Previous Sutra
Next Sutra

Sutra 14

प्रनष्टसेतुभोगं वा सीमानं राजा यथोपकारं विभजेत् । इति सीमविवादः ॥ कZ_०३.९.१४ ॥

pranaṣṭasetubhogaṃ vā sīmānaṃ rājā yathopakāraṃ vibhajet | iti sīmavivādaḥ

若界标或既定的享用/使用已失,国王应依所提供之公平利益来划分边界。至此(关于)边界争讼之法终。

प्रनष्ट-सेतु-भोगम्the enjoyment/benefit (revenue/produce) of a destroyed embankment/irrigation-structure
प्रनष्ट-सेतु-भोगम्:
TypeNoun (compound)
Rootभुज् (भोग) / सेतु / प्र-नश् (प्रनष्ट)
Formनपुंसकलिङ्ग, एकवचन, द्वितीया; ‘भोग’ प्रधानः; ‘प्रनष्ट’ (कृदन्त/भूतकृदन्त-प्रत्यय) विशेषणम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
सीमानम्the boundary (boundary line/limit)
सीमानम्:
TypeNoun
Rootसीमा
Formस्त्रीलिङ्ग (आकारान्त), एकवचन, द्वितीया
राजाthe king
राजा:
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा
यथा-उपकारम्according to the benefit/service rendered; proportionately
यथा-उपकारम्:
TypeAdverbial (indeclinable use of noun)
Rootउपकार
Formअव्ययीभावसमास; ‘यथा’ + ‘उपकारम्’ → अव्ययवत् प्रयोगः
विभजेत्should apportion / should divide
विभजेत्:
TypeVerb
Rootभज्
Formविधिलिङ् (optative), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुष, एकवचन; उपसर्ग ‘वि-’
इतिthus
इति:
TypeQuotative particle
Rootइति
Formउक्तिसूचक अव्यय
सीमा-विवादःa boundary dispute
सीमा-विवादः:
TypeNoun (compound)
Rootविवाद
Formपुंलिङ्ग, एकवचन, प्रथमा; ‘सीमा’ उपपद-सम्बन्धेन ‘विवाद’ विशेष्यः
R
rājā (king)
S
setu (boundary marker)
B
bhoga (usage/enjoyment)

FAQs

It constrains royal discretion with a proportionality principle—allocation based on demonstrated contribution/benefit—useful when physical evidence is missing.