Verse 14
Niralamba
अज्ञानमिति च रज्जौ सर्पभ्रान्तिरिवाद्वितीये सर्वानुस्यूते सर्वमये ब्रह्मणि देवतिर्यङ्नरस्थावरस्त्रीपुरुषवर्णाश्रमबन्धमोक्षोपाधिनानात्मभेदकल्पितं ज्ञानमज्ञानम् ॥१४॥
अज्ञानम् इति च । रज्जौ । सर्प-भ्रान्तिः इव । अद्वितीये । सर्व-अनुस्यूते । सर्व-मये । ब्रह्मणि । देव-तिर्यक्-नर-स्थावर-स्त्री-पुरुष-वर्ण-आश्रम । बन्ध-मोक्ष-उपाधिना । अनात्म-भेद-कल्पितम् । ज्ञानम् । अज्ञानम् ॥
ajñānam iti ca rajjau sarpabhrāntir ivādvitīye sarvānusyūte sarvamaye brahmaṇi devatiryaṅnara-sthāvara-strīpuruṣa-varṇāśrama bandhamokṣopādhinānātmabheda-kalpitaṃ jñānam ajñānam ||14||
“Vô minh” là sự nhận biết rằng—như lầm dây thành rắn—trong Phạm (Brahman) bất nhị, thấm suốt mọi nơi và làm nên mọi sự, lại do các giới hạn giả lập (upādhi) mà tưởng tượng ra những sai biệt của phi-ngã: thần linh, loài vật, con người, bất động (cỏ cây/vật vô tri), nữ và nam, giai cấp và giai đoạn đời sống, trói buộc và giải thoát.
‘Ignorance’—so (it is said)—is the cognition that, like the delusion of a snake in a rope, in the non-dual Brahman—interwoven through all and consisting of all—imagines differences of the non-Self by means of limiting adjuncts, (such as) god, animal, human, immovable (plant/inanimate), woman, man, caste and life-stage, bondage and liberation.