Vyāsa’s Inquiry into Dhṛtarāṣṭra’s Tapas and the Identification of Vidura with Dharma
अनुजज्ञे स कौरव्यमभिनन्द्य युधिष्ठटिरम् । महात्मा धर्मराजके ऐसा कहनेपर राजर्षि धृतराष्ट्रने कुरुनन्दन युधिष्ठिरका अभिनन्दन करके उन्हें जानेकी आज्ञा दे दी
anujajñe sa kauravyam abhinandya yudhiṣṭhiram | mahātmā dharmarājasyaivaṃ kahanepara rājarṣi dhṛtarāṣṭreṇa kurunandana-yudhiṣṭhirasya abhinandanaṃ kṛtvā tasya gamanāya ājñā dattā |
王族圣贤持国(Dhṛtarāṣṭra)赞颂了库鲁后裔坚战(Yudhiṣṭhira)之后,便准许他启程离去。于是,作为对大心之法王(Dharma-rāja)言辞的回应,持国恭敬致礼,并正式允其告退——此举彰显了礼度、克制与对达摩的恪守,即便在生命将尽之际亦不失其正。
युधिछिर उवाच
Even after conflict and loss, dharma is upheld through respectful speech, honoring elders, and granting or receiving permission in a disciplined, courteous manner; ethical order is maintained by proper conduct rather than resentment.
Yudhiṣṭhira speaks, and Dhṛtarāṣṭra responds by praising him and giving him leave to depart, marking a formal, reconciliatory exchange within the Ashramavāsika setting of withdrawal and late-life duty.