Mantra 17
Sukta 3
Sanskrit (Devanagari)
कस्ये मृजाना अति यन्ति रिप्रमायुर्दधानाः प्रतरं नवीयः । आप्यायमानाः प्रजया धनेनाध स्याम सुरभयो गृहेषु
IAST Transliteration
kásye imé mṛjānā́ áti yanti riprám āyúr dádhānāḥ prataráṁ návīyaḥ | āpyā́yamānāḥ prajā́yā dhanénā́dha syāma surabháyo gṛhéṣu
English Translation (Griffith/Whitney)
Whose are these who, cleansing them, pass beyond defilement, bearing life, onward to a newer furtherance? Thriving with offspring and with wealth—then may we be fragrant of fortune within our homes.
Translation
这些是谁的（人）？他们洗涤自身，越过污秽；怀持寿命，向着更新、更远的进展而行。愿我们因子嗣与财宝而兴盛；于是愿我们在家宅之中，芬芳而吉祥，福运满溢。
Word by Word
कस्यof whom/whose
कस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypePronoun
Rootकिम् (प्रश्न-सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृजानाःcleansing/purifying (themselves)
मृजानाः:
कर्तृ
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootमृज् (धातु) → मृजान (शतृ-प्रत्यय, आत्मनेपद)
अतिover, beyond
अति:
उपपद-सम्बन्ध (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
यन्तिthey go/pass
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
रिप्रम्defilement, stain, impurity
रिप्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरिप्र (प्रातिपदिक)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
दधानाःbearing, placing, bestowing
दधानाः:
कर्तृ
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootधा (धातु) → दधान (शतृ-प्रत्यय, आत्मनेपद)
प्रतरण्more overcoming/protective; better for crossing through
प्रतरण्:
कर्म (आयुः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (comparative sense)
Rootप्रतॄ/तॄ (धातु) → प्रतर (प्रातिपदिक; तुलनार्थ/विशेषण)
नवीयःnewer, ever-fresh
नवीयः:
कर्म (आयुः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (comparative)
Rootनव (प्रातिपदिक) → नवीयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक)
आप्यायमानाःbeing nourished/increasing
आप्यायमानाः:
कर्तृ
TypeParticiple (Verbal adjective)
Rootआ + प्यै (धातु) → आप्यायमान (शानच्/मान-प्रत्यय, आत्मनेपद)
प्रजयाwith offspring, by progeny
प्रजया:
करण
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
धनेनwith wealth
धनेन:
करण
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
अधthen, thereafter
अध:
सम्बन्ध (अनन्तरता/परिणामसूचक)
TypeIndeclinable
Rootअध (अव्यय)
स्यामmay we be
स्याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सुरभयःfragrant, sweet-smelling
सुरभयः:
कर्तृ-विशेषण (वयं इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
गृहेषुin (our) houses/homes
गृहेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootगृह (प्रातिपदिक)
Attribution
Rishi: Pitṛ-hymn tradition (AV 18.3 context)
Devata: Conceptual: Śuddhi/Āyus/Paustika goods; implicitly Pitṛs as grantors
Chandas: Triṣṭubh (approx.)
Mantra Rasa
Primary: shanta
Secondary: adbhuta