Markandeya Purana — Adhyaya 91, Shloka 19

Adhyaya 91 — The Gods’ Hymn to Kātyāyanī and the Goddess’ Prophecy of Future Manifestations

Sanskrit

शिवदूतीस्वरूपेण हतदैत्यमहाबले ।

घोररूपे महारावे नारायणी नमोऽस्तु ते ॥

Transliteration

śivadūtīsvarūpeṇa hatadaityamahābale / ghorarūpe mahārāve nārāyaṇi namo 'stu te

Translation

礼敬于汝，圣母那罗耶尼——汝以大力之湿婆使者（Śivadūtī）之形，诛杀诸代提耶；形相可怖，吼声雄浑。

Word by Word

• शिव-दूती-स्वरूपेण: by the form of Śiva’s messenger (Śivadūtī)
• शिव-दूती-स्वरूपेण: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + दूती (प्रातिपदिक) + स्वरूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; समासः तत्पुरुषः (शिवस्य दूती इति स्वरूपम्)

• हत-दैत्य-महा-बले: O great-powerful one who has slain the demons
• हत-दैत्य-महा-बले: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Adjective
• Root: हत (हन् धातोः क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक) + दैत्य (प्रातिपदिक) + महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः बहुव्रीहिः (हताः दैत्याः येन/यस्याः सा; महत् बलं यस्याः)

• घोर-रूपे: O one of terrible form
• घोर-रूपे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: घोर (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः (घोरं रूपं यस्याः)

• महा-रावे: O one of great roar
• महा-रावे: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + राव (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन; समासः कर्मधारयः (महान् रावः यस्याः)

• नारायणी: O Nārāyaṇī
• नारायणी: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नारायणी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• नमः: salutation
• नमः: Sambandha (सम्बन्ध/उपपद-सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: नमस् (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; नमस्कारार्थक

• अस्तु: may (it) be
• अस्तु: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)
• Form: लोट्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन

• ते: to you
• ते: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-एकवचन (Dative)

Speakers

• Devī-stuti within Devi Mahatmyam

Verse Rasa

{ "primaryRasa": "raudra", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }

Primary Deities

• Nārāyaṇī (Devī)
• Śivadūtī
• Śiva (implied)

Shakti Aspects

• Śivadūtī (terrifying
• battle-messenger aspect of Devī)

Key Themes

• Shaktism
• Fierce forms of Devī
• Demon-slaying
• Protective terror

FAQs

What is the philosophical or ethical takeaway?

Not all protection appears gentle; dharma sometimes requires a ‘terrible’ stance against entrenched violence and deception.

How does this fit the Pancalakshana (5 characteristics)?

Carita—praise of a battle-form within the Devī’s mythic cycle.

What is the esoteric significance?

Śivadūtī can be read as the ‘message’ of awakening that terrifies the ego: the roar is the shock that breaks complacency and compels transformation.