Previous Verse
Next Verse

Shloka 11

तदनन्तर कर्णका हर्ष बढ़ानेके लिये कौरव-सैनिक वहाँ सब ओर बाजे बजाने और शंखध्वनि करने लगे ।।

tadanantaraṁ karṇasya harṣaṁ vardhayituṁ kaurava-sainikāḥ tatra sarvato vādyāni vādayām āsuḥ śaṅkha-nādaṁ ca cakruḥ | tathaiva pāṇḍavāḥ sarve harṣayantaḥ dhanañjayam tūrya-śaṅkha-ninādena diśaḥ sarvāḥ vyanādayan |

三阇耶说道:随后,为了增添迦尔那的欢喜,俱卢军士卒从四面八方奏响乐器、吹起海螺。照样,般度五子也为振奋“财胜者”檀那阇耶(阿周那)的斗志,以号角与海螺之声使四方尽皆回响。

तथाthus, likewise
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
पाण्डवाःthe Pandavas
पाण्डवाः:
Karta
TypeNoun
Rootपाण्डव
FormMasculine, Nominative, Plural
सर्वेall
सर्वे:
Karta
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
हर्षयन्तःgladdening, causing joy
हर्षयन्तः:
Karta
TypeVerb
Rootहर्षयत् (हर्षय्-धातु, णिच्)
FormPresent active participle (कर्तरि शतृ), Masculine, Nominative, Plural
धनंजयम्Dhananjaya (Arjuna)
धनंजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Singular
तूर्यशङ्खनिनादेनby the sound of trumpets and conches
तूर्यशङ्खनिनादेन:
Karana
TypeNoun
Rootतूर्य-शङ्ख-निनाद
FormMasculine, Instrumental, Singular
दिशःthe directions
दिशः:
Karma
TypeNoun
Rootदिश्
FormFeminine, Accusative, Plural
सर्वाःall
सर्वाः:
Karma
TypeAdjective
Rootसर्व
FormFeminine, Accusative, Plural
व्यनादयन्they caused to resound
व्यनादयन्:
TypeVerb
Rootअनद् (वि-उपसर्ग)
FormImperfect (लङ्), Third, Plural, Parasmaipada

संजय उवाच

S
Sañjaya
K
Karna
K
Kaurava soldiers
P
Pāṇḍavas
D
Dhanañjaya (Arjuna)
C
conch (śaṅkha)
W
war-instruments (vādyāni, tūrya)
D
directions/quarters (diśaḥ)

Educational Q&A

Even in a dharma-yuddha setting, collective resolve is strengthened through disciplined encouragement: the armies use ritualized sound (conches and instruments) to steady the mind, affirm loyalty, and reinforce the chosen leader’s courage—showing how morale and intention shape action in war.

After a key moment in the battle sequence, the Kaurava troops loudly play instruments and blow conches to boost Karṇa’s confidence. The Pāṇḍavas respond in kind, making all directions echo with trumpets and conches to uplift Arjuna (Dhanañjaya).