Adhyaya 71: Vision of the Trimūrti in Rudra, the Gautama Curse, the Manifestation of the Godāvarī, and the Niḥśvāsa-saṃhitā Account

Verse 1

अगस्त्य उवाच । एवमुक्तस्ततो देवा ऋषयश्च पिनाकिना । अहं च नृपते तस्य देवस्य प्रणतोऽभवम् ॥ ७१.१ ॥

Agastya nói: “Khi được Đấng mang cung Pināka nói như vậy, các chư thiên và các bậc ṛṣi—và cả ta nữa, hỡi đại vương—đều cúi đầu đảnh lễ trước vị thần ấy.”

Verse 2

प्रणम्य शिरसा देवं यावत् पश्यामहे नृप । तावत् तस्यैव रुद्रस्य देहस्थं कमलासनम् ॥ ७१.२ ॥

Hỡi đại vương, sau khi cúi đầu đảnh lễ vị thần ấy, trong suốt thời gian chúng ta còn chiêm ngưỡng Ngài, bấy lâu chúng ta thấy chính Brahmā, Đấng ngồi trên hoa sen, an trụ trong thân của Rudra.

Verse 3

नारायणं च हृदये त्रसरेणुसुसूक्ष्मकं । ज्वलद्भास्करवर्णाभं पश्याम भवदेहतः ॥ ७१.३ ॥

Và trong trái tim, chúng ta chiêm thấy Nārāyaṇa—vi tế hơn cả hạt bụi nhỏ nhất—rực sáng với sắc và quang huy như mặt trời đang bừng cháy, được nhận thấy từ chính nội thân của Ngài.

Verse 4

तं दृष्ट्वा विस्मिताः सर्वे याजका ऋषयो मम । जयशब्दरवांश्चक्रुः सामऋग्यजुषां स्वनम् ॥ ७१.४ ॥

Thấy Ngài, tất cả—các tư tế chủ lễ và các bậc hiền triết của ta—đều kinh ngạc; họ cất tiếng hô chiến thắng và làm vang lên âm điệu ngân nga của các tụng đọc Sāman, Ṛk và Yajus.

Verse 5

कृत्वोचुस्ते तदा देवं किमिदं परमेश्वर । एकस्यामेव मूर्तौ ते लक्ष्यन्ते च त्रिमूर्त्तयः ॥ ७१.५ ॥

Bấy giờ họ thưa với vị thần: “Điều này là gì, ô Đấng Tối Thượng? Vì ngay trong một hình tướng của Ngài, cũng thấy hiện rõ ba hình tướng (Trimūrti).”

Verse 6

रुद्र उवाच । यज्ञेऽस्मिन् यद्धुतं हव्यं मामुद्दिश्य महर्षयः । ते त्रयोऽपि वयं भागं गृहीणीमः कविसत्तमाः ॥ ७१.६ ॥

Rudra nói: “Trong lễ tế này, mọi phẩm vật cúng dâng mà các đại hiền triết hiến lên, lấy Ta làm đối tượng thọ nhận—thì cả ba chúng Ta cũng cùng thọ phần của mình, hỡi bậc hiền triết tối thượng.”

Verse 7

नास्माकं विविधो भावो वर्तते मुनिसत्तमाः । सम्यग्दृशः प्रपश्यन्ति विपरीतेष्वनेकशः ॥ ७१.७ ॥

Hỡi các bậc hiền triết tối thượng, nơi chúng Ta không có tâm tính phân chia nhiều mặt; người thấy đúng đắn thì nhận ra chân lý theo nhiều cách, ngay cả giữa những điều tưởng như trái nghịch.

Verse 8

एवमुक्ते तु रुद्रेण सर्वे ते मुनयो नृप । पप्रच्छुः शङ्करं देवं मोहशास्त्रप्रयोजनम् ॥ ७१.८ ॥

Khi Rudra đã nói như vậy, hỡi đại vương, tất cả các bậc hiền triết ấy liền hỏi thần Śaṅkara về mục đích và cách vận dụng của “Moha-śāstra” (giáo thuyết/chiến lược gây mê hoặc, khiến mê lầm).

Verse 9

ऋषय ऊचुः । मोहनार्थं तु लोकानां त्वया शास्त्रं पृथक् कृतम् । तत् त्वया हेतुना केन कृतं देव वदस्व नः ॥ ७१.९ ॥

Các hiền triết thưa rằng: “Vì mục đích làm cho người đời mê lầm, Ngài đã soạn riêng một bộ śāstra. Vì duyên cớ nào Ngài đã soạn như vậy, ô Đấng Thiêng Liêng? Xin hãy nói cho chúng con.”

Verse 10

रुद्र उवाच । अस्ति भारतवर्षेण वनं दण्डकसंज्ञितम् । तत्र तीव्रं तपो घोरं गौतमो नाम वै द्विजः ॥ ७१.१० ॥

Rudra nói: “Trong Bhārata-varṣa có một khu rừng tên là Daṇḍaka. Tại đó, một bậc dvija tên Gautama đã tu khổ hạnh mãnh liệt và nghiêm khắc.”

Verse 11

चकार तस्य ब्रह्मा तु परितोषं गतः प्रभुः । उवाच तं मुनिं ब्रह्मा वरं ब्रूहि तपोधन ॥ ७१.११ ॥

Bấy giờ, Phạm Thiên (Brahmā), đấng Chúa Tể, hoàn toàn hài lòng về ông, liền bảo vị hiền giả ấy: “Hỡi người giàu có bởi khổ hạnh, hãy nói điều phúc lành (vara) mà ngươi mong cầu.”

Verse 12

एवमुक्तस्तदा तेन ब्रह्मणा लोककर्तृणा । उवाच सद्यः पङ्क्तिं मे धान्यानां देहि पद्मज ॥ ७१.१२ ॥

Được Phạm Thiên, đấng tạo tác thế gian, nói như vậy, ông liền thưa: “Xin lập tức ban cho con một hàng ngũ ngũ cốc, ô Padmaja (đấng sinh từ hoa sen).”

Verse 13

एवमुक्तो ददौ तस्य तमेवार्थं पितामहः । लब्ध्वा तु तं वरं विप्रः शतशृङ्गे महाश्रमम् ॥ ७१.१३ ॥

Được thưa như vậy, Pitāmaha (Phạm Thiên) ban cho ông đúng điều ấy. Nhận được ân phúc đó, vị brāhmaṇa liền đến đại ẩn thất tại Śataśṛṅga.

Verse 14

चकार तस्योषसि च पाकान्ते शालयो द्विजाः । लूयन्ते तेन मुनिना मध्याह्ने पच्यते तथा । सर्वातिथ्यमसौ विप्रो ब्राह्मणेभ्यो ददात्यलम् ॥ ७१.१४ ॥

Vào lúc rạng đông, ông sắp đặt việc ruộng lúa; khi lúa đã chín, vị hiền triết ấy khiến các bậc nhị sinh (Bà-la-môn) gặt hái. Cũng vậy, đến giữa trưa thì việc nấu nướng được hoàn tất. Vị Bà-la-môn ấy, thực hành hiếu khách đối với mọi tân khách, ban phát đầy đủ cho các Bà-la-môn.

Verse 15

कस्यचित्त्वथ कालस्य महती द्वादशाब्दिका । अनावृष्टिर्द्विजवरा अभवल्लोमहर्षिणी ॥ ७१.१५ ॥

Vào một thời điểm nào đó, hỡi bậc tối thắng trong hàng nhị sinh, đã xảy ra một cơn đại hạn kéo dài mười hai năm—đáng sợ đến mức khiến người ta rợn tóc gáy.

Verse 16

तां दृष्ट्वा मुनयः सर्वे अनावृष्टिं वनेचराः । क्षुधया पीड्यमानास्तु प्रययुर्गौतमं तदा ॥ ७१.१६ ॥

Thấy cảnh hạn hán ấy, tất cả các hiền triết sống trong rừng—bị đói khát bức bách—bấy giờ liền đến gặp Gautama.

Verse 17

अथ तानागतान् दृष्ट्वा गौतमः शिरसा नतः । उवाच स्थीयतां मह्यं गृहे मुनिवरात्मजाः ॥ ७१.१७ ॥

Bấy giờ, thấy họ đến, Gautama cúi đầu đảnh lễ và nói: “Xin các vị hãy ở lại đây, trong nhà ta, hỡi những người con của các bậc hiền triết tối thượng.”

Verse 18

एवमुक्तास्तु ते तेन तस्थुर्विविधभोजनम् । भुञ्जमाना अनावृष्टिर्यावत्सा निवृताऽभवत् ॥ ७१.१८ ॥

Được ông nói như vậy, họ ở lại đó, thọ dụng nhiều loại thức ăn khác nhau, cho đến khi thời kỳ không mưa ấy chấm dứt.

Verse 19

निवृत्तायां तु वै तस्यामनावृष्ट्यां तु ते द्विजाः । तीर्थयात्रानिमित्तं तु प्रयातुं मनसोऽभवन् ॥ ७१.१९ ॥

Nhưng khi mưa ấy đã dứt—khi hạn hán xảy ra—những bậc nhị sinh (Bà-la-môn) kia, lấy cớ hành hương đến các tirtha linh thiêng, trong tâm liền nghiêng về việc ra đi.

Verse 20

तत्र शाण्डिल्यनामानं तापसं मुनिसत्तमम् । प्रत्युवाचेतिसंचिन्त्य मिरीचः परमो मुनिः ॥ ७१.२० ॥

Tại đó, sau khi suy xét, bậc đại thánh Mīrīca đã đáp lời, nhắc đến vị khổ hạnh mang danh Śāṇḍilya, bậc tối thắng trong hàng hiền triết.

Verse 21

मारीच उवाच । शाण्डिल्य शोभनं वक्ष्ये पिता ते गौतमो मुनिः । तम् अनुक्त्वा न गच्छामस् तपश् चर्तुं तपोवनम् ॥ ७१.२१ ॥

Mārīca nói: “Hỡi Śāṇḍilya, ta sẽ nói điều cát tường: phụ thân của ngươi là hiền triết Gautama. Không thưa với người, chúng ta sẽ không đi vào rừng Tapovana để thực hành khổ hạnh.”

Verse 22

एवमुक्तेऽथ जहसुः सर्वे ते मुनयस्तदा । किमस्माभिः स्वको देहो विक्रीतोऽस्य अन्नभक्षणात् ॥ ७१.२२ ॥

Khi lời ấy vừa dứt, tất cả các hiền triết đều bật cười: “Cớ sao thân này của chúng ta lại bị xem như ‘đã bán đi’ chỉ vì ăn thức ăn của người ấy?”

Verse 23

एवमुक्त्वा पुनश्चोचुः सोपाधिगमनं प्रति । कृत्वा मायामयीं गां तु तच्छालौ ते व्यसर्जयन् ॥ ७१.२३ ॥

Nói vậy xong, họ lại bàn về việc đến gặp ông ta dưới một cái cớ; rồi tạo ra một con bò huyễn hóa, và thả nó vào chuồng bò của ông ấy.

Verse 24

तां चरन्तीं ततो दृष्ट्वा शालौ गां गौतमो मुनिः । गृहीत्वा सलिलं पाणौ याहि रुद्रेtyभाषत । ततो मायामयी सा गौः पपात जलबिन्दुभिः ॥ ७१.२४ ॥

Bấy giờ, thấy con bò ấy đi lại trong rừng cây Śāla, hiền thánh Gautama bốc nước vào lòng bàn tay và nói: “Hãy đi đến Rudra.” Ngay sau đó, con bò do huyễn lực tạo thành ấy ngã xuống, khi những giọt nước rơi trên nó.

Verse 25

निहतां तां ततो दृष्ट्वा मुनीन् जिगमिषूंस्तथा । उवाच गौतमो धीमांस्तान् मुनीन् प्रणतः स्थितः ॥ ७१.२५ ॥

Bấy giờ, thấy nàng đã bị giết, lại thấy các bậc hiền triết chuẩn bị ra đi, hiền thánh Gautama, người trí tuệ, đứng chắp tay cúi đầu cung kính và thưa với các vị hiền triết ấy.

Verse 26

किमर्थं गम्यते विप्राः साधु शंसत माचिरम् । मां विहाय सदा भक्तं प्रणतं च विशेषतः ॥ ७१.२६ ॥

“Vì cớ gì các vị ra đi, hỡi các bậc Bà-la-môn? Xin nói cho đúng đắn, chớ chậm trễ—khi đã bỏ lại tôi, kẻ hằng chí thành và đặc biệt kính lễ các vị.”

Verse 27

ऋषय ऊचुः । गोवध्येमिह ब्रह्मन् यावत् तव शरीरगा । तावदन्नं न भुञ्जामो भवतोऽन्नं महामुने ॥ ७१.२७ ॥

Các hiền triết thưa: “Bạch Bà-la-môn, chừng nào chúng tôi còn ở đây trong sự hiện diện thân thể của ngài, chừng ấy chúng tôi sẽ không thọ thực—đặc biệt là không dùng thức ăn của ngài, bạch đại hiền.”

Verse 28

एवमुक्तो गौतमोऽथ तान् मुनीन् प्राह धर्मवित् । प्रायश्चित्तं गोवध्याया दीयतां मे तपोधनाः ॥ ७१.२८ ॥

Nghe vậy, Gautama—bậc am tường chánh pháp—liền thưa với các hiền triết: “Hỡi những vị lấy khổ hạnh làm gia tài, xin chỉ định cho tôi phép sám hối (prāyaścitta) về tội sát hại bò.”

Verse 29

इयं गौरमृता ब्रह्मन् मूर्च्छितेव व्यवस्थिताः । गङ्गाजलप्लुता चेयमुत्थास्यति न संशयः ॥ ७१.२९ ॥

Hỡi Bà-la-môn, con bò này nằm như bất tỉnh, tưởng chừng đã chết; nhưng khi được rảy hay dìm trong nước sông Hằng, nó sẽ đứng dậy trở lại—điều ấy không còn nghi ngờ.

Verse 30

प्रायश्चित्तं मृतायाः स्यादमृतायाः कृतं त्विदम् । व्रतं वा मा कृथाः कोपमित्युक्त्वा प्रययुस्तु ते ॥ ७१.३० ॥

“Đây hẳn là lễ sám hối (prāyaścitta) dành cho người đã chết; nhưng việc này lại được làm cho kẻ chưa chết. Hoặc cứ xem như một lời nguyện (vrata). Xin đừng nổi giận.” Nói vậy rồi họ liền ra đi.

Verse 31

गतैस्तैर्गौतमो धीमान् हिमवन्तं महागिरिम् । मामाराधयिषुः प्रायात् तप्तुं चाशु महत् तपः ॥ ७१.३१ ॥

Sau khi họ đã đi, bậc hiền trí Gautama lên đường đến Himavant, ngọn đại sơn, với ước nguyện làm hài lòng ta và mau chóng thực hành khổ hạnh lớn lao.

Verse 32

शतमेकं तु वर्षाणामहमाराधितोऽभवम् । तुष्टेन च मया प्रोक्तो वरं वरय सुव्रत ॥ ७१.३२ ॥

“Suốt trọn một trăm năm, ta đã được ngươi phụng thờ làm hài lòng. Rồi khi ta hoan hỷ, ta nói: ‘Hỡi người giữ hạnh nguyện thanh cao, hãy chọn một ân phúc.’”

Verse 33

सोऽब्रवीन्मां जकटासंस्थां देहि गङ्गां तपस्विनीम् । मया सार्धं प्रयात्वेषा पुण्या भागीरथी नदी ॥ ७१.३३ ॥

Ngài thưa với ta: “Hỡi bậc khổ hạnh, xin ban cho con sông Hằng—Bhāgīrathī—đang ngự trong búi tóc bện; xin cho dòng sông thánh này cùng con mà đi.”

Verse 34

एवमुक्ते जटाखण्डमेकं स प्रददौ शिवः । तां गृहीत्वा गतवान् सोऽपि यत्रास्ते सा तु गौर्मृता ॥ ७१.३४ ॥

Khi lời ấy được thốt ra, Śiva ban cho một mảnh tóc bện (jata) của Ngài. Nhận lấy, người ấy cũng đi đến nơi nàng ở; nhưng con bò đã chết.

Verse 35

तज्जलप्लाविता सा गौर्गता चोत्थाय भामिनी । नदी च महती जाता पुण्यतोया शुचिह्रदा ॥ ७१.३५ ॥

Bị dòng nước ấy tràn ngập, con bò—đứng dậy, hỡi người nữ rạng ngời—đã đi ra. Và một con sông lớn liền hiện khởi, với dòng nước ban phúc, cùng một lòng chảo (hồ) thanh tịnh.

Verse 36

तं दृष्ट्वा महदाश्चर्यं तत्र सप्तर्षयोऽमलाः । आजग्मुः खे विमानस्थाः साधुः साध्विति वादिनः ॥ ७१.३६ ॥

Thấy phép lạ lớn lao ấy, bảy vị Thất Hiền (Saptarṣi) thanh tịnh đã đến nơi đó, ngự trên không trung trong các cỗ xa cung, và đồng thanh xướng: “Lành thay, lành thay.”

Verse 37

साधु गौतम साधूनां कोऽन्योऽस्ति सदृशस्तव । यदेवं जाह्नवीं देवीं दण्डके चावतारयत् ॥ ७१.३७ ॥

“Lành thay, Gautama! Trong hàng người hiền đức, còn ai sánh được với ngài? Vì ngài đã khiến nữ thần Jāhnavī (Gaṅgā) giáng hạ như thế, lại còn dẫn nàng xuống cả miền rừng Daṇḍaka.”

Verse 38

एवमुक्तस्तदा तैस्तु गौतमः किमिदं त्विति । गोवध्याकारणं मह्यं तावत् पश्यति गौतमः ॥ ७१.३८ ॥

Được họ nói như vậy khi ấy, Gautama hỏi: “Đây rốt cuộc là gì?” Rồi Gautama nhận ra, đến mức ấy, nguyên do của việc sát hại con bò.

Verse 39

ऋषीणां मायया सर्वमिदं जातं विचिन्त्य वै । शशाप तान् जटाभस्ममिथ्याव्रतधरास्तथा । भविष्यथ त्रयीबाह्या वेदकर्मबहिष्कृताः ॥ ७१.३९ ॥

Suy xét rằng tất cả điều này phát sinh do māyā của các bậc Ṛṣi, ông liền nguyền rủa họ: “Các ngươi—tóc bện, bôi tro, giữ những lời thệ nguyện giả dối—sẽ trở thành kẻ ở ngoài Tam Veda, bị loại khỏi các nghi lễ Veda.”

Verse 40

तच्छ्रुत्वा क्रूरवचनं गौतमस्य महामुनेः । ऊचुः सप्तर्षयो मैवं सर्वकालं द्विजोत्तमाः । भवन्तु किं तु ते वाक्यं मोघं नास्त्यत्र संशयः ॥ ७१.४० ॥

Nghe lời nói khắc nghiệt của đại hiền Gautama, bảy vị Ṛṣi thưa: “Xin đừng như vậy, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh. Nhưng lời của ngài sẽ không vô hiệu—điều ấy không nghi ngờ.”

Verse 41

यदि नाम कलौ सर्वे भविष्यन्ति द्विजोत्तमाः । उपकारीणि ये ते हि अपकर्तार एव हि । इत्थंभूता अपि कलौ भक्तिभाजो भवन्तु ते ॥ ७१.४१ ॥

Dẫu trong thời Kali, mọi người đều được xem là “nhị sinh tối thượng”, thì những kẻ bề ngoài có vẻ giúp đỡ thật ra chính là kẻ gây hại. Tuy vậy, dù như thế trong Kali, nguyện cho họ vẫn được dự phần vào bhakti (lòng sùng kính).

Verse 42

त्वद्वाक्यवह्निनिर्दग्धाः सदा कलियुगे द्विजाः । भविष्यन्ति क्रियाहीना वेदकर्मबहिष्कृताः ॥ ७१.४२ ॥

Trong thời Kali, hàng nhị sinh sẽ luôn như bị thiêu đốt bởi ngọn lửa lời nói của ngài; họ sẽ trở nên thiếu vắng các nghi thức được quy định, bị loại khỏi các bổn phận nghi lễ Veda.

Verse 43

अस्याश्च गौणं नामेह नदी गोदावरीति च । गौर्दत्ता वरदानाच्च भवेद् गोदावरी नदी ॥ ७१.४३ ॥

Tại đây, tên phụ (thông dụng) của con sông này là “Godāvarī”. Vì nàng là “được ban bởi bò” và do sự ban phúc, nên dòng sông được gọi là Godāvarī.

Verse 44

एतां प्राप्य कलौ ब्रह्मन् गां ददन्ति जनाश्च ये । यथाशक्त्या तु दानानि मोदन्ते त्रिदशैः सह ॥ ७१.४४ ॥

Hỡi Bà-la-môn, những người trong thời Kali đạt được phước duyên này rồi bố thí một con bò, và tùy theo khả năng mà làm các sự cúng thí, thì hoan hỷ cùng với Tridaśa (chư thiên).

Verse 45

सिंहस्थे च गुरौ तत्र यो गच्छति समाहितः । स्नात्वा च विधिना तत्र पितॄन् स्तर्पयते तथा ॥ ७१.४५ ॥

Khi sao Mộc (Guru) ở cung Sư Tử, ai đến nơi ấy với tâm chuyên nhất, rồi tắm theo đúng nghi thức, cũng làm tarpaṇa—dâng nước—để làm thỏa mãn các tổ tiên.

Verse 46

स्वर्गं गच्छन्ति पितरो निरये पतिता अपि । स्वर्गस्थाः पितरस्तस्य मुक्तिभाजो न संशयः ॥ ७१.४६ ॥

Ngay cả các tổ tiên đã rơi vào cảnh giới địa ngục cũng được đi lên cõi trời; và tổ tiên của người ấy, khi ở thiên giới, trở thành những vị dự phần vào giải thoát (mukti)—điều này không còn nghi ngờ.

Verse 47

त्वं ख्यातिं महतीं प्राप्य मुक्तिं यास्यसि शाश्वतीम् । एवमुक्त्वाऽथ मुनयो ययुः कैलासपर्वतम् । यत्राहमुमया सार्धं सदा तिष्ठामि सत्तमाः ॥ ७१.४७ ॥

“Sau khi đạt được danh tiếng lớn lao, ngươi sẽ tiến đến sự giải thoát vĩnh cửu.” Nói xong, các bậc hiền triết đi đến núi Kailāsa—nơi Ta cùng với Umā luôn ngự, hỡi bậc tối thắng trong những người hiền thiện.

Verse 48

ऊचुर्मां ते च मुनयो भवितारो द्विजोत्तमाः । कलौ त्वद्रूपिणः सर्वे जटामुकुटधारिणः । स्वेच्छया प्रेतवेषाश्च मिथ्यालिङ्गधराः प्रभो ॥ ७१.४८ ॥

Các bậc hiền triết ấy nói với Ta: “Trong thời Kali, hỡi bậc tối thượng trong hàng hai lần sinh, mọi người sẽ mang hình dạng như Ngài—đội tóc bện (jaṭā) như vương miện; nhưng theo ý muốn tùy tiện, họ sẽ khoác những dạng cải trang ghê rợn và mang các dấu hiệu bên ngoài giả dối, ôi Chúa tể.”

Verse 49

तेषामनुग्रहार्थाय किञ्चिच्छास्त्रं प्रदीयताम् । येनास्मद्वंशजाः सर्वे वर्तेयुः कलिपीडिताः ॥ ७१.४९ ॥

Vì lòng thương xót họ, xin truyền dạy một phần giáo pháp (một śāstra thực hành), nhờ đó mọi hậu duệ trong dòng tộc của chúng ta, bị thời đại Kali bức bách, vẫn có thể tiếp tục sống và hành xử đúng đạo.

Verse 50

एवमभ्यर्थितस्तैस्तु पुराऽहं द्विजसत्तमाः । वेदक्रियासमायुक्तां कृतवानस्मि संहिताम् ॥ ७१.५० ॥

Vì thế, khi xưa được họ thỉnh cầu, hỡi bậc tối thượng trong hàng nhị sinh, ta đã biên soạn một bộ saṃhitā, đầy đủ các nghi lễ và pháp thức hành trì theo Veda.

Verse 51

निःश्वासाख्यां ततस्तस्यां लीना बाभ्रव्यशाण्डिलाः । अल्पापराधाच्छ्रुत्वैव गता बैडालिका भवन ॥ ७१.५१ ॥

Rồi sau đó, các dòng Bābhravya và Śāṇḍila đi vào nơi gọi là “Niḥśvāsa”. Nhưng chỉ vừa nghe rằng lỗi ấy là nhỏ, họ liền đi đến trú xứ Baiḍālika.

Verse 52

मयैव मोहितास्ते हि भविष्यं जानता द्विजाः । लौल्यार्थिनस्तु शास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः ॥ ७१.५२ ॥

Quả thật, những bậc nhị sinh ấy, tuy biết điều sắp đến, vẫn bị ta làm cho mê hoặc. Trong thời Kali, con người vì lòng tham cầu lợi sẽ soạn tác các luận thư (śāstra).

Verse 53

निःश्वाससंहितायां हि लक्षमात्रं प्रमाणतः । सैव पाशुपती दीक्षा योगः पाशुपतस्त्विह ॥ ७१.५३ ॥

Trong Niḥśvāsa-saṃhitā, theo thẩm quyền chuẩn mực, số lượng được nói là một trăm nghìn (đơn vị/câu). Chính đó là lễ thọ pháp Pāśupata; và ở đây, pháp tu là Pāśupata-yoga.

Verse 54

एतस्माद्वेदमार्गाद्धि यदन्यदिह जायते । तत्क्षुद्रकर्म विज्ञेयं रौद्रं शौचविवर्जितम् ॥ ७१.५४ ॥

Vì vậy, bất cứ điều gì phát sinh ở đây ngoài con đường Veda, phải được hiểu là hành nghiệp nhỏ nhen, mang tính bạo liệt và thiếu sự thanh tịnh.

Verse 55

ये रुद्रमुपजीवन्ति कलौ वैडालिका नराः । लौल्यार्थिनः स्वशास्त्राणि करिष्यन्ति कलौ नराः । उच्छुष्मरुद्रास्ते ज्ञेया नाहं तेषु व्यवस्थितः ॥ ७१.५५ ॥

Trong thời Kali, những kẻ sống bằng việc viện danh Rudra—hèn kém và cơ hội—vì lòng tham sẽ soạn ra các ‘luận thư’ riêng của mình. Họ phải được hiểu là ‘ucchuṣma-rudra’ (Rudra ô uế); Ta không an trụ nơi họ.

Verse 56

भैरवेण स्वरूपेण देवकार्ये यदा पुरा । नर्तितं तु मया सोऽयं सम्बन्धः क्रूरकर्मणाम् ॥ ७१.५६ ॥

Thuở xưa, khi Ta mang hình tướng Bhairava để hoàn thành công việc của chư thiên, Ta quả đã múa; từ đó phát sinh mối liên hệ này với những hành vi dữ dội.

Verse 57

क्षयं निनीषता दैत्यानट्टहासो मया कृतः । यः पुरा तत्र ये मह्यं पतिता अश्रुबिन्दवः । असंख्यातास्तु ते रौद्रा भवितारो महीतले ॥ ७१.५७ ॥

Khi Ta định diệt trừ bọn Daitya, Ta đã bật lên tiếng cười lớn đầy chế nhạo. Từ hành động ấy, những giọt lệ khi đó rơi từ Ta—vô số—sẽ trở thành các hữu thể hung bạo trên mặt đất.

Verse 58

uchChuShmaniratA raudrAH surAmAMsapriyAH sadA | strIlolAH pApakarmANaH saMbhUtA bhUtaleShu te || 71.58 ||

Họ đắm chìm trong sự ô uế, hung bạo, luôn ưa rượu và thịt, mê đắm nữ sắc, làm các nghiệp ác; họ đã sinh khởi trên cõi đất này.

Verse 59

तेषां गौतमशापाद्धि भविष्यन्त्यन्वये द्विजाः । तेषां मध्ये सदाचाराः ये ते मच्छासने रताः ॥ ७१.५९ ॥

Quả thật, do lời nguyền của Gautama, trong dòng dõi của họ sẽ phát sinh các brāhmaṇa (nhị sinh). Trong số ấy, những người có hạnh kiểm tốt—những người hoan hỷ nơi giáo huấn của Ta—sẽ hiện hữu.

Verse 60

स्वर्गं चैवापवर्गं च इति वै संशयात् पुरा । वैडालिका अधो यास्यन्ति मम संततिदूषकाः ॥ ७१.६० ॥

Thuở trước quả có sự nghi hoặc: “thiên giới, và cả giải thoát (apavarga).” Nhưng bọn Vaiḍālika—những kẻ làm hoen ố dòng dõi của Ta—sẽ sa xuống (vào cảnh giới thấp).

Verse 61

प्राग्गौतमाग्निना दग्धाः पुनर्मद्वचनाद्द्विजाः । नरकं तु गमिष्यन्ति नात्र कार्या विचारणा ॥ ७१.६१ ॥

Trước kia, các nhị sinh đã bị thiêu bởi lửa của Gautama; nhưng nay nữa, do lời phán của Ta, họ sẽ đi đến địa ngục—về điều này không cần bàn luận.

Verse 62

रुद्र उवाच । एवं मया ब्रह्मसुताः प्रोक्ता जग्मुर्यथागतम् । गौतमोऽपि स्वकं गेहं जगामाशु परंतपः ॥ ७१.६२ ॥

Rudra nói: “Như vậy, sau khi được Ta chỉ dạy, các con của Brahmā đã ra đi, trở về như lúc đến. Gautama cũng mau chóng trở về nơi ở của mình, hỡi bậc hàng phục kẻ thù.”

Verse 63

एतद्वः कथितं विप्रा मया धर्मस्य लक्षणम् । एतस्माद्विपरीतो यः स पाषण्डरतो भवेत् ॥ ७१.६३ ॥

Này các hiền giả brāhmaṇa, Ta đã thuật cho các ông dấu hiệu xác định của dharma. Ai hành xử trái với điều ấy sẽ trở thành kẻ say mê pāṣaṇḍa (tà kiến, sự mộ đạo giả trá).