Sutra 16
Devanagari script
तेषां द्वैधीभावे यतो बहवः शुचयोऽनुमता वा ततो नियच्छेयुः मध्यं वा गृह्णीयुः ॥ कZ_०३.९.१६ ॥
Transliteration
teṣāṃ dvaidhībhāve yato bahavaḥ śucayo'numatā vā tato niyaccheyuḥ madhyaṃ vā gṛhṇīyuḥ
Translation
如果那些（地方裁断者）意见分歧，裁决应当依从得到更多可信、德行端正之人支持的一方，或依从被公认为权威者所支持的一方；否则可采取折中和解。
Word by Word
तेषाम्of them / of those (parties)
तेषाम्:
TypePronoun
Rootतद्
Formषष्ठी-बहुवचनम् (Gen. pl.), सर्वनाम-प्रातिपदिकम्
द्वैधीभावेin the state/policy of dual conduct (dvaidhībhāva)
द्वैधीभावे:
TypeNoun
Rootद्वैधीभाव
Formसप्तमी-एकवचनम् (Loc. sg.), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग-भाववाचक (contextual)
यतःfrom which (reason); therefore/whereby
यतः:
TypeIndeclinable/Relative
Rootयत् (यद्-प्रातिपदिक)
Formअव्यय-प्रयोगः; कारण/हेतु-अर्थे ‘from which/wherefore’
बहवःmany (persons)
बहवः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootबहु
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः
शुचयःthe pure/untainted; honest (people)
शुचयः:
TypeAdjective (used substantively)
Rootशुचि
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः
अनुमताःapproved; accepted
अनुमताः:
TypeParticiple (Past Passive Participle)
Rootअनु√मन् (मन्) → अनुमत (ppp)
Formप्रथमा-बहुवचनम् (Nom. pl.), पुंलिङ्गः; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
ततःfrom that; thereupon; therefore
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततस्
Formअव्ययम्; अपादान/हेतु/अनन्तर-अर्थे ‘therefrom/thereupon’
नियच्छेयुःthey should restrain / they should check
नियच्छेयुः:
TypeVerb
Rootनि√यम् (यम्)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; धातुः: यम् ‘to restrain/hold’, उपसर्गः: नि-
मध्यम्the middle (course/position)
मध्यम्:
TypeNoun/Adjective
Rootमध्य
Formद्वितीया-एकवचनम् (Acc. sg.), नपुंसकलिङ्गः
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
गृह्णीयुःthey should take / adopt
गृह्णीयुः:
TypeVerb
Root√ग्रह्
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
Entities Mentioned
Ś
śuci (reputable persons)A
anumata (recognized authorities)FAQs
Follow the side backed by more credible/recognized persons; if still unresolved, adopt a compromise (madhya) settlement.