Home›Narada Purana›Uttara Bhaga›Adhyaya 25›Shloka 28
←Previous Verse
Next Verse→

Shloka 28

Mohinī-ākhyāna: The Trial of Ekādaśī and the King’s Satya-saṅkalpa

Devanagari script

मोक्षप्रदे जन्मनिकृंतनाख्ये तेजो निधौ सर्वजनप्ररूढे । एंवविधे प्रोद्गत एव शब्दे यद्यस्मि भोक्ता वृजिनस्य कर्त्ता ॥ २८ ॥

Transliteration

mokṣaprade janmanikṛṃtanākhye tejo nidhau sarvajanaprarūḍhe | eṃvavidhe prodgata eva śabde yadyasmi bhoktā vṛjinasya karttā || 28 ||

Translation

在那赐予解脱的圣地，名为“Janma-nikṛntana（断生）”，乃神圣光辉之宝藏、为众人所共知——若在如此明白宣告之后，我仍作罪业、仍受其果报（我又还有何希望？）

Word by Word
मोक्ष-प्रदे(in the word) that grants liberation
मोक्ष-प्रदे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootमोक्ष (प्रातिपदिक) + प्रद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शब्दे); तत्पुरुषः (मोक्षं प्रददाति)
जन्म-निकृंतन-आख्येnamed ‘cutter of rebirth’
जन्म-निकृंतन-आख्ये:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootजन्मन् (प्रातिपदिक) + निकृंतन (प्रातिपदिक) + आख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शब्दे); तत्पुरुषः (जन्मनः निकृंतनम् इति आख्या यस्य)
तेजःsplendor
तेजः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (समास-पूर्वपदत्वे रूपम्)
निधौin the treasure/storehouse
निधौ:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootनिधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
सर्व-जन-प्ररूढेwell-established among all people
सर्व-जन-प्ररूढे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + जन (प्रातिपदिक) + प्ररूढ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शब्दे); तत्पुरुषः (सर्वेषु जनेषु प्ररूढः = widely established)
एवम्-विधेof such a kind
एवम्-विधे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootएवम् (अव्यय) + विध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शब्दे); अव्ययीभावः (एवम् प्रकारः)
प्रोद्गतेuttered, arisen
प्रोद्गते:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootप्र-उद्-गम् (धातु) → प्रोद्गत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formसप्तमी-विभक्ति, एकवचन; भूतकृत् (क्त) कृदन्त; विशेषणम् (शब्दे)
एवindeed, just
एव:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारण-अव्यय (emphatic: just/indeed)
शब्देin the word/utterance
शब्दे:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशब्द (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
यदिif
यदि:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्त-अव्यय (conditional particle: if)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, उत्तम-पुरुष, एकवचन
भोक्ताenjoyer, experiencer
भोक्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभुज् (धातु) → भोक्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि तृच्-प्रत्ययान्त (agent noun)
वृजिनस्यof sin, of evil
वृजिनस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootवृजिन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन
कर्त्ताdoer, perpetrator
कर्त्ता:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootकृ (धातु) → कर्तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कर्तरि तृच्-प्रत्ययान्त (agent noun)
Speaker

Narada (narrative voice within a Tirtha-Mahatmya passage; exact interlocutor not specified in the given excerpt)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: karuna

Secondary Rasa: bhakti

Characters & Entities
J
Janma-nikṛntana (Tirtha)

FAQs

It underscores the extraordinary purifying power attributed to the Janma-nikṛntana tīrtha: even the proclamation of its moksha-giving nature is presented as so potent that persisting in sin thereafter becomes a self-indictment of one’s unwillingness to transform.

While not naming a deity directly, the verse reflects a bhakti-aligned inner stance—humility, moral accountability, and trust in sacred means (tīrtha, śabda/pramāṇa). Such receptivity is foundational for Vishnu-bhakti as described across the Narada Purana’s moksha-oriented teachings.

The emphasis is on śabda (authoritative utterance) and its efficacy—aligned with Vyākaraṇa/Nirukta-style attention to meaning and with Dharma-śāstra logic: actions have karmaphala, and tīrtha-sevā is prescribed as a remedial discipline for papa-kṣaya.

←Previous Verse
Next Verse→