Sutra 4
Devanagari script
नान्यस्त्वया कारयितव्यो मया वा नान्यस्य कर्तव्यमित्यवरोधे भर्तुरकारयतो भृतकस्याकुर्वतो वा द्वादशपणो दण्डः ॥ कZ_०३.१४.०४ ॥
Transliteration
nānyas tvayā kārayitavyo mayā vā nānyasya kartavyam ity avarodhe bhartur akārayato bhṛtakasya akurvato vā dvādaśapaṇo daṇḍaḥ
Translation
若因阻挠性的坚持——“你不得让别人来做”，或“我不得为别人做”——而使雇主阻止替换，或工人不履行，则对过错方处以十二帕那罚金。
Word by Word
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
अन्यःanother (person)
अन्यः:
TypeNoun/Pronoun (adjectival)
Rootअन्य
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्
त्वयाby you
त्वया:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formद्वितीयपुरुष-प्रत्ययः, तृतीया-एकवचनम्
कारयितव्यःshould be made to do / should be caused to do
कारयितव्यः:
TypeVerbal derivative (gerundive)
Rootकृ (कारयति)
Formणिच्-प्रयोगः (causative), तव्यत्-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; पुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; विधेय-भावः (ought to be made to do)
मयाby me
मया:
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formउत्तमपुरुष-प्रत्ययः, तृतीया-एकवचनम्
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
नnot
न:
TypeParticle
Rootन
Formनिषेधार्थक-अव्ययम्
अन्यस्यof another (person)
अन्यस्य:
TypeNoun/Pronoun (adjectival)
Rootअन्य
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्
कर्तव्यम्(it) should be done
कर्तव्यम्:
TypeVerbal derivative (gerundive)
Rootकृ
Formतव्यत्-प्रत्ययान्तः कृदन्तः; नपुंसकलिङ्गः, प्रथमा/द्वितीया-एकवचनम्; ‘to be done/should be done’
इतिthus
इति:
TypeParticle/Quotative
Rootइति
Formइत्यर्थक-अव्ययम् (वाक्य-समाप्ति/उद्धरणसूचक)
अवरोधेin (such) restriction/obstruction (i.e., under such a stipulation)
अवरोधे:
TypeNoun
Rootअवरोध
Formपुंलिङ्गः, सप्तमी-एकवचनम्; ‘in the obstruction/constraint (of such a stipulation)’
भर्तुःof the master/employer
भर्तुः:
TypeNoun
Rootभर्तृ
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्
अकारयतःof (the master) not making (him) work / not causing (work) to be done
अकारयतः:
TypeVerb (present participle)
Rootकृ (कारयति)
Formणिच्-प्रयोगः (causative); वर्तमान-कृदन्तः (शतृ/शानच्-समकक्षः); पुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्; ‘of (the master) who does not cause (him) to work’
भृतकस्यof the hired servant
भृतकस्य:
TypeNoun
Rootभृतक
Formपुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्
अकुर्वतःof (the servant) not doing (the work)
अकुर्वतः:
TypeVerb (present participle)
Rootकृ
Formवर्तमान-कृदन्तः (शतृ); पुंलिङ्गः, षष्ठी-एकवचनम्; ‘of (the servant) who does not do (the work)’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
द्वादशपणःtwelve paṇas (as amount)
द्वादशपणः:
TypeNoun (numeral-compound)
Rootद्वादशपण
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्; ‘twelve-paṇa (amount)’
दण्डःa penalty/fine
दण्डः:
TypeNoun
Rootदण्ड
Formपुंलिङ्गः, प्रथमा-एकवचनम्
Entities Mentioned
E
employer (bhartṛ)H
hired worker (bhṛtaka)FAQs
Strategic obstruction: either side using exclusivity demands to block completion and extract advantage.