Chapter 84: Brahmā’s Counsel on Tāraka, the Search for Agni, and the Genesis of Skanda
Kārttikeya
ऋषीणामुत्तमं धीमान् कृष्णद्वैपायनं शुक: । अभिवाद्याह्विककृतः शुचि: प्रयतमानस:
Bhīṣma uvāca: Ṛṣīṇām uttamaṁ dhīmān Kṛṣṇadvaipāyanaṁ Śukaḥ | abhivādyāhvikakṛtaḥ śuciḥ prayatamānasaḥ, niṣpāpa nareśa! asmin viṣaye ’haṁ te purāṇaṁ vṛttāntaṁ śrāvayiṣyāmi | ekadā paramabuddhimān Śukadevaḥ nityakarmaṇo ’nuṣṭhānaṁ kṛtvā pavitraḥ śuddhacitto bhūtvā pitaram—ṛṣīṇām uttamaṁ Śrī-Kṛṣṇadvaipāyanaṁ Vyāsaṁ, yaḥ lokasya bhūta-bhaviṣyaṁ pratyakṣaṁ paśyati—praṇamya papraccha: “pitāḥ! sarveṣu yajñeṣu kaḥ yajñaḥ śreṣṭhatamaḥ dṛśyate?”
毗湿摩说道:“无罪之王啊,我将就此事为你讲述一段古老的记载。曾有一次,极具智慧的舒迦提婆——完成每日仪轨,身心清净,意志自持——前往其父、诸仙之最胜的黑天岛生毗耶娑;人们说他能在世间直接洞见过去与未来。舒迦顶礼之后问道:‘父亲啊,在一切祭祀之中,哪一种被认作最为至上?’”
भीष्म उवाच
The verse frames dharma as something to be approached through disciplined practice (daily rites, purity of mind) and humble inquiry to a qualified teacher; it prepares the ground for evaluating which forms of yajña (sacred duty/sacrifice) are truly ‘highest’ in ethical and spiritual terms.
Bhishma tells the king he will recount an ancient episode: Śukadeva, after completing his daily observances, respectfully bows to his father Vyāsa and asks a doctrinal question—among all sacrifices, which is considered the श्रेष्ठतम (highest).