarga 118, Shloka 14
Devanagari script
नियमैर्विविधैराप्तं तपो हि महदस्ति मे।तत्संश्रित्य बलं सीते छन्दये त्वां शुचिव्रते।।2.118.14।।
Transliteration
niyamair vividhair āptaṃ tapo hi mahad asti me |
tat saṃśritya balaṃ sīte chandaye tvāṃ śucivrate ||2.118.14||
Translation
悉多啊，清净誓愿的女子，我以种种戒行成就了广大苦行之力；依凭此力，我将赐予你所愿，使你心满意足。
Word by Word
नियमैःby observances/austerities
नियमैः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), बहुवचन
विविधैःvarious
विविधैः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootविविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘नियमैः’ इत्यस्य विशेषणम्
आप्तम्obtained
आप्तम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootआप् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्तः (PPP, क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘प्राप्तम्’
तपःascetic power
तपः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha (सम्बन्ध/particle)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphasis/for)
महत्great
महत्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘तपः’ इत्यस्य विशेषणम्
अस्तिis
अस्ति:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार, प्रथम-पुरुष, एकवचन
मेof me / mine
मे:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; ‘मम’
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; ‘तत् बलम्’ इत्यत्र निर्देशः
संश्रित्यhaving resorted to
संश्रित्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-श्रि (धातु)
Formल्यप्-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund); ‘आश्रित्य’
बलम्power
बलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootबल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
सीतेO Sita
सीते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसीता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
छन्दयेI shall gratify/please
छन्दये:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootछन्द् (धातु)
Formलट्-लकार, उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्; अर्थः—‘तोषयामि/इच्छां पूरयामि’
त्वाम्you
त्वाम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन
शुचि-व्रतेO woman of pure vows
शुचि-व्रते:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुचि-व्रत (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (शुचि व्रतं यस्याः)
Context
O Sita of pure conduct, I have great ascetic power obtained through practising various austerities. With its strength I shall give what you want for your enjoyment.
Characters & Entities
A
AnasūyāS
SītāFAQs
Tapas (self-discipline) is presented as moral power used for the good of others—spiritual attainment directed toward benevolence.
Anasūyā assures Sītā that her accumulated ascetic merit can be used to fulfil Sītā’s wishes and bring her comfort.
Anasūyā’s generosity and responsible use of ascetic power in service of a righteous guest.