Sutra 12
Devanagari script
दृश्यते ह्यचोरोऽपि चोरमार्गे यदृच्छया संनिपाते चोरवेषशस्त्रभाण्डसामान्येन गृह्यमाणश्चोरभाण्डस्योपवासेन वा यथाणिमाण्डव्यः कर्मक्लेशभयादचोरः चोरोऽस्मि इति ब्रुवाणः ॥ कZ_०४.८.१२ ॥
Transliteration
dṛśyate hy acoro’pi coramārge yadṛcchayā saṃnipāte coraveṣaśastrabhāṇḍasāmānyena gṛhyamāṇaḥ corabhāṇḍasyopavāsena vā yathā āṇimāṇḍavyaḥ karmakleśabhayād acoraḥ coro’smi iti bruvāṇaḥ
Translation
因为可以看到，即使是无辜之人，也可能因偶然在盗贼出没的路线上或在一次偶然的聚集中被撞见，并因其衣着、武器或货物与盗贼相似而被拘捕；又或者在匮乏/禁食的压力之下，如阿尼玛ṇḍavya之例，无辜之人因惧怕强制劳役之苦，可能会说：“我是贼。”
Word by Word
दृश्यतेis seen / is found
दृश्यते:
TypeVerb
Rootदृश्
Formलट्, प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद; कर्मणि (passive) प्रयोग
हिindeed / for
हि:
TypeParticle
Rootहि
Formनिपात (emphatic/causal particle)
अचोरःa non-thief / innocent person
अचोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; नञ्-समास/नञ्-प्रत्यय (अ- उपसर्ग)
अपिeven / also
अपि:
TypeParticle
Rootअपि
Formनिपात (concessive/additive)
चोरमार्गेon a thieves’ path/route
चोरमार्गे:
TypeNoun
Rootमार्ग
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चोरस्य मार्गः)
यदृच्छयाby chance / accidentally
यदृच्छया:
TypeNoun
Rootयदृच्छा
Formस्त्रीलिङ्ग; तृतीया एकवचन; अव्ययीभावार्थे ‘by chance’
संनिपातेat an encounter / in a meeting situation
संनिपाते:
TypeNoun
Rootसंनिपात
Formपुंलिङ्ग; सप्तमी एकवचन
चोरवेषthief-disguise
चोरवेष:
TypeNoun
Rootवेष
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग; ‘चोरवेष-’ as first member of larger compound)
शस्त्रweapon
शस्त्र:
TypeNoun
Rootशस्त्र
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग)
भाण्डgoods / articles
भाण्ड:
TypeNoun
Rootभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; प्रथमा एकवचन (समासाङ्ग)
सामान्येनby commonality / by similarity (of indicia)
सामान्येन:
TypeNoun
Rootसामान्य
Formनपुंसकलिङ्ग; तृतीया एकवचन
गृह्यमाणःbeing seized / being apprehended
गृह्यमाणः:
TypeVerb
Rootग्रह्
Formवर्तमान कृदन्त; कर्मणि वर्तमानकालिक कृदन्त (present passive participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
चोरभाण्डस्यof stolen goods / of a thief’s goods
चोरभाण्डस्य:
TypeNoun
Rootचोरभाण्ड
Formनपुंसकलिङ्ग; षष्ठी एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (चोरस्य भाण्डम्)
उपवासेनby fasting (as a means)
उपवासेन:
TypeNoun
Rootउपवास
Formपुंलिङ्ग; तृतीया एकवचन
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formनिपात (alternative)
यथाas / just as
यथा:
TypeParticle
Rootयथा
Formअव्यय (comparative/illustrative)
आणिमाण्डव्यःĀṇimāṇḍavya (a sage)
आणिमाण्डव्यः:
TypeProperNoun
Rootआणिमाण्डव्य
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; ऋषिनाम (proper name)
कर्मक्लेशभयात्from fear of the hardship of (punitive) action/ordeal
कर्मक्लेशभयात्:
TypeNoun
Rootकर्मक्लेशभय
Formनपुंसकलिङ्ग; पञ्चमी एकवचन; षष्ठी/तत्पुरुष-समास (कर्मणः क्लेशः; तस्मात् भयम्)
अचोरःan innocent (non-thief) person
अचोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन; नञ्-रूप
चोरःa thief
चोरः:
TypeNoun
Rootचोर
Formपुंलिङ्ग; प्रथमा एकवचन
अस्मिI am
अस्मि:
TypeVerb
Rootअस्
Formलट्, उत्तमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
इतिthus (quoting)
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/वाक्यसमाप्ति-निपात
ब्रुवाणःsaying / declaring
ब्रुवाणः:
TypeVerb
Rootब्रू
Formवर्तमान कृदन्त; परस्मैपदी वर्तमानकालिक कृदन्त (present active participle), पुंलिङ्ग प्रथमा एकवचन
Entities Mentioned
I
innocent suspectT
thievesĀ
ĀṇimāṇḍavyaL
law enforcementFAQs
To warn administrators that ‘appearance-based’ arrest can sweep up innocents; resemblance is a weak indicator unless corroborated.
Under duress and fear of punitive labour, innocents may confess; confession must be tested against independent grounds.