Previous Verse
Next Verse

Shloka 82

अथाग्रयबाणैर्दशभिर्धनंजयं पराभिनद्‌ द्रोणसुतो<च्युतं त्रिभि: | चतुर्भिरश्वां श्षतुरः कपिं ततः शरैश्व॒ नाराचवरैरवाकिरत्‌

athāgrayabāṇair daśabhir dhanaṃjayaṃ parābhinad droṇasuto 'cyutaṃ tribhiḥ | caturbhir aśvāṃś caturaḥ kapiṃ tataḥ śaraiś ca nārācavarair avākirat ||

随后,德罗那之子阿湿婆他曼以十支剃刃般锋利的箭矢射中檀那阇耶(阿周那),又以三箭射中阿周陀(奎师那)。再以四箭伤其四马;继而他向旗顶之猴——阿周那战旗上的哈奴曼——倾泻箭雨,并施以精选的那罗迦斯重箭。此景昭示战事凶烈愈甚:连御者与象征护佑与正法的旗徽亦被指为靶,显出嗔怒与复仇如何驱使武士越过常理的约束。

अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
अग्र्य-बाणैःwith excellent arrows
अग्र्य-बाणैः:
Karana
TypeNoun
Rootअग्र्य-बाण
FormMasculine, Instrumental, Plural
दशभिःwith ten
दशभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootदशन्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
धनंजयम्Dhanañjaya (Arjuna)
धनंजयम्:
Karma
TypeNoun
Rootधनंजय
FormMasculine, Accusative, Singular
पराभिनत्struck/afflicted
पराभिनत्:
TypeVerb
Rootपराभि-नद्
FormAorist, 3, Singular, Parasmaipada
द्रोण-सुतःDroṇa's son (Aśvatthāman)
द्रोण-सुतः:
Karta
TypeNoun
Rootद्रोण-सुत
FormMasculine, Nominative, Singular
अच्युतम्Acyuta (Kṛṣṇa)
अच्युतम्:
Karma
TypeNoun
Rootअच्युत
FormMasculine, Accusative, Singular
त्रिभिःwith three
त्रिभिः:
Karana
TypeAdjective
Rootत्रि
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
चतुर्भिःwith four
चतुर्भिः:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुर्
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
अश्वान्horses
अश्वान्:
Karma
TypeNoun
Rootअश्व
FormMasculine, Accusative, Plural
श्वेतान्white
श्वेतान्:
Karma
TypeAdjective
Rootश्वेत
FormMasculine, Accusative, Plural
कपिम्the monkey (Hanumān on the banner)
कपिम्:
Karma
TypeNoun
Rootकपि
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen/from there
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
शरैःwith arrows
शरैः:
Karana
TypeNoun
Rootशर
FormMasculine, Instrumental, Plural
नाराच-वरैःwith excellent iron arrows (nārācas)
नाराच-वरैः:
Karana
TypeNoun
Rootनाराच-वर
FormMasculine, Instrumental, Plural
अवाकिरत्showered/scattered down
अवाकिरत्:
TypeVerb
Rootअव-किॄ
FormImperfect, 3, Singular, Parasmaipada

कर्ण उवाच

K
Karna
A
Aśvatthāman (Droṇasuta)
A
Arjuna (Dhanañjaya)
K
Kṛṣṇa (Acyuta)
A
Arjuna’s four horses
H
Hanumān (kapi on Arjuna’s banner)
A
arrows (bāṇa, śara, nārāca)
A
Arjuna’s chariot/banner (implied by kapi on the standard)

Educational Q&A

The verse highlights how anger and retaliatory zeal in war can intensify to the point that even the charioteer and sacred emblems (like Hanumān on the standard) become targets. It invites reflection on restraint (saṃyama) and the ethical limits of combat, even within kṣatriya-dharma.

Aśvatthāman, son of Droṇa, launches a fierce attack: he pierces Arjuna with ten arrows, strikes Kṛṣṇa with three, wounds the four horses with four, and then showers the monkey emblem atop Arjuna’s banner (Hanumān) with arrows and powerful nārācas.