
Rāma’s Meeting with Agastya: Gift-Ethics (Dāna) and the Tale of King Śveta
诸天乘天车离去,罗摩随之来到阿伽斯提耶(Agastya)仙人的林苑(āśrama)。迦拘特斯陀心怀忧苦,尤以悉多之事与杀害首陀罗之事为重,遂求圣者开示,以明其法(dharma)并息其痛。 阿伽斯提耶慈然迎接,并献上由毗首羯磨(Viśvakarman)所造的天赐宝饰。由此引出法义之问:刹帝利可否受婆罗门之赠?何种布施(dāna)为正当?仙人以古传答之,说明王权根基在护世者(Lokapāla)之分力,故王法(rājadharma)当护持秩序与正道。 继而举业报之例:毗陀婆(Vidarbha)王舍吠多(Śveta)虽得至梵天界(Brahmaloka),却因其世代失于待客之法(atithi-dharma)与施舍之德而受饥苦。梵天(Brahmā)判其须行严厉忏悔,直至阿伽斯提耶到来;圣者莅临后,舍吠多得解脱,并以宝饰相赠。本章将王法、布施伦理与待客之道融为一体,显其净化与济度之理。
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो देवाः प्रयातास्ते विमानैर्बहुभिस्तदा । रामोप्यनुजगामाशु कुंभयोनेस्तपोवनम्
普拉斯提耶曰:其时诸天乘众多天车离去;罗摩亦迅速随行,前往库姆巴约尼(阿伽斯提耶)的苦行林苑。
Verse 2
उक्तं भगवता तेन भूयोप्यागमनं क्रियाः । पूर्वमेव सभायां च यो मां द्रष्टुं समागतः
那位世尊又宣说诸般仪轨,并教示当再来。且那先前已入会众、欲得见我者——
Verse 3
तदहं देवतादेशात्तत्कार्यार्थे महामुनिं । पश्यामि तं मुनिं गत्वा देवदानवपूजितम्
因此,奉诸天之命,为成就彼事,我前往拜见那位大牟尼——为天众与达那婆同所敬奉的圣者。
Verse 4
उपदेशं च मे तुष्टः स्वयं दास्यति सत्तमः । दुःखी येन पुनर्मर्त्ये न भवामि कदाचन
那至善的贤者因喜悦于我,将亲自赐我神圣教诲;凭此,我在凡世之中将永不再为忧苦所困。
Verse 5
पिता दशरथो मह्यं कौसल्या जननी तथा । सूर्यवंशे समुत्पन्नस्तथाप्येवं सुदुःखितः
我的父亲是达沙拉塔,我的母亲亦是憍萨利耶。虽生于太阳王族,我却仍如此深受悲苦折磨。
Verse 6
राज्यकाले वने वासो भार्यया चानुजेन च । हरणं चापि भार्याया रावणेन कृतं मम
在我为王之时,我与妻子及幼弟同住林中;而我妻子的劫掠,确由罗波那所为。
Verse 7
असहायेन तु मया तीर्त्वा सागरमुत्तमम् । रुद्ध्वा तु तां पुरीं सर्वां कृत्वा तस्य कुलक्षयम्
我孤身无援,渡过那殊胜大海;继而围困那整座城池,使其族类走向覆灭。
Verse 8
दृष्टा सीता मया त्यक्ता देवानां तु पुरस्तदा । शुद्धां तां मां तथोचुस्ते मया सीता तथा गृहम्
“我见到悉多(确为清净),却仍在诸天面前将她舍弃。随后他们对我说:‘她是清净的。’于是因我之举,悉多——乃至家室——皆被抛却。”
Verse 9
समानीता प्रीतिमता लोकवाक्याद्विसर्जिता । वने वसति सा देवी पुरे चाहं वसामि वै
她被挚爱之人迎回,却因世人流言又再度被遣离。那位女神居于林野,而我确实居住在城中。
Verse 10
जातोहमुत्तमे वंशे उत्तमोहं धनुष्मताम् । उत्तमं दुःखमापन्नो हृदयं नैव भिद्यते
我生于上等族系;在诸弓手之中,我为最胜。然而纵陷入至深之苦,我的心也丝毫不碎。
Verse 11
वज्रसारस्य सारेण धात्राहं निर्मितो ध्रुवम् । इदानीं ब्राह्मणादेशाद्भ्रमामि धरणीतले
诚然,造物主以金刚般坚固之精髓塑成了我;而今因一位婆罗门之命,我在大地之上漂泊。
Verse 12
तपः स्थितस्तु शूद्रोसौ मया पापो निपातितः । देववाक्यात्तु मे भूयः प्राणो मे हृदि संस्थितः
那位首陀罗虽行苦行,却被我以罪人之名击倒;然而凭诸天之言,我的生命之息再度复归,如今安住于我心中。
Verse 13
पश्यामि तं मुनिं वंद्यं जगतोस्य हिते रतम् । दृष्टेन मे तथा दुःखं नाशमेष्यति सत्वरम्
我得见那位可敬的牟尼,专志于此世之利益;仅凭一见,我的忧苦便将迅速消散。
Verse 14
उदयेन सहस्रांशोर्हिमं यद्वद्विलीयते । तद्वन्मे दुःखसंप्राप्तिः सर्वथा नाशमेष्यति
正如千光之日升起时霜雪消融,我所经历的忧苦也将从各方面彻底止息。
Verse 15
दृष्ट्वा च देवान्संप्राप्तानगस्त्यो भगवानृषिः । अर्घ्यमादाय सुप्रीतः सर्वांस्तानभ्यपूजयत्
见诸天已至,圣者阿伽斯提耶大欢喜,捧起阿尔吉亚供水,依礼敬奉诸神。
Verse 16
ते तु गृह्य ततः पूजां संभाष्य च महामुनिं । जग्मुस्तेन तदा हृष्टा नाकपृष्ठं सहानुगाः
他们接受了那份礼敬,又与大牟尼交谈后,当时欢喜离去,携诸随从前往天界之境。
Verse 17
गतेषु तेषु काकुत्स्थः पुष्पकादवरुह्य च । अभिवादयितुं प्राप्तः सोगस्त्यमृषिमुत्तमम्
诸神离去之后,卡库特斯塔(罗摩)自普什帕卡天车降下,前往至上圣仙阿伽斯提耶处致敬礼拜。
Verse 18
राजोवाच । सुतो दशरथस्याहं भवंतमभिवादितुम् । आगतो वै मुनिश्रेष्ठ सौम्येनेक्षस्व चक्षुषा
国王说道:“我乃达沙拉陀之子,前来向您顶礼,圣者中最胜者。愿您以慈和之目垂视于我。”
Verse 19
निर्धूतपापस्त्वां दृष्ट्वा भवामीह न संशयः । एतावदुक्त्वा स मुनिमभिवाद्य पुनः पुनः
“只要得见于你,我的罪垢便被洗净——对此毫无疑惑。”说罢,他一再向那位牟尼圣者顶礼致敬。
Verse 20
कुशलं भृत्यवर्गस्य मृगाणां तनयस्य च । भगवद्दर्शनाकांक्षी शूद्रं हत्वा त्विहागतः
“你的仆从们、那些鹿,以及你的儿子都安好吗?你渴求瞻仰主尊,却在杀害一名首陀罗之后来到此地。”
Verse 21
अगस्त्य उवाच । स्वागतं ते रघुश्रेष्ठ जगद्वंद्य सनातन । दर्शनात्तव काकुत्स्थ पूतोहं मुनिभिः सह
阿伽斯提耶说道:“欢迎你,罗伽族之最胜者,世间所礼敬的永恒者。噢迦库特斯塔,得见于你,我与诸仙人同得清净。”
Verse 22
त्वत्कृते रघुशार्दूल गृहाणार्घं महाद्युते । स्वागतं नरशार्दूल दिष्ट्या प्राप्तोसि शत्रुहन्
“为你而备,噢罗伽族之虎、光辉炽盛者,请受此阿尔伽迎礼之供。欢迎你,人中之虎;幸而你已至此,噢灭敌者。”
Verse 23
त्वं हि नित्यं बहुमतो गुणैर्बहुभिरुत्तमैः । अतस्त्वं पूजनीयो वै मम नित्यं हृदिस्थितः
“诚然,你因众多至上德行而恒受崇敬。因此你确实堪受礼拜,常住于我心中。”
Verse 24
सुरा हि कथयंति त्वां शूद्रघातिनमागतं । ब्राह्मणस्य च धर्मेण त्वया वै जीवितः सुतः
诸天确实称你为来到此处、如同诛杀首陀罗者;然而依婆罗门的正法之行,你确已使你的儿子真正复生。
Verse 25
उष्यतां चेह भगवः सकाशे मम राघव । प्रभाते पुष्पकेणासि गंतायोध्यां महामते
噢吉祥的罗伽婆,请在此留于我近旁。至拂晓时分,噢大心者,你将乘普什帕迦天舟(vimāna)前往阿踰陀。
Verse 26
इदं चाभरणं सौम्य सुकृतं विश्वकर्मणा । दिव्यं दिव्येनवपुषा दीप्यमानं स्वतेजसा
而此饰物亦然,噢温和者,乃毗湿伐羯磨精妙所造:神圣无比,具天界之形,自放光辉。
Verse 27
प्रतिगृह्णीष्व राजेन्द्र मत्प्रियं कुरु राघव । लब्धस्य हि पुनर्द्दाने सुमहत्फलमुच्यते
噢诸王之王,噢罗伽婆,请受此物,成就我所喜悦之事。因为经言:将已得之物再行布施,功德极其广大。
Verse 28
त्वं हि शक्तः परित्रातुं सेंद्रानपि सुरोत्तमान् । तस्मात्प्रदास्ये विधिवत्प्रतीच्छस्व नरर्षभ
你确能护佑最尊胜的诸天,乃至因陀罗在内。故我将依仪轨如法赐予——请如理受持,噢人中雄者。
Verse 29
अथोवाच महाबाहुरिक्ष्वाकूणां महारथः । कृतांजलिर्मुनिश्रेष्ठं स्वं च धर्ममनुस्मरन्
于是,伊克什瓦库族那位臂力雄伟的大车战士开口说道;他合掌恭敬于最上圣仙,同时忆念自身之法(dharma)。
Verse 30
प्रतिग्रहो वै भगवंस्तव मेऽत्र विगर्हितः । क्षत्रियेण कथं विप्र प्रतिग्राह्यं विजानता
噢,圣者,在我看来,在此受取馈赠是可责的。噢,婆罗门,明知正当之道的刹帝利,怎能接受礼物?
Verse 31
ब्राह्मणेन तु यद्दत्तं तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि । सपुत्रो गृहवानस्मि समर्थोस्मि महामुने
大圣仙啊,请告诉我那位婆罗门所赐之物;你应当为我说明。我有儿子,有家室,也有能力(承担此事)。
Verse 32
आपदा चन चाक्रांतः कथं ग्राह्यः प्रतिग्रहः । भार्या मे सुचिरं नष्टा न चान्या मम विद्यते
我被灾厄所压迫,怎能受取馈赠?我的妻子失踪已久,除她之外我别无他妻。
Verse 33
केवलं दोषभागी च भवामीह न संशयः । कष्टां चैव दशां प्राप्य क्षत्रियोपि प्रतिग्रही
毫无疑问,在此我将独自承担过失。陷入艰难境地时,连刹帝利也会成为受赠之人,如同依赖他者。
Verse 34
कुर्वन्न दोषमाप्नोति मनुरेवात्र कारणम् । वृद्धौ च मातापितरौ साध्वी भार्या शिशुः सुतः
如此行事,便不招过失——此处唯有摩奴为权威。因此尤当护持奉养年迈的母亲与父亲、贞善的妻子,以及子女——婴儿与儿子。
Verse 35
अप्यकार्यशतं कृत्वा भर्तव्या मनुरब्रवीत् । नाहं प्रतीच्छे विप्रर्षे त्वया दत्तं प्रतिग्रहं
摩奴说道:“纵使她犯下百般过错,也仍当供养维持。然而,噢,婆罗门中最胜者,我不接受你所奉上的此等赠礼。”
Verse 36
न च मे भवता कोपः कार्यो वै सुरपूजित
而你,噢,为诸天所敬者,也不应对我动怒。
Verse 37
अगस्त्य उवाच । न च प्रतिग्रहे दोषो गृहीते पार्थिवैर्नृप । भवान्वै तारणे शक्तस्त्रैलोक्यस्यापि राघव
阿伽斯提耶说道:“大王啊,当此物已为诸王所受时,受纳并无过失。罗伽婆啊,你确能救度——甚至三界。”
Verse 38
तारय ब्राह्मणं राम विशेषेण तपस्विनं । तस्मात्प्रदास्ये विधिवत्प्रतीच्छस्व नराघिप
罗摩啊,救护这位婆罗门,尤其是这位苦行者。因此我将依仪轨奉献;人中王啊,请如法受纳。
Verse 39
राम उवाच । क्षत्रियेण कथं विप्र प्रतिग्राह्यं विजानता । ब्राह्मणेन तु यद्दत्तं तन्मे त्वं वक्तुमर्हसि
罗摩说道:“婆罗门啊,通达法(dharma)的刹帝利应当如何受取施赠?又婆罗门所施之物,何者应当受纳?请为我宣说。”
Verse 40
अगस्त्य उवाच । आसीत्कृतयुगे राम ब्रह्मपूते पुरातने । अपार्थिवाः प्रजाः सर्वाः सुराणां च शतक्रतुः
阿伽斯提亚说道:“罗摩啊,在久远的圆满纪(Kṛta Yuga),当梵天的法度清净而圆成之时,一切众生皆非属地界之性;而在诸天之中,百祭主(Śatakratu,因陀罗)执掌权柄。”
Verse 41
ताः प्रजा देवदेवेशं राजार्थं समुपागमन् । सुराणां विद्यते राजा देवदेवः शतक्रतुः
那些众生为求立王而趋近诸神之主。因为在诸天之中确有君王——因陀罗,神圣之主,百祭主(Śatakratu),成就百次祭祀者。
Verse 42
श्रेयसेस्मासु लोकेश पार्थिवं कुरु सांप्रतं । यस्मिन्पूजां प्रयुंजानाः पुरुषा भुंजते महीम्
“为这些世界的安乐啊,世间之主,请如今建立地上的王权;使人们在其中行敬拜之礼,得以享用并护持大地。”
Verse 43
ततो ब्रह्मा सुरश्रेष्ठो लोकपालान्सवासवान् । समाहूयाब्रवीत्सर्वांस्तेजोभागोऽत्र युज्यताम्
于是,梵天——诸天中最尊胜者——召集诸方护世者(Lokapāla),并与婆娑婆(Vāsava,因陀罗)同在,对众宣告:“各自当在此献出自己那一分天界光辉。”
Verse 44
ततो ददुर्लोकपालाश्चतुर्भागं स्वतेजसा । अक्षयश्च ततो ब्रह्मा यतो जातोऽक्षयो नृपः
于是诸世界的守护者——诸护世神(Lokapāla)以自身光辉赐下四重之分。由此分,梵天(Brahmā)成“阿克沙耶”(Akṣaya,不坏者);由他而生者,噢大王,亦名阿克沙耶。
Verse 45
तं ब्रह्मा लोकपालानामंशं पुंसामयोजयत् । ततो नृपस्तदा तासां प्रजानां क्षेमपंडितः
随后梵天以护世神(Lokapāla)之神力分授予他。于是那位国王便成为众生臣民的安泰与护持之智者。
Verse 46
तत्रैंद्रेण तु भागेन सर्वानाज्ञापयेन्नृपः । वारुणेन च भागेन सर्वान्पुष्णाति देहिनः
在那里,凭因陀罗般之分,国王当号令众人;又凭伐楼那般之分,他滋养并维系一切有身之众生。
Verse 47
कौबेरेण तथांशेन त्वर्थान्दिशति पार्थिवः । यश्च याम्यो नृपे भागस्तेन शास्ति च वै प्रजाः
凭俱毗罗般之分,君王分配财富与资用;又凭阎摩般、属于王者之分,他确实统御并惩戒众民。
Verse 48
तत्र चैंद्रेण भागेन नरेन्द्रोसि रघूत्तम । प्रतिगृह्णीष्वाभरणं तारणार्थे मम प्रभो
而在此,凭因陀罗所分之份,你为王者,噢罗瞿族中最胜者。愿你收受此饰物,我主,为成就我的解脱与救度。
Verse 49
ततो रामः प्रजग्राह मुनेर्हस्तान्महात्मनः । दिव्यमाभरणं चित्रं प्रदीप्तमिव भास्करं
于是,罗摩从那位大圣牟尼手中接过一件奇妙的天界饰物,光辉炽盛,宛如太阳。
Verse 50
प्रतिगृह्य ततोगस्त्याद्राघवः परवीरहा । निरीक्ष्य सुचिरं कालं विचार्य च पुनः पुनः
罗伽婆——诛灭敌方勇士者——从阿迦斯提耶受得此物后,久久凝视,反复思量。
Verse 51
मौक्तिकानि विचित्राणि धात्रीफलसमानि च । जांबूनदनिबद्धानि वज्रविद्रुमनीलकैः
其上有奇异的珍珠,形如阿摩罗迦果;镶嵌于精炼的阎浮那陀金中,并以金刚石、珊瑚与蓝宝石点缀。
Verse 52
पद्मरागैः सगोमेधैर्वैडूर्यैः पुष्परागकैः । सुनिबद्धं सुविभक्तं सुकृतं विश्वकर्मणा
其上以红宝石(padmarāga)并配石榴石(gomeda)、猫眼石(vaidūrya)与黄玉(puṣparāga)精工镶嵌;牢固端正,比例匀称,乃毗湿瓦羯摩巧手所成。
Verse 53
दृष्ट्वा प्रीतिसमायुक्तो भूयश्चेदं व्यचिंतयत् । नेदृशानि च रत्नानि मया दृष्टानि कानिचित्
见此宝饰,他心生欢喜,又再思忖道:“如此宝石,我从未得见。”
Verse 54
उपशोभानि बद्धानि पृथ्वीमूल्यसमानि च । विभीषणस्य लंकायां न दृष्टानि मया पुरा
这些器物装饰精妙,牢牢系缚安置,其价值几与大地等同;我从未见过此等景象,即便在毗毗沙那的楞迦也未曾见过。
Verse 55
इति संचित्य मनसा राघवस्तमृषिं पुनः । आगमं तस्य दिव्यस्य प्रष्टुं समुपचक्रमे
如是收摄其心,罗伽婆再度趋近那位圣仙,开始请问他所持的神圣阿伽摩——那至上的圣教。
Verse 56
अत्यद्भुतमिदं ब्रह्मन्न प्राप्यं च महीक्षिताम् । कथं भगवता प्राप्तं कुतो वा केन निर्मितम्
婆罗门啊,此事极其奇妙,连诸王亦难得。世尊如何得之?它从何处而来,或由谁所造?
Verse 57
कुतूहलवशाच्चैव पृच्छामि त्वां महामते । करतलेस्थिते रत्ने करमध्यं प्रकाशते
出于好奇,伟大的圣者啊,我请问你:当宝珠置于掌心时,为何手掌中央似乎发出光明?
Verse 58
अधमं तद्विजानीयात्सर्वशास्त्रेषु गर्हितम् । दिशः प्रकाशयेद्यत्तन्मध्यमं मुनिसत्तम
当知那为最下者,乃一切论典所呵责之事;而能照明诸方、启示引导者,即为中等之道,圣仙之最胜者啊。
Verse 59
ऊर्ध्वगं त्रिशिखं यत्स्यादुत्तमं तदुदाहृतम् । एतान्युत्तमजातीनि ऋषिभिः कीर्तितानि तु
凡向上挺立而具三重峰尖者,被宣说为最上。此等确为上等之类,乃诸圣仙所称扬。
Verse 60
आश्चर्याणां बहूनां हि दिव्यानां भगवान्निधिः । एवं वदति काकुत्स्थे मुनिर्वाक्यमथाब्रवीत्
如是,当那具无量奇瑞之神圣宝藏的世尊对迦拘特斯陀(罗摩)开示时,牟尼随即说道如下之言。
Verse 61
अगस्त्य उवाच । शृणु राम पुरावृत्तं पुरा त्रेतायुगे महत् । द्वापरे समनुप्राप्ते वने यद्दृष्टवानहम्
阿迦斯提耶曰:“罗摩啊,请听一段宏大的古昔传说——当兜婆罗纪已至之时,我在林中亲眼所见之事;然其缘起实关乎更早的特利多纪。”
Verse 62
आश्चर्यं सुमहाबाहो निबोध रघुनंदन । पुरा त्रेतायुगे ह्यासीदरण्यं बहुविस्तरम्
大臂者、罗瞿族之欢喜啊,当知此奇事:在古昔特利多纪,曾有一片广袤无边的森林。
Verse 63
समंताद्योजनशतं मृगव्याघ्रविवर्जितम् । तस्मिन्निष्पुरुषेऽरण्ये चिकीर्षुस्तप उत्तमम्
周围百由旬之内,既无鹿亦无虎。于那无人之林中,他欲修行最上苦行(tapas),遂安住其间。
Verse 64
अहमाक्रमितुं सौम्य तदरण्यमुपागतः । तस्यारण्यस्य मध्यं तु युक्तं मूलफलैः सदा
为穿越那片森林,温和者啊,我来到其间;而那森林的中央常常备有根茎与果实,取之不尽。
Verse 65
शाकैर्बहुविधाकारैर्नानारूपैः सुकाननैः । तस्यारण्यस्य मध्ये तु पंचयोजनमायतम्
那里长满各类叶菜与草木,形态万千,林苑清悦;而在那森林中央,延展着五由旬之广的地带。
Verse 66
हंसकारंडवाकीर्णं चक्रवाकोपशोभितम् । तत्राश्चर्यं मया दृष्टं सरः परमशोभितम्
在那里我见到一方奇妙之湖:群天鹅与迦兰陀婆鸭充盈其间,又有查克拉瓦卡鸟点缀其美,辉耀无比。
Verse 67
विसारिकच्छपाकीर्णं बकपंक्तिगणैर्युतम् । समीपे तस्य सरसस्तपस्तप्तुं गतः पुरा
久远以前,他曾前往那湖畔修行苦行;那湖中遍布毗萨利迦之鸟与龟鳖,又有成行的鹭群往来栖集。
Verse 68
देशं पुण्यमुपेत्यैवं सर्वहिंसाविवर्जितम् । तत्राहमवसं रात्रिं नैदाघीं पुरुषर्षभ
如是我抵达一处圣地,远离一切伤害与暴行;在盛夏炎热之中,我于彼处停留一夜,噫,人中雄者。
Verse 69
प्रभाते पुरुत्थाय सरस्तदुपचक्रमे । अथापश्यं शवमहमस्पृष्टजरसं क्वचित्
黎明时分,我早早起身,便向那湖走去。随后在某处,我看见一具尸身——竟未被腐坏所侵。
Verse 70
तिष्ठंतं परया लक्ष्म्या सरसो नातिदूरतः । तदर्थं चिंतयानोहं मुहूर्तमिव राघव
见他立于湖畔不远处,具足无上光辉;我为此事沉思,仿佛只过了片刻,噢罗伽婆。
Verse 71
अस्य तीरे न वै प्राणी को वाप्येष सुरर्षभः । मुनिर्वा पार्थिवो वापि क्व मुनिः पार्थिवोपि वा
“在这岸边,确实没有任何生灵。那么此人是谁——噢诸天之最?他是牟尼圣者,还是人间君王?此处哪里会有牟尼——甚至君王呢?”
Verse 72
अथवा पार्थिवसुतस्तस्यैवं संभवः कृतः । अतीतेहनि रात्रौ वा प्रातर्वापि मृतो यदि
又或者,若那王子竟成了这般——若他是在白昼已过之后,或在夜里,甚至在清晨死去——
Verse 73
अवश्यं तु मया ज्ञेया सरसोस्य विनिष्क्रिया । यावदेवं स्थितश्चाहं चिंतयानो रघूत्तम
“然而我必定要知晓从此湖脱离之法。只要我仍处于这般境地,我便不断思量,噢罗鸠族之最。”
Verse 74
अथापश्यं मूहूर्तात्तु दिव्यमद्भुतदर्शनम् । विमानं परमोदारं हंसयुक्तं मनोजवम्
不久之后,我见到一幕神圣而奇妙的景象——一辆极其华美的天车(vimāna),以天鹅为驾,疾如心念。
Verse 75
पुरस्तत्र सहस्रं तु विमानेप्सरसां नृप । गंधर्वाश्चैव तत्संख्या रमयंति वरं नरम्
在前方,哦大王,有一千位阿普萨拉(Apsaras)乘坐天车;同样数目的乾闼婆(Gandharvas)也在,使那位卓越之人欢悦。
Verse 76
गायंति दिव्यगेयानि वादयंति तथा परे । अथापश्यं नरं तस्माद्विमानादवरोहितम्
有人歌唱天界妙曲,有人奏起乐器。随后我看见一名男子从那天车(vimāna)降下。
Verse 77
शवमांसं भक्षयन्तं च स्नात्वा रघुकुलोद्वह । ततो भुक्त्वा यथाकामं स मांसं बहुपीवरम्
噢,罗伽族的杰出后裔啊,他沐浴之后,竟也吞食腐尸之肉;随后随意饱食,将那丰厚而极肥的肉尽情食用。
Verse 78
अवतीर्य सरः शीघ्रमारुरोह दिवं पुनः । तमहं देवसंकाशं श्रिया परमयान्वितम्
他迅速降入湖中,又再度升上天界。我望见他——光辉如天神(deva),具足至上的荣光。
Verse 79
भो भो स्वर्गिन्महाभाग पृच्छामि त्वां कथं त्विदम् । जुगुप्सितस्तवाहारो गतिश्चेयं तवोत्तमा
“噢天界之众,噢大福德者,我请问你——为何如此?你的食物令人厌恶,然而你的归趣与境界却极其殊胜。”
Verse 80
यदि गुह्यं न चैतत्ते कथय त्वद्य मे भवान् । कामतः श्रोतुमिच्छामि किमेतत्परमं वचः
“若此事并非你所当秘藏,请你今日为我宣说。我殷切愿闻:这至上的教诲究竟是什么?”
Verse 81
को भवान्वद संदेहमाहारश्च विगर्हितः । त्वयेदं भुज्यते सौम्य किमर्थं क्व च वर्तसे
“你是谁?请说出以解我疑。此食物实为可憎——温和者啊,你为何食之?为着何事,又居于何处?”
Verse 82
कस्यायमैश्वरोभावः शवत्वेन विनिर्मितः । आहारं च कथं निंद्यं श्रोतुमिच्छामि तत्त्वतः
“这具如尸之形中,究竟是谁的神圣主宰之境被造成于此?此食又为何被斥为可鄙?我愿如实尽闻其真相。”
Verse 83
श्रुत्वा च भाषितं तत्र मम राम सतां वर । प्रांजलिः प्रत्युवाचेदं स स्वर्गी रघुनंदन
“听罢彼处所言,那位天界之住者合掌恭敬而答曰:‘噢罗摩,诸善人中最胜者;噢罗鸠族之欢喜者。’”
Verse 84
शृणुष्वाद्य यथावृत्तं ममेदं सुखदुःखजम् । कामो हि दुरितक्रम्यः शृणु यत्पृच्छसे द्विज
且听我如今叙说往事——此乃我由乐与苦所生之经历。欲望实能引人堕入罪业;婆罗门啊(再生者),请听你所问。
Verse 85
पुरा वैदर्भको राजा पिता मे हि महायशाः । वासुदेव इति ख्यातस्त्रिषु लोकेषु धार्मिकः
往昔有一位毗陀婆国王——即我之父——声名赫赫。其名号为婆苏提婆(Vāsudeva),于三界皆以持法行义而著称。
Verse 86
तस्य पुत्रद्वयं ब्रह्मन्द्वाभ्यां स्त्रीभ्यामजायत । अहं श्वेत इति ख्यातो यवीयान्सुरथोऽभवत्
婆罗门啊,他由两位王后各生一子,共得二子。我名号为湿吠多(Śveta),而幼弟名为苏罗他(Suratha)。
Verse 87
पितर्युपरते तस्मिन्पौरा मामभ्यषेचयन् । तत्राहंकारयन्राज्यं धर्मे चासं समाहितः
父王既逝,城中百姓为我行灌顶礼,立我为王。我遂承担王政之责,并专心安住于达摩(正法)之中。
Verse 88
एवं वर्षसहस्राणि बहूनि समुपाव्रजन् । मम राज्यं कारयतः परिपालयतः प्रजाः
如是,千千万万年流逝;我治理国土,护持并抚育臣民,使其安宁。
Verse 89
सोहं निमित्ते कस्मिंश्चिद्वैराग्येण द्विजोत्तम । मरणं हृदये कृत्वा तपोवनमुपागमम्
因此,因某种因缘,哦最殊胜的再生者,我生起离欲;将死亡常系于心作恒常观想,我前往苦行之林。
Verse 90
सोहं वनमिदं रम्यं भृशं पक्षिविवर्जितम् । प्रविष्टस्तप आस्थातुमस्यैव सरसोंतिके
于是我进入这片可爱之林,竟全然不见飞鸟;我意欲就在此处、在这湖畔修行苦行。
Verse 91
राज्येऽभिषिच्य सुरथं भ्रातरं तं नराधिपम् । इदं सरः समासाद्य तपस्तप्तं सुदारुणम्
他为兄弟苏罗他行灌顶立为国王后,来到这神圣之湖,修行极其严酷的苦行。
Verse 92
दशवर्षसहस्राणि तपस्तप्त्वा महावने । शुभं तु भवनं प्राप्तो ब्रह्मलोकमनामयम्
在大森林中苦行一万年后,他得至吉祥之所——无垢无病、离诸苦恼的梵天界(梵天世界,Brahmaloka)。
Verse 93
स्वर्गस्थमपि मां ब्रह्मन्क्षुत्पिपासे द्विजोत्तम । अबाधेतां भृशं चाहमभवं व्यथितेंद्रियः
哦婆罗门,即便我身在天界,饥与渴仍猛烈折磨我;我诸根深受扰乱,哦最殊胜的再生者。
Verse 94
ततस्त्रिभुवनश्रेष्ठमवोचं वै पितामहम् । भगवन्स्वर्गलोकोऽयं क्षुत्पिपासा विवर्जितः
于是我对三界中最尊胜的毗多摩诃(梵天)说道:“噢,世尊,此天界无饥无渴。”
Verse 95
कस्येयं कर्मणः पक्तिः क्षुत्पिपासे यतो हि मे । आहारः कश्च मे देव ब्रूहि त्वं श्रीपितामह
“是什么业报成熟,使我感到饥与渴?又有什么食物可供我?噢,主啊——请告知我,尊贵的祖父。”
Verse 96
ततः पितामहः सम्यक्चिरं ध्यात्वा महामुने । मामुवाच ततो वाक्यं नास्ति भोज्यं स्वदेहजम्
随后,毗多摩诃沉思良久,哦大牟尼,便对我说道:“并无由自身之身所生的食物。”
Verse 97
ॠते ते स्वानि मांसानि भक्षय त्वं तु हि नित्यशः । स्वशरीरं त्वया पुष्टं कुर्वता तप उत्तमम्
“除却你自身的肉,不可食之;当以滋养此身而行最上苦行(tapas)。”
Verse 98
नादत्तं जायते तात श्वेत पश्य महीतले । आग्रहाद्भिक्षमाणाय भिक्षापि प्राणिने पुरा
“亲爱的白者(Śveta),观此大地:不施则无得。往昔,即便施舍,也唯有众生恳切乞求时方才赐与。”
Verse 99
न हि दत्ता गृहे भ्रांत्या मोहादतिथये तदा । तेन स्वर्गगतस्यापि क्षुत्पिपासे तवाधुना
因为当时因迷乱与痴惑,在家中未曾以礼款待来客;因此,即使你已至天界,如今仍受饥渴之苦。
Verse 100
स त्वं प्रपुष्टमाहारैः स्वशरीरमनुत्तमम् । भक्षयस्व च राजेंद्र सा ते तृप्तिर्भविष्यति
因此,你既以饮食滋养了自己无比的身体,如今就吃下它吧,王中之最;那将成为你的满足与饱足。
Verse 101
एवमुक्तस्ततो देवं ब्रह्माणमहमुक्तवान् । भक्षिते च स्वके देहे पुनरन्यन्न मे विभो
我既被如此告知,便对天神梵天说道:“主啊,当我自己的身体被吞食之后,我将再无别的身体了,至尊者。”
Verse 102
क्षुधानिवारणं नैव देहस्यास्य विनौदनं । खादामि ह्यक्षयं देव प्रियं मे न हि जायते
这并非只是为止息饥饿,也不是为取悦此身。天神啊,我吞食的是无尽之物,然而于我并无可爱之物生起。
Verse 103
ततोब्रवीत्पुनर्ब्रह्मा तव देहोऽक्षयः कृतः । दिनेदिने ते पुष्टात्मा शवः श्वेत भविष्यति
随后梵天又说道:“你的身体已被造为不坏。日复一日,你那充盈的形体将变得洁白。”
Verse 104
यावद्वर्षशतं पूर्णं स्वमांसं खाद भो नृप । यदागच्छति चागस्त्यः श्वेतारण्यं महातपाः
“大王啊,你当食自己之肉,满一百年——直至大苦行者阿伽斯提耶抵达白林(Śvetāraṇya)。”
Verse 105
भगवानतिदुर्धर्षस्तदा कृच्छ्राद्विमोक्ष्यसे । स हि तारयितुं शक्तः सेंद्रानपि सुरासुरान्
那位至福的主全然不可战胜;届时你将从艰难中得解脱。因为祂确能度脱诸天与阿修罗,连因陀罗亦在其中。
Verse 106
आहारं कुत्सितं चेमं राजर्षे किं पुनस्तव । सुरकार्यं महत्तेन सुकृतं तु महात्मना
王仙啊,若连这粗陋之食都被视为可鄙,更何况你的呢?然而,凭此大业,那位大心者确已为诸天成就了宏大的神圣功德。
Verse 107
उदधिं निर्जलं कृत्वा दानवाश्च निपातिताः । विंध्यश्चादित्यविद्वेषाद्वर्धमानो निवारितः
使大海枯竭无水,达那婆众被击倒;而因憎恨太阳而不断增长的温提耶山,也被遏止。
Verse 108
लंबमाना मही चैषा गुरुत्वेनाधिवासिता । दक्षिणा दिग्दिवं याता त्रैलाक्यं विषमस्थितम्
此大地因自身沉重而下陷、低垂悬挂;南方之界反升向天穹,三界遂处于不均衡的状态。
Verse 109
मया गत्वा सुरैः सार्द्धं प्रेषितो दक्षिणां दिशम् । समां कुरु महाभाग गुरुत्वेन जगत्समम्
我与诸天同往,被派往南方。噢有福者,请以你庄严之重使其平正——与大地同等。
Verse 110
एवं च तेन मुनिना स्थित्वा सर्वा धरा समा । कृता राजेंद्र मुनिना एवमद्यापि दृश्यते
如是,那位牟尼驻留其处,使整个大地平齐端正。噢诸王之王,此事由圣者所成,至今仍可见其状。
Verse 111
सोहं भगवत श्रुत्वा देवदेवस्य भाषितम् । भुंजे च कुत्सिताहारं स्वशरीरमनुत्तमम्
噢圣者,我既听闻诸神之神所宣说的话语,却仍食用卑劣之食,由此维系这本来殊胜的身躯。
Verse 112
पूर्णं वर्षशतं चाद्य भोजनं कुत्सितं च मे । क्षयं नाभ्येति तद्विप्र तृप्तिश्चापि ममोत्तमा
噢婆罗门,即便如今,我那不净之食的供给满百年亦不减,且我的满足之感亦极为圆满。
Verse 113
तं मुनिं कृच्छ्रसन्तप्तश्चिंतयामि दिवानिशम् । कदा वै दर्शनं मह्यं स मुनिर्दास्यते वने
我为艰苦所煎迫,昼夜思念那位牟尼。究竟何时,他才会在林中赐我一见(达尔善)?
Verse 114
एवं मे चिंतयानस्य गतं वर्षशतन्त्विह । सोगस्त्यो हि गतिर्ब्रह्मन्मुनिर्मे भविता ध्रुवं
当我如此沉思之时,此地已过去百年。诚然,婆罗门啊,唯有阿伽斯提耶是我的归依;他必定将成为引导我的圣贤导师。
Verse 115
न गतिर्भविता मह्यं कुंभयोनिमृते द्विजम् । श्रुत्वेत्थं भाषितं राम दृष्ट्वाहारं च कुत्सितम्
“婆罗门之子啊,除那‘壶生者’阿伽斯提耶外,我别无归依。”罗摩啊,听你如此言说,又见那卑劣可憎之食……
Verse 116
कृपया परया युक्तस्तं नृपं स्वर्गगामिनम् । करोम्यहं सुधाभोज्यं नाशयामि च कुत्सितम्
以至上慈悲所感,我将使那注定升天之王堪受甘露(amṛta)之食;并且也要毁灭那卑劣污秽之物。
Verse 117
चिन्तयन्नित्यवोचं तमगस्त्यः किं करिष्यति । अहमेतत्कुत्सितं ते नाशयामि महामते
阿伽斯提耶心中思量而说道:“他又能做什么呢?大德之人啊,我将毁灭你这卑劣之物。”
Verse 118
ईप्सितं प्रार्थयस्वास्मान्मनः प्रीतिकरं परम् । स स्वर्गी मां ततः प्राह कथं ब्रह्मवचोन्यथा
“向我们祈求你所愿之事——那最能令心欢喜者。”随后那天界之人对我说:“梵天(Brahmā)之言岂会有异、岂会落空?”
Verse 119
कर्तुं मुने मया शक्यं न चान्यस्तारयिष्यति । ॠते वै कुंभयोनिं तं मैत्रावरुणसंभवम्
噢牟尼,此事唯我能成,除那位“壶生者”——由密多罗与伐楼那所生的婆悉吒——之外,无人能令你(或此事)得以渡越。
Verse 120
अपृष्टोपि मया ब्रह्मन्नेवमूचे पितामहः । एवं ब्रुवाणं तं श्वेतमुक्तवानहमस्मि सः
噢婆罗门,纵然我未曾发问,祖父神梵天仍如此对我开示。待他如是言说之时,我对湿吠多说道:“我即是彼。”
Verse 121
आगतस्तव भाग्येन दृष्टोहं नात्र संशयः । ततः स्वर्गी स मां ज्ञात्वा दंडवत्पतितो भुवि
因你福德我已到来,你也已见到我——此中毫无疑惑。于是那天界之人认出我后,五体投地伏拜于地。
Verse 122
तमुत्थाप्य ततो रामाब्रवं किं ते करोम्यहम् । राजोवाच । आहारात्कुत्सिताद्ब्रह्मंस्तारयस्वाद्य दुष्कृतात्
随后扶他起身,罗摩说道:“我当为你做什么?”国王答曰:“噢婆罗门,请今日救我脱离由卑劣不净之食所生的恶业。”
Verse 123
येन लोकोऽक्षयः स्वर्गो भविता त्वत्कृतेन मे । ततः प्रतिग्रहो दत्तो जगद्वंद्य नृपेण हि
凭你之功,我将得成不坏之天界归宿。因此,噢为世间所敬者,国王确已赐你受纳供施之权。
Verse 127
भवान्मामनुगृह्णातु प्रतीच्छस्व प्रतिग्रहम्
愿你垂怜于我;恳请你收受此供养之礼。
Verse 128
कृता मतिस्तारणाय न लोभाद्रघुनंदन । गृहीते भूषणे राम मम हस्तगते तदा
噢罗睺族之欢悦者,我的用意在于救度,并非出于贪欲。噢罗摩,那时饰物已被取走,正握在我手中。
Verse 129
मानुषः पौर्विको देहस्तदा नष्टोस्य भूपते । प्रणष्टे तु शरीरे च राजर्षिः परया मुदा
噢大王,他先前的人身当时已毁;而当那身躯消逝时,那位王仙便充满无上的欢喜。
Verse 130
मयोक्तोसौ विमानेन जगाम त्रिदिवं पुनः । तेन मे शक्रतुल्येन दत्तमाभरणं शुभं
他依我所言,乘天界飞车(毗摩那)再赴三十三天;而那位堪比释迦罗(因陀罗)者,赐我一件吉祥的饰物。
Verse 131
तस्मिन्निमित्ते काकुत्स्थ दत्तमद्भुतकर्मणा । श्वेतो वैदर्भको राजा तदाभूद्गतकल्मषः
在那一刻,噢迦拘特斯陀啊,由行迹奇妙的达多(Datta)之力,毗陀婆国王室吠多(Śveta)遂得离罪垢。