The Description of the Greatness of the Gaṅgā

Verse 1

वसुरुवाच । श्रृणु मोहिनी वक्ष्यामि तीर्थानां लक्षणं पृथक् । येन विज्ञातमात्रेण पापिनां गतिरुत्तमा ॥ २ ॥

婆苏说道：“听着，摩希尼。我将逐一宣说诸圣地（tīrtha）的殊胜特征；仅凭了知此义，纵是罪人亦能趋至至上归宿。”

Verse 2

सर्वेषामपि तीर्थानां श्रेष्ठा गंगा धरातले । न तस्या सदृशं किंचिद्विद्यते पापनाशनम् ॥ ३ ॥

在大地上一切圣地之中，恒河（Gaṅgā）最为殊胜；于灭除罪业之事，未有与她相等者。

Verse 3

तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य वसोः स्वस्य पुरोधसः । प्रणता मोहिनी प्राह गंगास्नानकृतादरा ॥ ४ ॥

听闻婆苏自家祭司之言，摩希尼恭敬俯伏而答；因恒河沐浴之功德与神圣，她的敬信更为炽盛。

Verse 4

मोहिन्युवाच । भगवन्वाडवश्रेष्ठ गंगामाहात्म्यमुत्तमम् । सर्वेषां च पुराणानां संमतं वद सांप्रतम् ॥ ५ ॥

摩希尼说道：“大德啊，瓦陀婆族中最胜者啊，请你此刻宣说恒河至上的伟大功德——此事为一切往世书所共同认可与印证。”

Verse 5

श्रुत्वा माहात्म्यमतुलं गंगायाः पापनाशनम् । पश्चात्पापविनाशिन्यां स्नातुं यास्ये त्वया सह ॥ ६ ॥

听闻恒河（Gaṅgā）那无与伦比、能灭除罪业的伟大功德之后，我将随后与你同去，在这条消罪圣河中沐浴。

Verse 6

तच्छ्रुत्वा मोहिनीवाक्यं वसुः सर्वपुराणवित् । माहात्म्यं कथयामास गंगायाः पापनाशनम् ॥ ७ ॥

听到那迷人的言辞，通晓一切《往世书》的瓦苏便开始讲述恒河（Gaṅgā）灭罪的伟大功德。

Verse 7

वसुरुवाच । ते देशास्ते जनपदास्ते शैला स्तेऽपि चाश्रमाः । येषां भागीरथी पुण्या समीपे वर्तते सदा ॥ ८ ॥

瓦苏说道：那些国土、那些乡邦、那些群山与那些修行林苑，确实蒙福——因为圣洁的婆伽伊罗提（Bhāgīrathī，即恒河）常在其近旁流淌。

Verse 8

तपसा ब्रह्मचर्येण यज्ञैस्त्यागेन वा पुनः । तां गतिं न लभेज्जंतुर्गंगां संसेव्य यां लभेत् ॥ ९ ॥

无论以苦行、梵行、祭祀，或以舍离修持，众生也难得那至上归趣；唯有以虔敬亲近、奉事恒河，方能获得。

Verse 9

पूर्वे वयसि पापानि कृत्वा कर्माणि ये नराः । शेषे गंगां निषेवंते तेऽपि यांति परां गतिम् ॥ १० ॥

即便有人在早年造作罪业，若在生命后期以虔敬之心亲近、依止恒河，他们也同样能抵达至上归趣。

Verse 10

तिष्ठेद्युगसहस्रं तु पादेनैकेन यः पुमान् । मासमेकं तु गंगायां स्नातस्तुल्यफलावुभौ ॥ ११ ॥

有人以一足站立千劫，又有人在恒河中沐浴一月——二者所得功德之果等同。

Verse 11

तिष्ठेतार्वाक्छिरा यस्तु युगानामयुतं पुमान् । तिष्ठेद्यथेष्टं यश्चापि गंगायां स विशिष्यते ॥ १२ ॥

纵使有人倒垂其首站立一万劫，纵使另有人随意安住于恒河之中——安住恒河者被视为更为殊胜。

Verse 12

भूतानामिह सर्वेषां दुःखोपहतचेतसाम् । गतिमन्वेषमाणानां न गंगासदृशी गतिः ॥ १३ ॥

对世间一切众生而言，心为忧苦所摧、寻求真实归依者——无有任何归宿可与恒河相比。

Verse 13

प्रकृष्टैः पातकै र्घोरैः पापिनः पुरुषाधमान् । प्रसह्य तारयेद्गुंगा गच्छतो निरयेऽशुचौ ॥ १४ ॥

即便是罪孽深重、为人中下劣者，背负可怖重罪、正走向污秽地狱之途——恒河亦以其威力强而渡之，使其得救。

Verse 14

ते समानास्तु मुनिभिर्नूनं देवैः सवासवैः । येऽभिगच्छंति सततं गंगामभिमतां सुरैः ॥ १५ ॥

诚然，凡恒常前往恒河——为诸天所爱者——实与诸牟尼及诸神等同，乃至与因陀罗及其眷属无异。

Verse 15

अंधाञ्जडान्द्रव्यहीनांश्च गंगा संपावयेद्बृहती विश्वरूपा । देवैः सेंद्रैर्मुनिभिर्मानवैश्च निषेविता सर्वकालं समृद्ध्ये ॥ १६ ॥

伟大的恒河，广大无边，具宇宙之相，能彻底净化盲者、愚钝者与贫乏无资者。诸天与因陀罗、诸牟尼与世人恒常依止礼敬，她永为兴盛与福泽之源。

Verse 16

पक्षादौ कृष्णपक्षे तु भूमौ संनिहिता भवेत् । यावत्पुण्या ह्यमावास्या दिनानि दश मोहिनि ॥ १७ ॥

在黑半月（克利须那半月）之初，她临在于大地。噢迷人者，她停留直至神圣的无月日阿摩婆娑耶结束——共计十日。

Verse 17

शुक्लप्रतिपदादेश्च दिनानि दश संख्यया । पाताले सन्निधानं तु कुरुते स्वयमेव हि ॥ १८ ॥

自白半月初一（舒克拉·普拉提帕达）起，历数十日，她确然自发地在帕塔拉（下界）安立其临在。

Verse 18

आरभ्य शुक्लैकादश्या दिनानि दश यानि तु । पंचम्यं तानि सा स्वर्गे भवेत्सन्निहिता सदा ॥ १९ ॥

自明半月的十一日（艾卡达希）起，其后十日——直至五日（潘查弥）——她常住天界，恒常临在。

Verse 19

कृते तु सर्वतीर्थानि त्रेतायां पुष्करं परम् । द्वापरे तु कुरुक्षेत्रं कलौ गंगा विशिष्यते ॥ २० ॥

在克利多纪，一切圣渡处（tīrtha）皆为最胜；在特雷塔纪，普什卡拉最为尊上；在德瓦帕拉纪，俱卢之野（库鲁克舍特拉）最为尊上；而在迦利纪，恒河尤为殊胜卓绝。

Verse 20

कलौ तु सर्वतीर्थानि स्वं स्वं वीर्यं स्वभावतः । गंगायां प्रतिमुंचंति सा तु देवी न कुत्रचित् ॥ २१ ॥

在迦利时代，一切圣渡口依其本性，将各自的灵德威力汇入恒河；而恒河女神却从不把自己的神力转移到任何他处。

Verse 21

गंगांभः कणदिग्धस्य वायोः संस्पर्शनादपि । पापशीला अपि नराः परां गतिमवाप्नुयुः ॥ २२ ॥

即便只是触及被恒河水滴润湿的微风，纵使行止罪恶之人，也能获得至上的归宿。

Verse 22

योऽसौ सर्वगतो विष्णुश्चित्स्वरूपी जनार्दनः । स एव द्रवरूपेण गंगांभो नात्र संशयः ॥ २३ ॥

那遍在一切的毗湿奴——本性为纯净觉知的阎那尔达那——正以液态亲临为恒河之水；对此毫无疑惑。

Verse 23

ब्रह्महा गुरुडा गोघ्नः स्तेयी च गुरुतल्पगः । गंगांभसा च पूयंते नात्र कार्या विचारणा ॥ २४ ॥

即便是杀婆罗门者、弑师者、杀牛者、盗贼，以及玷污师床者，也都能被恒河之水净化；对此无需疑虑与思量。

Verse 24

क्षेत्रस्थमृद्धृतं वापि शीतमुष्णमथापि वा । गांगेयं तु हरेत्तोयं पापमामरणांतिकम् ॥ २५ ॥

无论此水取自圣地，或自彼处携来；无论清冷或温热——恒河之水确能除罪，直至生命终尽（至死之际）。

Verse 25

वर्ज्यं पर्युषितं तोयं वर्ज्यं पुर्युषितं दलम् । न वर्ज्यं जाह्नवीतोयं न वर्ज्यं तुलसीदलम् ॥ २६ ॥

陈水当避，陈叶亦当避；然阇诃那维（恒河）之水不可弃，图拉西之叶亦不可弃，纵使隔夜亦然。

Verse 26

मेरोः सुवर्णस्य च सर्वरत्नैः संख्योपलानामुदकस्य वापि । गंगाजलानां न तु शक्तिरस्ति वक्तुं गुणाख्यापरिमाणमत्र ॥ २७ ॥

纵使取须弥山之黄金、诸宝珠、无量卵石，乃至以水为喻，亦无力尽说恒河之水功德之量与广。

Verse 27

तीर्थयात्राविधिं कृत्स्नमकुर्वाणोऽपि यो नरः । गंगातोयस्य माहात्म्यात्सोऽप्यत्र फलभाग्भवेत् ॥ २८ ॥

即便有人未能圆满行尽朝圣诸仪，亦能在此分得灵性之果——皆因恒河之水大威德故。

Verse 28

चिंतामणिगुणाच्चापि गंगायास्तोयबिंदवः । विशिष्टा यत्प्रयच्छंति भक्तेभ्यो वांछितं फलम् ॥ २९ ॥

纵胜于如意宝珠“真多摩尼”之力，恒河水之滴尤为殊胜——因其赐予奉爱者所愿之果。

Verse 29

गंडूषमात्रतो भक्त्या सकूद्गंगांभसा नरः । कामधेनु स्तनोद्भूतान्भुंक्ते दिव्यरसान्दिवि ॥ ३० ॥

凡人若以虔爱之心，哪怕仅一次，唯以恒河水含漱一口，便于天界享受由如意母牛迦摩德奴乳房所生的甘露妙味。

Verse 30

शालग्रामशिलायां यस्तु गंगाजलं क्षिपेत् । अपहत्य तमस्तीव्रं भाति सूर्यो यथोदये ॥ ३१ ॥

凡以恒河圣水灌洒于娑罗伽罗摩（Śālagrāma）圣石者——驱散深重黑暗，光辉显现，如旭日初升。

Verse 31

मनोवाक्कायजैर्ग्रस्तः पापैर्बहुविधैरपि । वीक्ष्य गंगां भवेत्पूतः पुरुषो नात्र संशयः ॥ ३२ ॥

即使被由心、语、身所生的种种罪业所缠之人，只要瞻见恒河，便得清净；此中毫无疑虑。

Verse 32

गंगातोयाभिषिक्तां तु भिक्षामश्नाति यः सदा । सर्पवत्कंचुकं मुक्त्वा पापहीनो भवेत्स वै ॥ ३३ ॥

凡常食以恒河水洒净而成圣的乞食者——如蛇脱旧蜕般弃去罪垢，确然成为无过之人。

Verse 33

हिमवद्विंध्यसदृशा राशयः पापकर्मणाम् । गंगांभसा विनश्यंति विष्णुभक्त्या यथापदः ॥ ३४ ॥

罪业之堆，广大如喜马拉雅与温迪亚诸山，皆为恒河之水所摧灭；同样，凭对毗湿奴的奉爱（bhakti），亦能将之毁尽，仿佛不过是些脚印。

Verse 34

प्रवेशमात्रे गंगायां स्नानार्थं भक्तितो नृणाम् । ब्रह्महत्यादिपापानि हाहेत्युक्त्वा प्रयांत्यलम् ॥ ३५ ॥

众人怀着虔敬，为沐浴而仅一入恒河之时，诸如婆罗门杀罪（brahmahatyā）等诸罪便呼号“哀哉！”而尽皆遁去。

Verse 35

गंगातीरे वसेन्नित्यं गंगातोयं पिबेत्सदा । यः पुमान्स विमुच्येत पातकैः पूर्वसंचितैः ॥ ३६ ॥

凡恒常住于恒河岸边、常饮恒河圣水之人，必得解脱，远离往昔所积诸罪。

Verse 36

यो वै गंगां समाश्रित्य नित्यं तिष्ठति निर्भयः । स एव देवैर्मर्त्यैश्च पूजनीयो महर्षिभिः ॥ ३७ ॥

凡依止恒河，日日安住坚定而无畏者，唯此人堪受诸天、世人及诸大圣仙之礼敬供养。

Verse 37

किमष्टांगेन योगेन किं तपोभिः किमध्वरैः । वास एव हि गंगायां सर्वतोऽपि विशिष्यते ॥ ३८ ॥

何必修八支瑜伽，何必行苦行，何必设诸祭祀？唯住于恒河之畔，实胜过一切。

Verse 38

किं यज्ञैर्बहुभिर्जाप्यैः किं तपोभिर्धनार्पणैः । स्वर्गमोक्षप्रदा गंगा सुखसेव्या यतः स्थिता ॥ ३९ ॥

何必多种祭祀与反复持诵？何必苦行与财物供施？因恒河安住于此，易于亲近奉事，并赐予天界与解脱。

Verse 39

यज्ञैर्यमैश्च नियमैर्दानैः संन्यासतोऽपि वा । न तत्फलमवाप्रोति गंगां सेव्य यदाप्नुयात् ॥ ४० ॥

纵以祭祀、以制戒与行持、以布施，乃至以出离修行，亦不能得那同等之果；唯事奉恒河方能获得。

Verse 40

प्रभासे गोसहस्त्रेण राहुग्रस्ते दिवाकरे । यत्फलं लभते मर्त्यो गंगायां तद्दिनेन वै ॥ ४१ ॥

在普拉婆娑，当罗睺吞蔽日轮、施舍千头乳牛时，凡人所得的功德；在恒河边仅一日之修持，亦得同等功德。

Verse 41

अन्योपायांश्च यस्त्यक्त्वा मीक्षकामः सुनिश्चितः । गंगातीरे सुखं तिष्ठेत्स वै मोक्षस्य भाजनम् ॥ ४२ ॥

若有人舍弃诸余方便，立志坚固、唯求解脱，安住于恒河之滨；此人确为得摩克沙之器。

Verse 42

वाराणस्यां विशेषण गंगा सद्यस्तु मोक्षदा । प्रतिमासं चतुर्दश्यामष्टम्यां चैव सर्वदा ॥ ४३ ॥

尊者啊，在婆罗那西，恒河确能即刻赐予解脱；恒常如此，尤以每月之第十四月日与第八月日为甚。

Verse 43

गंगातीरे निवासश्च यावज्जीवं च सिद्धिदः । कृच्छ्राणि सर्वदा कृत्वा यत्फलं सुखमश्नुते ॥ ४४ ॥

终身居住于恒河之滨，能赐予成就与圆满。那因恒常修行严峻的苦行（kṛcchra）而得的安乐之果，在此亦可轻易获得。

Verse 44

सदा चांद्रायणं चैव तल्लभेज्जाह्नवीतटे । गंगासेवापरस्येह दिवसार्द्धेन यत्फलम् ॥ ४५ ॥

在阇诃那毗（恒河）之岸，确能获得如同恒常奉行“月行誓”（Cāndrāyaṇa）之果报；而于此专心侍奉恒河者，同等功德仅半日便得。

Verse 45

न तच्छक्यं ब्रह्मसुते प्राप्तुं क्रतुशतैरपि । सर्वयज्ञतपोदानयोगस्वाध्यायकर्मभिः ॥ ४६ ॥

噢，梵天之子啊，那至上境界即使以数百次吠陀祭祀也不可得；亦非凭一切祭祀、苦行、布施、瑜伽修持、诵习吠陀或诸般仪轨之业而能到达。

Verse 46

यत्फलं तल्लभेद्भक्त्या गंगातीरनिवासतः । यत्पुण्यं सत्यवचनैर्नैष्ठिकब्रह्मचारिणाम् ॥ ४७ ॥

那同一果报，凭奉爱而住于恒河之滨即可获得；而那属于坚守终身梵行者的同等福德（puṇya），亦可由真实之语而成就。

Verse 47

यदग्निहोत्रिणां पुण्यं तत्तु गंगानिवासतः । समातृपितृदाराणां कुलकोटिमनंतकम् ॥ ४८ ॥

凡守持阿耆尼火供（Agnihotra）者之福德，亦可仅以居住恒河之滨而得；其利益无尽，连同母亲、父亲与配偶，普及于家族无量亿万之世系。

Verse 48

गंगाभक्तिस्तारयते संसारार्णवतो ध्रुवम् । संतोषः परमैश्वर्यं तत्त्वज्ञानं सुखात्मनाम् ॥ ४९ ॥

对恒河的奉爱，必定能渡越轮回之海。知足是至上的财富，而如实知见（tattva-jñāna）是性本安乐者的喜悦。

Verse 49

विनयाचारसंपत्तिर्गंगाभक्तस्य जायते । कृतकृत्यो भवेन्मर्त्यो गंगां प्राप्यैव केवलम् ॥ ५० ॥

恒河的奉爱者，自然生起谦卑与正行之资粮。凡人只要得至恒河，便成就了此生所当成就者。

Verse 50

तद्भक्तस्तत्परश्च स्यान्मृतो वापि न संशयः । भक्त्या तज्जलसंस्पर्शी तज्जलं पिबते च यः ॥ ५१ ॥

无论仍在世，或已离身而去——毫无疑问——他都将成为主的奉献者，心神全然归向主：以奉爱之心触及那圣水，并饮用那圣水之人。

Verse 51

अनायासेन हि नरो मोक्षोपायं स विंदति । दीक्षितः सर्वयज्ञेषु सोमपानं दिने दिने ॥ ५२ ॥

确实，无需艰苦用力，人便得着通向解脱（mokṣa）之道；他如同在一切祭祀中受了灌顶（dīkṣā），并日日获得如饮苏摩（Soma）般的功德。

Verse 52

सर्वाणि येषां गंगायास्तोयैः कृत्यानि सर्वदा । देहं त्यक्त्वा नरास्ते तु मोदंते शिवसन्निधौ ॥ ५३ ॥

凡其一切神圣义务恒以恒河（Gaṅgā）之水而行者——舍身之后——便在湿婆（Śiva）亲临之处欢喜安乐。

Verse 53

देवाः सोमार्कसंस्थानि यथा शक्रादयो मुखैः । अमृतान्युपभुंजंति तथा गंगाजलं नराः ॥ ५४ ॥

正如因陀罗（释迦罗，Śakra）等诸天在月与日的居处享用甘露，世人亦如是享用恒河之水。

Verse 54

कन्यादानैश्च विधिवद्भूमिदानैश्च भक्तितः । अन्नदानैश्च गोदानैः स्वर्णदानादिभिस्तथा ॥ ५५ ॥

以如法施嫁女（kanyādāna），以奉爱之心施地，又以施食、施牛、施金及诸如此类的供施——人由这些布施（dāna）之行而积聚法德功德。

Verse 55

रथाश्वगजदानैश्च यत्पुण्यं परिकीर्तितम् । ततः शतगुणं पुण्यं गंगांभश्चुलुकाशनात् ॥ ५६ ॥

经中所称布施战车、骏马与大象所得之福德——仅啜饮一捧圣恒河之水，其功德胜彼百倍。

Verse 56

चांद्रायणसहस्राणां यत्फलं परिकीर्तितम् । ततोऽधिकफलं गंगातोयपानादवाप्यते ॥ ५७ ॥

经中所说千次行持“月行斋”(Cāndrāyaṇa)之果报——饮恒河之水所得之果更为殊胜。

Verse 57

गंडूषमात्रपाने तु अश्वमेधफलं लभेत् । स्वच्छंदं यः पिबेदंभस्तस्य मुक्तिः करे स्थिता ॥ ५८ ॥

仅以仪式之含漱一口（gandūṣa）饮之，便得马祭（Aśvamedha）之果；而以信敬之心随意饮者，解脱仿佛就在其掌中。

Verse 58

त्रिभिः सारस्वतं तोयं सप्तभिस्त्वथ यामुनम् । नार्मदं दशभिर्मासैर्गांगं वर्षेण जीर्यति ॥ ५९ ॥

萨拉斯瓦蒂之水三日即陈；亚穆那之水七日即陈。纳尔马达之水十月方陈；而恒河之水一年之后才算陈旧。

Verse 59

शास्त्रेणाकृततोयानां मृतानां क्वापि देहिनाम् । तदुत्तरफलावाप्तिर्गंगायामस्थियोगतः ॥ ६० ॥

凡有身众生若在他处亡故，未能依经行水供等仪轨者，其后世之利益，可由其遗骨与圣恒河相系而得。

Verse 60

चांद्रायणसहस्रं तु यश्चरेत्कायशोधनम् । यः पिबेत्तु यथेष्ठं हि गंगाम्भः स विशिष्यते ॥ ६१ ॥

即便有人为净化身躯而修行千次“月行斋”(Cāndrāyaṇa)——仍不及那随愿饮用恒河圣水者；此人被视为尤为殊胜。

Verse 61

गंगां पश्यति यः स्तौति स्नाति भक्त्या पिबेज्जलम् । स स्वर्गं ज्ञानममलं योगं मोक्षं च विंदति ॥ ६२ ॥

凡得见恒河、赞颂她、以虔敬之心在她中沐浴并饮其水者——便得天界、无垢之智、瑜伽成就，亦得解脱。

Verse 62

यस्तु सूर्य्यांशुनिष्टप्तं गांगेयं पिबते जलम् । गोमूत्रयावकाहाराद्गांगपानं विशिष्यते ॥ ६३ ॥

然而，若有人饮用被日光温暖的恒河水——此等饮恒河圣水，被认为胜过以牛尿与大麦粥为食的苦行。

Verse 63

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणोत्तरभागे मोहिनीवसुसंवादे गंगामाहात्म्यवर्णनं नामाष्टत्रिंशत्तमोऽध्यायः ॥ ३८ ॥

至此，《圣大那罗陀往世书》后分（Uttarabhāga）中，摩希尼与婆苏之对话里，名为《恒河功德之叙述》的第三十八章圆满结束。