Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

The Greatness of the Ancestors: Ekoddiṣṭa Śrāddha, Āśauca Rules, and Sapiṇḍīkaraṇa

कांचनं पुरुषं तद्वत्फलवस्त्रसमन्वितम् । प्रपूज्य द्विजदांपत्यं नानाभरणभूषितम्

kāṃcanaṃ puruṣaṃ tadvatphalavastrasamanvitam | prapūjya dvijadāṃpatyaṃ nānābharaṇabhūṣitam

同样地,应先如法礼敬一尊配以果品与衣服的金色男像,然后恭敬供养一对以种种饰物庄严的婆罗门夫妇。

काञ्चनम्golden; made of gold
काञ्चनम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to पुरुषम्)
पुरुषम्a man (figure/person)
पुरुषम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपुरुष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन
तद्वत्likewise; similarly
तद्वत्:
Sambandha (Manner/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formअव्यय; तुल्यतावाचक (in like manner)
फलवस्त्रसमन्वितम्provided with fruits and garments
फलवस्त्रसमन्वितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootफल+वस्त्र+समन्वित (प्रातिपदिक; सम्+अन्वि-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to पुरुषम्); समासः—फलैः वस्त्रैः च समन्वितः (समाहार/तत्पुरुष-प्राय)
प्रपूज्यhaving duly worshipped
प्रपूज्य:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeIndeclinable
Rootप्र+√पूज् (धातु)
Formक्त्वान्त अव्यय (gerund); ‘having worshipped’
द्विजदाम्पत्यम्the Brahmin couple
द्विजदाम्पत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootद्विज+दाम्पत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; समासः—द्विजयोः दाम्पत्यम् (षष्ठी-तत्पुरुष)
नानाभरणभूषितम्adorned with various ornaments
नानाभरणभूषितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनाना+आभरण+भूषित (प्रातिपदिक; √भूष्-धातोः क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग; द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (to द्विजदाम्पत्यम्); समासः—नानाविधैः आभरणैः भूषितम् (तत्पुरुष)

Unspecified (narrative instruction within Sṛṣṭikhaṇḍa; likely within a Pulastya–Bhīṣma discourse context, but not explicit in this single verse).

Primary Rasa: adbhuta

Secondary Rasa: shanta

Sandhi Resolution Notes: तद्वत्फलवस्त्रसमन्वितम् = तद्वत् + फलवस्त्रसमन्वितम् (त् + फ् → द् फ्).

FAQs

It prescribes worshipping a golden male figure supplied with fruits and garments, and then honoring a Brahmin married couple decorated with ornaments.

In Purāṇic ritual ethics, reverence and gifting to qualified Brahmins—especially as a household unit—symbolizes supporting dharma, hospitality, and the continuity of sacred learning and rites.

Ritual devotion is paired with generosity and respectful treatment of worthy recipients—worship is not only symbolic but is completed through charitable honor and giving.