Adhyaya 36: Account of the Maṇija Kings and a Hymn to Govinda Leading to Liberation

Verse 1

महातपा उवाच । आदितरेतासु राजानो मणिजा ये प्रकीर्तिताः । कथयिष्यामि तान् राजन् यत्र जातोऽपि पार्थिव ॥ ३६.१ ॥

Mahātapā nói: “Tâu Đại vương, ta sẽ thuật lại các bậc quân vương—được tán dương là Maṇijā—trong dòng dõi Āditaretas, nơi mà vị quân chủ ấy cũng đã giáng sinh.”

Verse 2

योऽसौ सुप्रभानामासीत्त स त्वं राजन् कृते युगे । जातोऽसि नाम्ना विख्यातः प्रजापाल इति शोभनः ॥ ३६.२ ॥

Tâu Đại vương, trong Kṛta-yuga, chính ngài là người từng được biết đến với danh xưng Suprabhā; nay ngài lại giáng sinh và lừng danh với tên “Prajāpāla”, bậc rạng ngời.

Verse 3

शेषास्त्रेतायुगॆ राजन् भविष्यन्ति महाबलाः । यो दीप्ततेजा मणिजः स शान्तेति प्रकीर्तितः ॥ ३६.३ ॥

Tâu Đại vương, những vị còn lại sẽ xuất hiện trong Tretā-yuga như những bậc đại lực. Người có hào quang rực cháy, sinh từ Maṇi, được xưng tụng là “Śānti”.

Verse 4

सुरश्मिर्भविता राजा शशकर्णो महाबलः । शुभदर्शनः पाञ्चालो भविष्यति नराधिपः ॥ ३६.४ ॥

Một vị vua tên Suraśmi sẽ xuất hiện; rồi Śaśakarṇa, bậc đại lực; và Pāñcāla, người dung mạo đoan nghiêm, sẽ trở thành bậc chúa tể giữa loài người.

Verse 5

सुशान्तिरङ्गवंशे वै सुन्दरोऽप्यङ्ग इत्युत । सुन्दश्च मुचुकुन्दोऽभूत्सुद्युम्नस्तुर एव च ॥ ३६.५ ॥

Quả thật, trong dòng dõi Aṅga có Suśānti; và Sundara—cũng được gọi là Aṅga. Lại có Sunda và Muchukunda; cũng như Sudyumna và Tura.

Verse 6

सुमनाः सोमदत्तस्तु शुभः संवरणोऽभवत् । सुशीलो वसुदानस्तु सुखदो सुपतिर्भवत् ॥ ३६.६ ॥

Sumanā và Somadatta quả thật đã trở thành Śubha và Saṃvaraṇa. Cũng vậy, Suśīla và Vasudāna được biết đến với danh xưng Sukhada và Supati.

Verse 7

शम्भुः सेनापतिरभूत् सुकान्तो दशरथः स्मृतः । सोमोऽभूज्जनको राजा एते त्रेतायुगॆ नृप ॥ ३६.७ ॥

Śambhu trở thành vị thống lĩnh quân đội; Sukānta được ghi nhớ là Daśaratha. Soma trở thành vua Janaka—đó là những bậc quân vương trong thời Tretā-yuga.

Verse 8

सर्वे भूमिमिमां राजन् भुक्त्वा ते वसुधाधिपाः । इष्ट्वा च विविधैर्यज्ञैर्दिवं प्राप्स्यन्त्यसंशयम् ॥ ३६.८ ॥

Tâu Đại vương, tất cả những bậc chúa tể cõi đất ấy—sau khi thụ hưởng và cai trị miền đất này, lại cử hành các lễ tế (yajña) muôn loại—chắc chắn sẽ đạt đến cõi trời.

Verse 9

श्रीवराह उवाच । एवं श्रुत्वा स राजर्षिर्ब्रह्मविद्याममृतं प्रभुः । आख्यानं परमं प्रीतस्तपश्चर्तुमियाद्वनम् ॥ ३६.९ ॥

Śrī Varāha phán: Nghe như vậy, vị vương-ẩn sĩ ấy—bậc chủ tể đầy năng lực—đã thọ nhận Brahma-vidyā, tri thức về Phạm, tựa cam lộ. Hoan hỷ trước câu chuyện tối thượng, ngài đi vào rừng để thực hành khổ hạnh (tapas).

Verse 10

ऋषिरध्यात्मयोगेन विहायेदं कलेवरम् । ब्रह्मभूतोऽभवद्धात्री हरौ लयमवाप च ॥ ३६.१० ॥

Nhờ adhyātma-yoga, vị hiền triết lìa bỏ thân xác này. An trụ trong Brahman, ngài trở thành đồng nhất với Brahman; và Dhātrī, Đấng Nâng Đỡ, cũng đạt sự tan hòa (laya) trong Hari.

Verse 11

वृन्दावनं च राजा असौ तपोऽर्थं गतवान् प्रभुः । तत्र गोविन्दनामानं हरिं स्तोतुमथारभत् ॥ ३६.११ ॥

Vị vua ấy—bậc chúa tể tôn quý—đã đến Vṛndāvana để tu khổ hạnh; tại đó, ngài bắt đầu ca tụng Hari, đấng được gọi bằng danh hiệu Govinda.

Verse 12

राजोवाच । नमामि देवं जगतां च मूर्तिं गोपेन्द्रमिन्द्रानुजमप्रमेयम् । संसारचक्रक्रमणैकदक्षं क्षितीधरं देववरं नमामि ॥ ३६.१२ ॥

Nhà vua thưa: “Con đảnh lễ Thần linh là hình thể của muôn thế giới; đảnh lễ Gopendra, em của Indra, đấng vô lượng; đảnh lễ đấng độc nhất thiện xảo khiến bánh xe luân hồi vận hành; đảnh lễ đấng nâng giữ địa cầu—bậc tối thắng trong chư thiên, con xin đảnh lễ.”

Verse 13

भवोदधौ दुःखशतोर्मिभीमे जरावर्ते कृष्णपातालमूले । तदन्तमेको दधते सुखं मे नमोऽस्तु ते गोपतिरप्रमेय ॥ ३६.१३ ॥

Trong biển hữu (bhava) đáng sợ với trăm lớp sóng khổ đau—giữa xoáy lốc của tuổi già, nơi gốc của cõi âm u Pātāla—chỉ riêng Ngài đặt dấu chấm dứt và ban an lạc cho con. Kính lễ Ngài, ô Gopati, đấng vô lượng.

Verse 14

व्याध्यादियुक्तः पुरुषैर्ग्रहैश्च सङ्घट्टमानं पुनरेव देव । नमोऽस्तु ते युद्धरते महात्मा जनार्दनो गोपतिरुग्रबाहुः ॥ ३६.१४ ॥

Ôi Thần linh—khi con người bị bệnh tật và các khổ nạn khác, lại còn bị những thế lực đối nghịch bủa vây, bị va đập và áp đảo lần nữa—con xin kính lễ Ngài, bậc Đại Ngã ham chiến: Janārdana, đấng hộ trì chúng sinh, Gopati, người có cánh tay uy mãnh.

Verse 15

त्वमुत्तमः सर्वविदां सुरेश त्वया ततं विश्वमिदं समस्तम् । गोपेन्द्र मां पाहि महानुभाव भवाद्भीतं तिग्मरथाङ्गपाणे ॥ ३६.१५ ॥

Ngài là bậc tối thượng trong hết thảy người trí, ô Chúa tể chư thiên; nhờ Ngài mà toàn thể vũ trụ này được thấm nhuần khắp nơi. Ôi Gopendra, xin che chở con—bậc đại uy lực—kẻ đang sợ hãi vòng hữu; ô đấng cầm trong tay đĩa lửa rực sáng (cakra).

Verse 16

परोऽसि देव प्रवरः सुराणां पुंसः स्वरूपोऽसि शशिप्रकाशः । हुताशवक्त्राच्युत तीव्रभाव गोपेन्द्र मां पाहि भवे पतन्तम् ॥ ३६.१६ ॥

Ôi Thần linh siêu việt, Ngài là bậc tối thượng trong chư thiên; Ngài là chân tướng của Đấng Tối Cao, rạng ngời như trăng. Ôi Acyuta, miệng như lửa, uy lực mãnh liệt; ôi Gopendra, xin che chở con khi con đang rơi vào vòng luân chuyển của hữu sinh thế tục.

Verse 17

संसारचक्रक्रमणान्यनेका- न्याविर्भवन्त्यच्युत देहिनां यत् । त्वन्मायया मोहितानां सुरेश कस्ते मायां तरते द्वन्द्वधामा ॥ ३६.१७ ॥

Ôi Acyuta, đối với chúng sinh mang thân, nhiều cách vận hành trong bánh xe luân hồi hiện khởi. Ôi Chúa tể chư thiên, những kẻ bị mê hoặc bởi māyā của Ngài—ai có thể vượt qua māyā ấy, nơi cư trú của các đối đãi nhị nguyên?

Verse 18

अगोत्रमस्पर्शमरूपगन्ध- मनामनिर्देशमजं वरेण्यम् । गोपेन्द्र त्वां यद्युपासन्ति धीराः- स्ते मुक्तिभाजो भवबन्धमुक्ताः ॥ ३६.१८ ॥

Ôi Gopendra, nếu các bậc trí kiên định phụng thờ Ngài—Đấng vượt ngoài dòng tộc, vượt ngoài xúc chạm, vượt ngoài hình sắc và hương, vượt ngoài tâm và lời, vô sinh và tối đáng tôn—thì họ trở thành người dự phần giải thoát, thoát khỏi trói buộc của hữu sinh thế tục.

Verse 19

शब्दातिगं व्योमरूपं विमूर्त्तिं विकर्म्मिणां शुभभावं वरेण्यम् । चक्राब्जपाणिं तु तथोपचारादुक्तं पुराणे सततं नमामि ॥ ३६.१९ ॥

Con hằng đảnh lễ, như đã được nói trong Purāṇa và theo nghi thức cúng dường tôn kính, Đấng vượt ngoài âm thanh, có tướng như hư không, vô hình thể; là thiện tính cát tường cho những người hành nghiệp, bậc tối đáng chọn—Đấng tay cầm bánh xe và hoa sen.

Verse 20

त्रिविक्रमं क्रान्तजगत्त्रयं च चतुर्मूर्त्तिं विश्वगतां क्षितीशम् । शम्भुं विभुं भूतपतिं सुरेशं नमाम्यहं विष्णुमनन्तमूर्त्तिम् ॥ ३६.२० ॥

Con đảnh lễ Viṣṇu với vô lượng hình tướng—Trivikrama, Đấng đã sải bước khắp ba cõi; Đấng bốn tướng, thấm khắp vũ trụ, Chúa tể địa giới; Đấng cát tường, bậc toàn năng, Chúa của muôn loài và Chúa tể chư thiên.

Verse 21

त्वं देव सर्वाणि चराचराणि सृजस्यथो संहरसे त्वमेव । मां मुक्तिकामं नय देव शीघ्रं यस्मिन् गता योगिनो नापयान्ति ॥ ३६.२१ ॥

Lạy Chúa Tể, chỉ một mình Ngài tạo dựng mọi loài—cả hữu tình động và vô tình bất động—và cũng chỉ một mình Ngài thu nhiếp trở lại. Xin mau dẫn con, kẻ khát cầu giải thoát, đến cảnh giới ấy, nơi các du-gi (yogin) đã đến thì không còn trở lại nữa.

Verse 22

जयस्व गोविन्द महानुभाव जयस्व विष्णो जय पद्मनाभ । जयस्व सर्वज्ञ जयाप्रमेय जयस्व विश्वेश्वर विश्वमूर्ते ॥ ३६.२२ ॥

Khải hoàn thay Govinda, bậc đại hùng tâm; khải hoàn thay Viṣṇu; khải hoàn thay Padmanābha. Khải hoàn thay Đấng toàn tri; khải hoàn thay Đấng vô lượng; khải hoàn thay Chúa Tể vũ trụ, Đấng có hình tướng chính là vũ trụ.

Verse 23

श्रीवराह उवाच । एवं स्तुत्वा तदा राजा निधाय स्वं कलेवरम् । परमात्मनि गोविन्दे लयमागाच्छ शाश्वते ॥ ३६.२३ ॥

Śrī Varāha phán: “Như vậy, sau khi dâng lời tán thán, nhà vua liền buông bỏ thân xác mình và nhập vào sự dung hợp (laya) nơi Govinda vĩnh cửu, Đấng Tối Thượng Ngã (Paramātman).”