Atharva Veda 4.29.2: Kanda 4, Anuvaka 3, Sukta 29, Mantra 2

Sukta 29

Sanskrit (Devanagari)

सचे॑तसौ॒ द्रुह्व॑णो॒ यौ नु॒देथे॒ प्र स॒त्यावा॑न॒मव॑थो॒ भरे॑षु । यौ गच्छ॑थो नृ॒चक्ष॑सौ ब॒भ्रुणा॑ सु॒तं तौ नो॑ मुञ्चत॒मंह॑सः

IAST Transliteration

sácetasau drúhvaṇo yáu nudéthe prá satyā́vānam ávatho bháreṣu | yáu gácchatho nṛcákṣasau babhrúṇā sutáṃ táu no muñcatam áṃhasaḥ

English Translation (Griffith/Whitney)

Concordant ye are, who thrust away the treacherous; ye succour the man of truth in struggles. Ye who go as watchers over men with Babhru to the pressed draught— from anguish and from sin release ye us.

Translation

你们同心一致，驱逐奸诈之徒；你们在争战中扶助真实之人。你们以巴布鲁（Babhru）同往，作为观照众人的守望者，前往那压榨之饮（soma）之处：请你们把我们从苦厄与罪垢（aṃhas）中解脱。

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• सचेतसौ: (you) two, attentive/wise
• सचेतसौ: सम्बोधन/कर्तृ (यौ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: स-चेतस् (प्रातिपदिक; चेतस् ‘चेतना’)

• द्रुह्वणः: hostile ones / those who do harm
• द्रुह्वणः: कर्तृ/विशेष्य (यौ इत्यस्य सह-सम्बन्धः; ‘द्रुह्वणः’ = द्रोहिणः/द्रुहः)
• Type: Noun (agent/possessor) / Adjective
• Root: द्रुह्वण (प्रातिपदिक; द्रुह् ‘द्रोह/हिंसा’ से)

• यौ: who (you) two
• यौ: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नु: now/indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• नुदेथे: you two drive away
• नुदेथे: क्रिया
• Type: Verb
• Root: नुद् (धातु)

• प्र: forth, forward
• प्र: —
• Type: Indeclinable (preverb) / particle
• Root: प्र

• सत्यावानम्: the truthful one
• सत्यावानम्: कर्म
• Type: Adjective (used substantively)
• Root: सत्यावन्त् (प्रातिपदिक)

• अवथः: you two protect/help
• अवथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: अव् (धातु; ‘रक्षणे/अवने’)

• भरेषु: in battles/struggles
• भरेषु: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: भर (प्रातिपदिक; ‘संघर्ष/युद्ध/भार’)

• यौ: who (you) two
• यौ: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: यद्

• गच्छथः: you two go
• गच्छथः: क्रिया
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)

• नृचक्षसौ: (you) two, seeing/overseeing men
• नृचक्षसौ: सम्बोधन/कर्तृ (यौ इत्यस्य विशेषणम्)
• Type: Adjective
• Root: नृ-चक्षस् (समास-प्रातिपदिक; नृ ‘मनुष्य’ + चक्षस् ‘दृष्टि/दर्शक’)

• बभ्रुणा: with the babhru (brown one; name/epithet)
• बभ्रुणा: करण/सह (सुतं इत्यस्य सह-सम्बन्धः: ‘with/through the babhru’)
• Type: Noun / Adjective
• Root: बभ्रु (प्रातिपदिक)

• सुतम्: the pressed (Soma)
• सुतम्: कर्म
• Type: Noun (Kṛdanta) / Adjective
• Root: सु (धातु) → सुत (कृदन्त-प्रातिपदिक; ‘pressed/expressed’)

• तौ: those two / you two
• तौ: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम)

• नः: us / for us
• नः: सम्प्रदान/सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम)

• मुञ्चतम्: release (you two)!
• मुञ्चतम्: क्रिया
• Type: Verb
• Root: मुच् (धातु)

• अंहसः: from distress/sin/evil
• अंहसः: अपादान
• Type: Noun
• Root: अंहस् (प्रातिपदिक)

Attribution

Rishi: Atharvanic tradition; hymn-level attribution varies.

Devata: Mitra–Varuṇa

Chandas: Likely Triṣṭubh (verification requires full scan).

Mantra Rasa

Primary: shanta

Secondary: vira