Shloka 29
शान्ति पर्व (अध्याय 38): युधिष्ठिरस्य राजधर्म-जिज्ञासा तथा भीष्मोपसर्पण-प्रस्तावना | Shanti Parva Chapter 38: Yudhishthira’s Inquiry into Rajadharma and the Prelude to Approaching Bhishma
Devanagari script
ततस्ते ब्राह्मणा: सर्वे स च राजा युधिष्ठिर: । व्रीडिता: परमोद्विग्नास्तृष्णीमासन् विशाम्पते
Translation
于是，诸婆罗门与国王由提施提罗都极其惶惧而羞惭，默然无言，竟无一句可作回辩。
Word by Word
ततःthen, thereafter
ततः:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootततः (तद्-प्रातिपदिकात् अव्यय)
FormAvyaya
तेthey
ते:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, nominative, plural
ब्राह्मणाःBrahmins
ब्राह्मणाः:
Karta
TypeNoun
Rootब्राह्मण
FormMasculine, nominative, plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, nominative, plural
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, nominative, singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
FormAvyaya
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, nominative, singular
युधिष्ठिरःYudhiṣṭhira
युधिष्ठिरः:
Karta
TypeNoun
Rootयुधिष्ठिर
FormMasculine, nominative, singular
व्रीडिताःashamed, abashed
व्रीडिताः:
Karta
TypeAdjective
Rootव्रीडित (व्रीड् + क्त)
FormMasculine, nominative, plural
परम्exceedingly, greatly
परम्:
TypeIndeclinable
Rootपरम
FormAvyaya (adverbial use)
उद्विग्नाःagitated, distressed
उद्विग्नाः:
Karta
TypeAdjective
Rootउद्विग्न (उद् + √विज्/√विज् (विग्) + क्त)
FormMasculine, nominative, plural
तृष्णीम्silently
तृष्णीम्:
TypeIndeclinable
Rootतृष्णीम्
FormAvyaya
आसन्were
आसन्:
TypeVerb
Root√अस्
FormImperfect (लङ्), 3rd person, plural, parasmaipada
विशाम्पतेO lord of the people
विशाम्पते:
TypeNoun
Rootविशाम्पति (विशाम् + पति)
FormMasculine, vocative, singular
Speaker
चारवक उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes