Sutra 66
Devanagari script
दूष्यस्य वा भृतकव्यञ्जनो वेतनहिरण्ये कूटरूपं प्रक्षिप्य प्ररूपयेत् ॥ कZ_०५.२.६६ ॥
Transliteration
dūṣyasya vā bhṛtakavyañjano vetanahiraṇye kūṭarūpaṃ prakṣipya prarūpayet
Translation
或者，对于一个容易被收买的目标，让一名乔装成雇工的密探把假币悄悄塞进他作为工钱的黄金里，然后将其揭露出来（作为证据）。
Word by Word
दूष्यस्यof cloth (textile)
दूष्यस्य:
TypeNoun
Rootदूष्य
Formषष्ठी-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम् (दूष्य-शब्दः)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
भृतक-व्यञ्जनःa disguised agent posing as a hired servant
भृतक-व्यञ्जनः:
TypeNoun
Rootभृतक + व्यञ्जन
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गम्; भृतकः (भृत्य/वेतनजीवी) इव व्यञ्जनः (चिह्न/लक्षण-धारी)
वेतन-हिरण्येin wages and in gold (cash payment)
वेतन-हिरण्ये:
TypeNoun
Rootवेतन + हिरण्य
Formसप्तमी-एकवचनम् (द्वन्द्वसमास-एकवद्भावः), नपुंसकलिङ्गम्; ‘वेतने (च) हिरण्ये (च)’
कूटरूपम्a counterfeit mark/form (fake token/appearance)
कूटरूपम्:
TypeNoun
Rootकूट + रूप
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गम्; कूटं (कपट/नकली) रूपं यस्य तत्
प्रक्षिप्यhaving inserted/placed (secretly)
प्रक्षिप्य:
TypeVerb (Gerund)
Rootप्र + क्षिप्
Formक्त्वान्त (अव्ययभावः), ‘प्रक्षिप्’ धातोः; अर्थः—पूर्वकर्म
प्ररूपयेत्should make it appear / should frame (as if genuine evidence)
प्ररूपयेत्:
TypeVerb
Rootप्र + रूपय् (रूप्/रूपयति)
Formविधिलिङ्, परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; causative sense ‘to cause to appear/represent’
Entities Mentioned
B
bhṛtakavyañjana (hireling-disguised agent)K
kūṭarūpa (counterfeit)FAQs
To create a prosecutable pretext (possession of counterfeit) enabling detention and interrogation of a suspect deemed corruptible.