Shloka 24
Adhyaya 34 — Madālāsā’s Instruction on Sadācāra (Householder Conduct, Purity, and Daily Rites)
Sanskrit
नाप्सु मूत्रं पुरीषं वा मैथुनं वा समाचरेत् ।
नाधितिष्ठेच्छकृन्मूत्रकेशभस्मकपालिकाः ॥
Transliteration
nāpsu mūtraṃ purīṣaṃ vā maithunaṃ vā samācaret |
nādhitiṣṭhecchakṛnmūtrakeśabhasmakapālikāḥ ||
Translation
不可在水中小便或大便，亦不可在其中行淫。不可踏于粪秽、尿液、发丝、灰烬，或破罐之碎片之上。
Word by Word
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अप्सुin water
अप्सु:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/अधिकरण), बहुवचन; (waters)
मूत्रम्urine
मूत्रम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
पुरीषम्feces
पुरीषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootपुरीष (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय (disjunctive particle: or)
मैथुनम्sexual intercourse
मैथुनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमैथुन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
वाor
वा:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवा (अव्यय)
Formविकल्प-अव्यय
समाचरेत्should do/perform
समाचरेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + आ + चर् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
नnot
न:
Sambandha (सम्बन्ध/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय
अधितिष्ठेत्should step on/stand upon
अधितिष्ठेत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootअधि + स्था (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शकृत्feces
शकृत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootशकृत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
मूत्रurine
मूत्र:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootमूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
केशhair
केश:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकेश (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
भस्मashes
भस्म:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभस्मन्/भस्म (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (समासाङ्ग)
कपालिकाः(things like) feces, urine, hair, ashes, and skullsherds
कपालिकाः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootकपालिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समाहार-द्वन्द्व/समुच्चयार्थ (list-compound) with prior members शकृत्-मूत्र-केश-भस्म
Speakers
Unspecified in provided excerpt; purity law instruction
Verse Rasa
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "dharma", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Key Themes
DharmaŚaucaProtection of water sourcesRestraint
FAQs
Water is treated as sacred and communal; polluting it or behaving licentiously in it violates both cleanliness and reverence.
Ācāra-dharma; not pancalakṣaṇa.
Water symbolizes purity and life; guarding it outwardly mirrors guarding inner ‘streams’ of thought from defilement.