Narada Purana — Purva Bhaga, Shloka 21

Maṅgalācaraṇa, Naimiṣāraṇya-Sabhā, Sūta-Āhvāna, and Narada Purāṇa-Māhātmya

Devanagari script

स पुराणार्थविल्लोके स सर्वज्ञः स बुद्धिमान् । स शान्तो मोक्षधर्मज्ञः कर्मभक्तिकलापवित् ॥ २० ॥

Transliteration

sa purāṇārthavilloke sa sarvajñaḥ sa buddhimān | sa śānto mokṣadharmajñaḥ karmabhaktikalāpavit || 20 ||

Translation

在此世间，唯有他真正通达《普罗那》之义；他全知而睿智，心地寂静，了知导向解脱（mokṣa）的法（dharma），并且熟谙业（karma）与奉爱（bhakti）的一切门类。

Word by Word

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम (pronoun)

• पुराणार्थ-वित्: knower of the meaning of the Purāṇa
• पुराणार्थ-वित्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पुराण-अर्थ-वित् (प्रातिपदिक); वित् < √विद् (धातु) ‘to know’
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुराणस्य अर्थः) + ‘वित्’ = ‘knower’

• लोके: in the world
• लोके: Adhikarana (अधिकरण/Location)
• Type: Noun
• Root: लोक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• सर्वज्ञः: omniscient
• सर्वज्ञः: Visheshana (विशेषण/Qualifier of ‘सः’)
• Type: Adjective
• Root: सर्व-ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्मधारयः (सर्वः + ज्ञः)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• बुद्धिमान्: intelligent
• बुद्धिमान्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बुद्धि-मत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; मतुप्-प्रत्ययान्त (possessive: ‘having बुद्धि’)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सर्वनाम

• शान्तः: peaceful
• शान्तः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शान्त (प्रातिपदिक; कृदन्त-आधारित)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण-प्रयोग

• मोक्षधर्मज्ञः: knower of the dharma of liberation
• मोक्षधर्मज्ञः: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: मोक्ष-धर्म-ज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मोक्षस्य धर्मः) + ज्ञ

• कर्मभक्तिकलापवित्: knower of the collection of (teachings on) action and devotion
• कर्मभक्तिकलापवित्: Visheshana (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: कर्म-भक्ति-कलाप-वित् (प्रातिपदिक); वित् < √विद् (धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (कर्म + भक्ति + कलापः ‘collection’) + वित् ‘knower’

Speaker

Sanatkumara (teaching Narada about the marks of a true Purana-knower)

Vrata Kalpa

Vrata: none

Verse Rasa

Primary Rasa: shanta

Secondary Rasa: bhakti

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in Narada Purana?

It defines the ideal spiritual authority: one who understands Purāṇic purport, is inwardly peaceful, and integrates liberating dharma with both right action (karma) and devotion (bhakti).

How does this verse explain the path of devotion (Bhakti)?

Bhakti is presented as a complete discipline (kalāpa) to be understood alongside karma—devotion is not vague emotion but an informed path that supports liberation (mokṣa).

What practical Vedic knowledge (Vedanga) is highlighted here?

No single Vedāṅga is named; the emphasis is on applied dharma-knowledge—knowing how to align ritual action (karma) and devotional practice (bhakti) toward mokṣa.