Previous Verse
Next Verse

Shloka 156

युद्धसंग्रहः

Kurukṣetra Campaign in Summary

देवगन्धर्वा ऊचु: साधक: सर्वरधर्माणामसुराणां विनाशक: । त्वं स्रष्टा सृज्यमाधारं कारणं धर्मवेदवित्‌ ।।

devagandharvā ūcuḥ—sādhakaḥ sarvadharmāṇām asurāṇāṁ vināśakaḥ | tvaṁ sraṣṭā sṛjyam ādhāraṁ kāraṇaṁ dharmavedavit || tvayā yat kriyate deva na jānīmo ’tra māyayā | kevalaṁ tvābhijānīmaḥ śaraṇaṁ parameśvaram || brahmādīnāṁ ca govinda sānnidhyaṁ śaraṇaṁ namaḥ || vaiśampāyana uvāca—iti stute ’mānuṣaiś ca pūjite devakīsute | śakrasadṛśapratīkāśo babhūva sa hi śailarāṭ ||

诸天与乾闼婆说道:“唯汝成就一切法(Dharma),亦汝摧灭阿修罗。汝为造物主;汝即所造之世界,亦为其所依。汝为万有之因,通达正法与吠陀。天主啊,汝以幻力(māyā)所成之事,我等于此不能测知;我等唯识汝一者——至上归依,至上主宰。噢,Govinda!汝赐梵天及诸神得亲近于汝,并蒙庇护。谨以顶礼致敬。” 毗湿摩波耶那说:“当这些非人之众——诸天与乾闼婆——如此赞颂并供奉天姬之子(克里希那)之时,山王罗伊瓦塔迦显得光辉灿然,宛如因陀罗之天宫。”

देवगन्धर्वाःgods and gandharvas
देवगन्धर्वाः:
Karta
TypeNoun
Rootदेव-गन्धर्व
FormMasculine, Nominative, Plural
ऊचुःsaid
ऊचुः:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Plural
साधकःaccomplisher
साधकः:
Karta
TypeNoun
Rootसाधक
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वधर्माणाम्of all dharmas
सर्वधर्माणाम्:
TypeNoun
Rootसर्व-धर्म
FormMasculine, Genitive, Plural
असुराणाम्of the asuras
असुराणाम्:
TypeNoun
Rootअसुर
FormMasculine, Genitive, Plural
विनाशकःdestroyer
विनाशकः:
Karta
TypeNoun
Rootविनाशक
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
स्रष्टाcreator
स्रष्टा:
Karta
TypeNoun
Rootस्रष्टृ
FormMasculine, Nominative, Singular
सृज्यम्that which is to be created / the created (world)
सृज्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootसृज्य
FormNeuter, Accusative, Singular
आधारम्support, substratum
आधारम्:
Karma
TypeNoun
Rootआधार
FormMasculine, Accusative, Singular
कारणम्cause
कारणम्:
Karma
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Accusative, Singular
धर्मवेदवित्knower of dharma and the Veda
धर्मवेदवित्:
Karta
TypeNoun
Rootधर्म-वेद-वित्
FormMasculine, Nominative, Singular
त्वयाby you
त्वया:
Karana
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Instrumental, Singular
यत्whatever / that which
यत्:
TypeIndeclinable
Rootयद्
Formrelative pronoun used adverbially/connector
क्रियतेis done
क्रियते:
TypeVerb
Rootकृ
FormPresent, Passive, 3rd, Singular
देवO god
देव:
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Vocative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
Formnegation
जानीमःwe know
जानीमः:
TypeVerb
Rootज्ञा
FormPresent, 1st, Plural
अत्रhere / in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
Formadverb
माययाby (your) māyā
मायया:
Karana
TypeNoun
Rootमाया
FormFeminine, Instrumental, Singular
केवलम्only
केवलम्:
TypeIndeclinable
Rootकेवलम्
Formadverb
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypeNoun
Rootयुष्मद्
Form—, Accusative, Singular
अभिजानीमःwe recognize/know well
अभिजानीमः:
TypeVerb
Rootअभि-ज्ञा
FormPresent, 1st, Plural
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरण
FormNeuter, Accusative, Singular
परमेश्वरम्the supreme lord
परमेश्वरम्:
Karma
TypeNoun
Rootपरम-ईश्वर
FormMasculine, Accusative, Singular
ब्रह्मादीनाम्of Brahmā and others
ब्रह्मादीनाम्:
TypeNoun
Rootब्रह्मन्-आदि
FormMasculine, Genitive, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formconjunction
गोविन्दO Govinda
गोविन्द:
TypeNoun
Rootगोविन्द
FormMasculine, Vocative, Singular
सान्निध्यम्nearness, presence
सान्निध्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसान्निध्य
FormNeuter, Accusative, Singular
शरणम्refuge
शरणम्:
Karma
TypeNoun
Rootशरण
FormNeuter, Accusative, Singular
नमःsalutation
नमः:
TypeIndeclinable
Rootनमस्
Formexclamation/indeclinable noun used as particle
वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular
इतिthus
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
Formquotative particle
स्तुतेwhen (he) was praised
स्तुते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootस्तुत
FormMasculine, Locative, Singular
अमानुषैःby non-human beings
अमानुषैः:
Karana
TypeNoun
Rootअमानुष
FormMasculine, Instrumental, Plural
and
:
TypeIndeclinable
Root
Formconjunction
पूजितेwhen (he) was worshipped
पूजिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootपूजित
FormMasculine, Locative, Singular
देवकीसुतेin/with Devakī's son (Kṛṣṇa)
देवकीसुते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootदेवकी-सुत
FormMasculine, Locative, Singular
शक्रसङ्घप्रतीकाशःresembling a host of Indras / resembling Indra's assembly
शक्रसङ्घप्रतीकाशः:
Karta
TypeAdjective
Rootशक्र-सङ्घ-प्रतीकाश
FormMasculine, Nominative, Singular
बभूवbecame / appeared
बभूव:
TypeVerb
Rootभू
FormPerfect, 3rd, Singular
सःthat (he/it)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
Formparticle
शैलराट्king of mountains (mountain-lord)
शैलराट्:
Karta
TypeNoun
Rootशैल-राट्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
D
Devas (gods)
G
Gandharvas
G
Govinda (Śrī Kṛṣṇa)
D
Devakī
B
Brahmā
Ś
Śakra (Indra)
R
Raivataka (mountain)
D
Dharma
V
Veda
M
Māyā
A
Asuras