Sutra 24
Devanagari script
ज्यायान्वा हीनं यातव्यापदेशेन हस्ते कर्तुकामः परमुच्छिद्य वा तमेवोच्छेत्तुकामः त्यागं वा कृत्वा प्रत्यादातुकामो बलसमाद्विशिष्टेन लाभेन पणेत ॥ कZ_०७.७.२४ ॥
Transliteration
jyāyānvā hīnaṃ yātavyāpadeśena haste kartukāmaḥ paramucchidya vā tamevocchettukāmaḥ tyāgaṃ vā kṛtvā pratyādātukāmo balasamādviśiṣṭena lābhena paṇeta
Translation
若他想借出征之名将更强或更弱的君主纳入掌控；或在除掉主要敌人之后又想除掉该君主本人；或先作让步而后又想收回——则应以高于势均力敌所暗示的利益来进行讨价还价。
Word by Word
ज्यायान्a stronger/superior (one)
ज्यायान्:
TypeAdjective
Rootज्यायस्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; तुलनात्मक (comparative) विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
हीनम्an inferior/weaker (one/thing)
हीनम्:
TypeAdjective
Rootहीन
Formद्वितीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्गः; विशेषणम्
यातव्यto be approached/visited (to be dealt with)
यातव्य:
TypeVerbal adjective (gerundive)
Rootया
Formकृत्य-प्रत्यय (तव्यत्); नपुंसकलिङ्गे द्वितीया-एकवचनम् (यातव्यम्)
अपदेशेनby a pretext / under the guise (of a reason)
अपदेशेन:
TypeNoun
Rootअपदेश
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
हस्तेin (one’s) hand; under control
हस्ते:
TypeNoun
Rootहस्त
Formसप्तमी-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
कर्तुकामःwishing to make (him/it) one’s own; wishing to bring under control
कर्तुकामः:
TypeVerbal derivative (desiderative adjective)
Rootकृ
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; तुमुन् + काम (कर्तुम्+कामः)
परम्the other (party), the enemy
परम्:
TypeAdjective/Noun
Rootपर
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः (परम्)
उच्छिद्यhaving cut off; having eliminated
उच्छिद्य:
TypeGerund
Rootउत्-छिद्
Formक्त्वा-प्रत्यय (ल्यप्); अव्ययम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
तम्him
तम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
एवindeed; precisely
एव:
TypeParticle
Rootएव
Formअवधारणार्थक निपातः
उच्छेत्तुकामःwishing to cut him off; wishing to destroy him
उच्छेत्तुकामः:
TypeVerbal derivative (desiderative adjective)
Rootउत्-छिद्
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; तुमुन् + काम (उच्छेत्तुम्+कामः)
त्यागम्a relinquishment; a concession
त्यागम्:
TypeNoun
Rootत्याग
Formद्वितीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक निपातः
कृत्वाhaving done; having made
कृत्वा:
TypeGerund
Rootकृ
Formक्त्वा-प्रत्यय; अव्ययम्
प्रत्यादातुकामःwishing to take back; wishing to recover
प्रत्यादातुकामः:
TypeVerbal derivative (desiderative adjective)
Rootप्रति-आ-दा
Formप्रथमा-एकवचनम्, पुंलिङ्गः; तुमुन् + काम (प्रत्यादातुम्+कामः)
बलसमाद्विशिष्टेनby a gain distinguished by force and alliance
बलसमाद्विशिष्टेन:
TypeAdjectival compound (instrumental)
Rootबल-समाधि-विशिष्ट
Formतृतीया-एकवचनम्, नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग-विशेषणवत् प्रयोगः; ‘विशिष्ट’ = qualified by
लाभेनby gain; with profit
लाभेन:
TypeNoun
Rootलाभ
Formतृतीया-एकवचनम्, पुंलिङ्गः
पणेतhe should bargain/negotiate
पणेत:
TypeVerb
Rootपण्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्
Entities Mentioned
V
vijigīṣu (implied)A
auxiliary ruler/ally (implied)P
principal enemy (implied)FAQs
To induce compliance for control operations (bringing into hand), and to enable later reversal (neutralizing the auxiliary or reclaiming concessions).
Using a formally acceptable justification (campaign logistics) to mask a control or containment objective.