शृङ्गिशापः—तक्षककाश्यपसंवादः (Śṛṅgī’s Curse and the Takṣaka–Kāśyapa Dialogue)
सनाम्नीं यद्य॒हं कनन््यामुपलप्स्ये कदाचन । भविष्यति च या काचिद् भैक्ष्यवत् स्वयमुद्यता,(परंतु इसके लिये एक शर्त होगी--) “यदि मैं कभी अपने ही जैसे नामवाली कुमारी कन्या पाऊँगा, उसमें भी जो भिक्षाकी भाँति बिना माँगे स्वयं ही विवाहके लिये प्रस्तुत हो जायगी और जिसके पालन-पोषणका भार मुझपर न होगा, उसीका मैं पाणिग्रहण करूँगा।” यदि ऐसा विवाह मुझे सुलभ हो जाय तो कर लूँगा, अन्यथा विवाह करूँगा ही नहीं। पितामहो! यह मेरा सत्य निश्चय है
sanāmnīṁ yady ahaṁ kanyām upalapsye kadācana | bhaviṣyati ca yā kācid bhaikṣyavat svayam udyatā ||
塔克沙迦说道:“倘若有朝一日,我能遇见一位与我同名的处女;并且确有这样的女子,如同施舍之物一般,不待人求,自行前来求婚,而她的供养又不致成为我的负担,那么我便与她执手成婚。若此等婚配易得,我便接受;若不得,我宁终身不娶。祖父啊,此乃我坚固而真实的誓决。”
तक्षक उवाच
The verse foregrounds satya (truthfulness) and niścaya (firm resolve): a vow is presented as ethically binding, and marriage is framed not as mere desire but as a conditional commitment shaped by responsibility and self-restraint.
Takṣaka states a strict condition for marriage: he will marry only if he finds a namesake maiden who offers herself for marriage unasked and whose upkeep will not fall upon him; otherwise he resolves to remain unmarried, declaring this to his ‘grandfather’ as a truthful determination.