Sutra 8
Devanagari script
मार्गादेशिकम् परभूमियोग्यमरियुद्धप्रतिलोममटवीबलप्रायः शत्रुर्वा बिल्वं बिल्वेन हन्यताम्ण् अल्पः प्रसारो हन्तव्यः इत्यटवीबलकालः ॥ कZ_०९.२.०८ ॥
Transliteration
mārgādeśikam parabhūmiyogyam ariyuddha-pratilomam aṭavī-bala-prāyaḥ śatrur vā bilvaṃ bilvena hanyatām; alpaḥ prasāro hantavyaḥ ity aṭavī-bala-kālaḥ |
Translation
当敌人主要是森林/部族武装——熟悉道路，适于在他国领土行动，并以非正规方式作战——就应以其同类制之（“以 bilva 击 bilva”）：以有限且可控的行动与之交战，并以受限机动将其歼灭。这就是动用森林部队的情形。
Word by Word
मार्गादेशिकम्a route-guide / one who indicates the way
मार्गादेशिकम्:
TypeAdjective
Rootमार्ग + आदेशिक
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम् (कर्म/विधेयभावे)
परभूमियोग्यम्fit/suitable for (operating in) another’s territory
परभूमियोग्यम्:
TypeAdjective
Rootपर + भूमि + योग्य
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम्
अरियुद्धप्रतिलोमम्contrary/opposed to the enemy’s fighting (method)
अरियुद्धप्रतिलोमम्:
TypeAdjective
Rootअरी + युद्ध + प्रतिलोम
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा/द्वितीया; विशेषणम्
अटवीबलप्रायःmostly consisting of forest troops
अटवीबलप्रायः:
TypeAdjective
Rootअटवी + बल + प्राय
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; ‘शत्रुः’ इत्यस्य विशेषणम्
शत्रुःthe enemy
शत्रुः:
TypeNoun
Rootशत्रु
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक-अव्ययम्
बिल्वम्a bilva (wood/fruit/tree)
बिल्वम्:
TypeNoun
Rootबिल्व
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् द्वितीया
बिल्वेनwith a bilva (by means of a bilva)
बिल्वेन:
TypeNoun
Rootबिल्व
Formनपुंसकलिङ्गे एकवचनम् तृतीया
हन्यताम्let it be struck / should be struck
हन्यताम्:
TypeVerb
Rootहन्
Formलोट्-लकारः; कर्मणि/आत्मनेपद-आज्ञार्थः; प्रथमपुरुषः एकवचनम् (विधिलिङ्गार्थे आज्ञा)
अल्पःsmall / limited
अल्पः:
TypeAdjective
Rootअल्प
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; ‘प्रसारः’ इत्यस्य विशेषणम्
प्रसारःspread / extension / deployment
प्रसारः:
TypeNoun
Rootप्रसार
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा
हन्तव्यःto be killed / to be destroyed
हन्तव्यः:
TypeVerbal adjective (Gerundive)
Rootहन्
Formतव्यत्-प्रत्ययान्त; पुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; विधेयविशेषणम् (‘प्रसारः’ इत्यस्य)
इतिthus
इति:
TypeParticle
Rootइति
Formउद्धरण/निगमनार्थक-अव्ययम्
अटवीबलकालःthe occasion/time for (using) forest troops
अटवीबलकालः:
TypeNoun
Rootअटवीबल + काल
Formपुंलिङ्गे एकवचनम् प्रथमा; अध्याय/प्रकरण-शीर्षकभावः
Entities Mentioned
Ā
āṭavī-bala (forest/tribal troops)Ś
śatru (enemy)FAQs
Match the adversary’s force-type and tactics: use similarly adapted troops and methods rather than conventional formations that the terrain and enemy style will negate.
Against mobile raiders in difficult terrain, overextension invites ambush and supply failure; Kautilya recommends tight control of movement and objectives.