Adhyaya 101

Verse 1

सूत उवाच । देवदेवो हृषीकेशस्त्वंगपुत्रं नृपोत्तमम् । समाचष्ट महाश्रेय आख्यानं पापनाशनम्

苏多说道：诸神之神赫利希凯沙向安伽之子、至善之王宣说一段至为吉祥、能灭罪业的传记。

Verse 2

श्रूयतामभिधास्यामि चरित्रं श्रेयदायकम् । द्विजस्यापि च वृत्तांतं कुंजलस्य महात्मनः

请听，我将宣说一段赐予吉祥的行传——也包括那位名为昆阇罗的伟大婆罗门之事迹。

Verse 3

विष्णुरुवाच । कुंजलश्चापि धर्मात्मा चतुर्थं पुत्रमेव च । समाहूय मुदायुक्त उवाचैनं कपिंजलम्

毗湿奴说道：其后，正法之士昆阇罗也将他的第四子召来，心怀欢喜，对那位迦频阇罗说道。

Verse 4

किं नु पुत्र त्वया दृष्टमपूर्वं कथयस्व मे । भोजनार्थं तु यासि त्वमितः कस्मिन्सुतोत्तम

我的孩子，你见到了什么非同寻常之事？请告诉我。为求食物，你将从此处往哪里去，哦最贤良的儿子？

Verse 5

तदाचक्ष्व महाभाग यदि दृष्टं सुपुण्यदम् । कपिंजल उवाच । यच्च तात त्वया पृष्टमपूर्वं प्रवदाम्यहम्

“那么请说吧，哦大福德者，若你见到能赐予大功德（福德）的事。”迦频阇罗说道：“亲爱的父亲，你所问的那前所未有之事——我现在就为你叙述。”

Verse 6

यन्न दृष्टं श्रुतं केन कस्मान्नैव श्रुतं मया । तदिहैव प्रवक्ष्यामि श्रूयतामधुना पितः

那无人曾见、无人曾闻之事——我又怎会听闻？如今，父亲，我就在此宣说；请你聆听。

Verse 7

शृण्वंतु भ्रातरः सर्वे मातस्त्वं शृणु सांप्रतम् । कैलासः पर्वतश्रेष्ठो धवलश्चंद्र सन्निभः

诸位兄弟都来聆听；母亲啊，你也此刻听我说。凯拉萨山，为群山之最胜，皎白如月。

Verse 8

नानाधातुसमाकीर्णो नानावृक्षोपशोभितः । गंगाजलैः शुभैः पुण्यैः क्षालितः सर्वतः पितः

其上遍布种种矿石，亦为诸般林木所庄严；父亲啊，四面皆为吉祥而圣洁的恒河之水所洗濯、所净化。

Verse 9

नदीनां तु सहस्राणि दिव्यानि विविधानि च । यस्मात्तात प्रसूतानि जलानि विविधानि च

亲爱的啊，由他而生出千千万万条河流——神圣而多种多样——同样也涌现出种种不同的水流。

Verse 10

तडागानि सहस्राणि सोदकानि महागिरौ । नद्यः संति विशालिन्यो हंससारससेविताः

在那座大山之上，有成千上万盛满清水的湖泊；又有宽广浩荡的河流，常有天鹅与娑罗娑鸟（鹤）栖游其间。

Verse 11

तस्मिञ्छिखरिणां श्रेष्ठे पुण्यदाः पापनाशनाः । वनानि विविधान्येव पुष्पितानि फलानि च

在那最胜的山巅之上，有种种林苑——赐福增德、灭除罪垢——花开繁盛，果实累累。

Verse 12

नानावृक्षोपयुक्तानि हरितानि शुभानि च । किन्नराणां गणैर्युक्तश्चाप्सरोभिः समाकुलः

其间遍植种种树木——青翠而吉祥——又有众多紧那罗成群相随，天女阿普萨拉斯往来如织。

Verse 13

गंधर्वचारणैः सिद्धैर्देववृंदैः सुशोभितः । दिव्यवृक्षवनोपेतो दिव्यभावैः समाकुलः

又有乾闼婆、查罗那、悉达与诸天众会来庄严；林间遍布天界妙树之苑，充满神圣的临在与殊胜德相。

Verse 14

दिव्यगंधैः सुशोभाढ्यैर्नानारत्नसमन्वितः । शिलाभिः स्फटिकस्यापि शुक्लाभिस्तु सुशोभनः

它以天界妙香庄严，华美无比，并镶饰种种宝珠；又以洁白如水晶的石板点缀，愈显殊胜可爱。

Verse 15

सूर्यतेजोमयो राजंस्तेजोभिस्तु समाकुलः । चंदनैश्चारुगंधैश्च बकुलैर्नीलपुष्पकैः

大王啊，它由日轮光辉所成，四方充满灿然光明；又以芬芳檀香、巴库拉花与蓝色花朵庄严点缀。

Verse 16

नानापुष्पमयैर्वृक्षैः सर्वत्र समलंकृतः । पक्षिणां सुनिनादैश्च दिव्यानां मधुरायते

四处皆以开着种种花的树木装点；又因天界群鸟吉祥而和美的鸣唱，使其甘美悦人。

Verse 17

षट्पदानां निनादैश्च वृक्षौघैर्मधुरायते । रुतैश्च कोकिलानां तु शोभते स वनो गिरिः

因群蜂嗡鸣与林木繁盛，那山林变得甘美怡人；又因布谷鸟的啼声，那林覆之山更显光彩与庄严之美。

Verse 18

गणकोटिसमाकीर्णं तत्रास्ति शिवमंदिरम् । अंशुभिर्धवलं पुण्यं पुण्यराशिशिलोच्चयम्

其间矗立一座湿婆神庙，亿万伽那簇拥其侧；光束照耀，清净而神圣，宛如由累积功德凝成的巍峨石丘。

Verse 19

सिंहैश्च गर्जमानैश्च सैरिभैः कुंजरैस्ततः । दिग्गजानां सुघोषैश्च शब्दितं च समंततः

于是四方回响：狮子怒吼，巨象轰鸣，并有守护四方的护方象（diggaja）发出吉祥的号角之声，遍满周遭。

Verse 20

नानामृगैः समाकीर्णं शाखामृगगणाकुलम् । मयूरकेकाघोषैश्च गुहासु च विनादितम्

那里遍布各类野兽，群群栖枝之猴充满其间；孔雀的啼鸣回荡不绝，连洞窟之中也被其声所震响。

Verse 21

कंदरैर्लेपनैः कूटैः सानुभिश्च विराजितम् । नानाप्रस्रवणोपेतमोषधीभिर्विराजितम्

它以洞窟、斜坡、峰峦与脊岭而辉映；又具无数泉源点缀，因遍生灵药草木而更显光华。

Verse 22

दिव्यं दिव्यगुणं पुण्यं पुण्यधाम समाकुलम् । सेवितं पुण्यलोकैश्च पुण्यराशिं महागिरिम्

那大山神圣而天妙，具足天德；清净吉祥，遍满圣所；为诸福德世界之众所奉事，实为无量功德之大聚。

Verse 23

पुलिंदभिल्लकोलैश्च सेवितं पर्वतोत्तमम् । विकटैः शिखरैः कोटैरद्रिराजः प्रकाशते

那最胜之山为普林达（Pulinda）、比拉（Bhilla）与拘罗（Kola）诸族所往来；山中王者因其峻厉的峰顶与嶙峋的崖峭而熠熠生辉。

Verse 24

अन्यैर्नानाविधैः पुण्यैः कौतुकैर्मंगलैः शुभैः । गंगोदकप्रवाहैश्च महाशब्दं प्रसुस्रुवे

又以种种功德善行——庆典仪轨、吉祥而蒙福的法事——并以恒河圣水的流注相伴，宏大的喧声四起，回荡不绝。

Verse 25

शंकरस्य गृहं तत्र कैलासं गतवानहम् । तत्राश्चर्यं मया दृष्टं यन्न दृष्टं कदा श्रुतम्

我遂前往迦罗娑（Kailāsa），即商羯罗（Śaṅkara）之居所。在那里我见到一桩奇瑞——从未见过，也从未在任何时候听闻过。

Verse 26

श्रूयतामभिधास्यामि तात सर्वं मयोदितम् । शिखराद्गिरिराजस्य मेरोः पुण्यान्महोदयात्

且听我说，亲爱的；我今将如我所言尽皆宣说——此乃从山王须弥（Meru）之巅所发、由其吉祥而大为升举的圣德所兴起。

Verse 27

हिमक्षीरसुवर्णस्तु प्रवाहः पतते भुवि । गंगायाश्च महाभाग रंहसा घोषभूषितः

大福者啊，有一股洪流——白如雪乳而又泛金色——倾落大地；恒河奔涌疾驰，以其轰鸣之声为庄严。

Verse 28

कैलासस्य शिरः प्राप्य तत्र विस्तरतां गतः । दशयोजनमानेन तत्र गंगा ह्रदो महान्

抵达迦罗娑之巅后，（恒河）在彼处铺展开来；而在那地方有一座宏大的恒河圣湖，广袤达十由旬。

Verse 29

महातोयेन पुण्येन विमलेन विराजते । सर्वतोभद्रतां प्राप्तो महाहंसैः प्रशोभते

它以浩瀚、神圣而无垢的清水辉耀；四方皆得吉祥，更为伟大的哈ṃ萨（王者之天鹅）所庄严。

Verse 30

सामोच्चारेण पुण्येन दिव्येन मधुरेण च । हंसास्तत्र प्रकूजंति सरस्तेन विराजते

伴随神圣、天界而甘美的吠陀诵声，彼处的哈ṃ萨婉转鸣唱；因此那湖泊更显光辉灿然。

Verse 31

तस्य तीरे शिलायां वै हिमकन्या महामते । आसीना मुक्तकेशांता रूपद्रविणशालिनी

在它的岸边，确然在一块岩石上，噢大慧者，喜马伐特之女端坐其上——长发散落飘垂——容光焕发，兼具丰饶之资。

Verse 32

दिव्यरूपसुसंपन्ना सगुणा दिव्यलक्षणा । दिव्यालंकारभूषा च तस्यास्तीरे विराजते

她具足天妙之形，具诸吉德与天相，又以天界饰物庄严，于其岸边灿然生辉。

Verse 33

न जाने गिरिराजस्य तनया वा महोदधेः । नो वास्ति ब्रह्मणः पत्नी सा वा स्वाहा भविष्यति

我不知她是山王之女，抑或大海之女；也不知她是否为梵天之妻——或许她将成为“娑婆诃”(Svāhā)。

Verse 34

इंद्राणी वा महाभागा रोहिणी वा भविष्यति । ईदृशी रूपसंपत्तिर्युवतीनां न दृश्यते

这位极有福德的女子，仿佛正是因陀罗尼（Indrāṇī）本人，或是罗希尼（Rohiṇī）。如此丰盛的美貌，在少女之中实难得见。

Verse 35

अन्यासां च सुदिव्यानां नारीणां तात सर्वथा । यादृशं रूपसंभावं गुणशीलं प्रदृश्यते

而且，亲爱的啊，即便在其他极其神圣的女子之中，也确实可见有人具备这般形貌之美与品德之善。

Verse 36

अप्सरसां कदा नास्ति तादृशं रूपलक्षणम् । यादृशं तु मया दृष्टं तदंगं विश्वमोहनम्

在天女（Apsaras）之中，也从未有过如我所见这般的美与可爱之相；她的肢体本身便能迷醉整个世界。

Verse 37

शिलापदे समासीना दुःखेनापि समाकुला । रुदते सुस्वरैर्बाला अनेकैः स्वजनैर्विना

她坐在石板之上，虽被忧苦所压，仍以清亮而哀婉的声音哭泣；身边没有众多亲族相伴。

Verse 38

अश्रूणि मुंचमाना सा मुक्ताभानि बहूनि च । निर्मलानि सरस्यत्र पतंत्येव महामते

当她任泪水流下，许多如珍珠般洁净无瑕的泪滴，便落入那里的湖中，噢，大智者。

Verse 39

बिंदवो मौक्तिकाभास्ते निपतंति महोदके । तेभ्यो भवंति पद्मानि हृद्यानि सुरभीणि तु

如珍珠般的水滴落入浩瀚大水；由此生出莲华，悦人心神，芬芳馥郁。

Verse 40

पद्मानि जज्ञिरे तेभ्यो नेत्राश्रुभ्यो महामते । गंगांभसि तरंत्येव असंख्यातानि तानि तु

大慧者啊，由那眼中之泪生出莲华；在恒河之水中，那无量莲华确实漂浮。

Verse 41

पतितानि सुहृद्यानि रंहसा यानि तानि तु । गंगाप्रवाहमध्ये तु हंसवृंदैः सुसेविते

那些迅疾坠落的可爱之物——正是那些——在恒河奔流的中央，群群天鹅（hamsa）安然游集其间。

Verse 42

भागीरथ्याः प्रवाहस्तु तस्मात्स्थानाद्विनिर्गतः । कैलासशिखरं प्राप्य रत्नाख्यं चारुकंदरम्

于是，跋伽罗提（恒河）之流自彼处涌出，抵达凯拉萨之巅，进入名为“宝”（Ratna）的华美洞窟。

Verse 43

वर्तते तोयपूर्णस्तु योजनद्वयविस्तृतः । हंसवृंदसमाकीर्णो जलपक्षि समाकुलः

其处水满盈溢，广延二由旬，群天鹅（hamsa）聚集其间，水鸟纷然，生机充盈。

Verse 44

नानावर्णविशेषाणि संति पद्मानि तत्र च । प्रवाहे निर्मले तात मुनिवृंदनिषेविते

彼处亦有种种异色莲华，亲爱的啊；在那清净流注之水中，常为众多牟尼所往来礼敬。

Verse 45

अश्रुभ्यो यानि जातानि प्रभाते कमलानि तु । गंगोदकप्लुतान्येव सौरभाणि महांति च

拂晓时由泪而生的诸莲华，宛如浸润于恒河之水，芬芳极其广大殊胜。

Verse 46

प्रतरंति प्रवाहे तु निर्मले जलपूरिते । मध्ये मध्ये सुहंसैश्च जलपक्षिनिनादिते

它们随清澈盈满之水流而漂游；其间处处，善鹅与诸水鸟之鸣声使溪流回响。

Verse 47

सूत उवाच । रत्नाख्ये तु गिरौ तस्मिन्रत्नेश्वरमहेश्वरः । देवदैत्यसुपूज्योपि तिष्ठते तात सर्वदा

苏多曰：在名为宝山（Ratnā）之山上，宝主自在天（Ratneśvara，Maheśvara）恒常安住，亲爱的啊，连诸天与阿修罗族（daitya）亦恭敬礼拜。

Verse 48

तत्र दृष्टो मया तात कश्चित्पुण्यमयो मुनिः । जटाभारसमाक्रांतो निर्वासा दंडधारकः

在那里，亲爱的父亲啊，我见到一位功德充满的牟尼：其身负重重结发，裸形无衣，手执杖具。

Verse 49

निराधारो निराहारस्तपसातीव दुर्बलः । कृशांगोऽप्यस्थिसंघातस्त्वचामात्रेण वेष्टितः

既无依止，亦无饮食，他因苦行而极度羸弱；虽形体枯槁，却如一具骨架，仅以皮肤包裹。

Verse 50

भस्मोद्धूलितमात्राणि सर्वांगानि महात्मनः । शुष्कपत्राणि भक्षेत शीर्णानि पतितानि च

那大德之身遍体仅覆以灰尘；他以干枯之叶为食，或已凋萎，或已飘落。

Verse 51

शिवभक्तिसमासीनो दुराधारो महातपाः । अश्रुभ्यो यानि जातानि पद्मानि सुरभीणि च

他安住于对湿婆的虔敬，坚定而难以约束，作为大苦行者行诸苦行；而由其泪水中生出莲华，亦皆芬芳。

Verse 52

गंगातोयात्समानीय देवदेवं प्रपूजयेत् । रत्नेश्वरं महाभागो गीतनृत्यविशारदः

取来恒河之水，那大福者——精于歌舞——当礼敬诸神之神、宝主罗特内湿伐罗（Ratneśvara）。

Verse 53

गायते नृत्यते तस्य द्वारस्थस्त्रिपुरद्विषः । मठमागत्य धर्मात्मा रोदते सुस्वरैरपि

在他门前，灭三城者（湿婆）伫立，歌舞不息；及至来到僧院，那位法性之人甚至以清婉之声啼泣。

Verse 54

एतद्दृष्टं मया तात अपूर्वं वदतांवर । कथयस्व प्रसादान्मे यदि त्वं वेत्सि कारणम्

亲爱的，善言之最者——我已见到前所未有之事。愿你慈悲，若知其因，请为我开示其缘由。

Verse 55

सा का नारी महाभागा कस्मात्तात प्ररोदिति । कस्मात्स देवपुरुषो देवमर्चेन्महेश्वरम्

那位大福德的女子是谁，亲爱的，为何她在哭泣？又为何那位如天神般的男子礼拜大自在天主——摩诃伊湿伐罗？

Verse 56

तन्मे त्वं विस्तराद्ब्रूहि सर्वसंदेहकारणम् । एवमुक्तो महाप्राज्ञः कुंजलोपि सुतेन हि

因此请你为我详说，能解除一切疑惑之因。其子如此发问，甚具智慧的鸠阇罗亦开口说道。

Verse 57

कपिंजलेन प्रोवाच विस्तराच्छृण्वतो मुनेः

随后，迦频阇罗详尽宣说，牟尼则专注谛听。