Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 63

Devanagari script

निधिलक्ष्म्यो तथा यक्ष तव पूजा विशेषतः । एवं यः कुरुते धीरः सर्वान्कामानवाप्नुयात्

Transliteration

nidhilakṣmyo tathā yakṣa tava pūjā viśeṣataḥ | evaṃ yaḥ kurute dhīraḥ sarvānkāmānavāpnuyāt

Translation

Hỡi Yakṣa, để được kho báu và phúc lộc (Lakṣmī), việc thờ phụng ngài đặc biệt linh nghiệm. Người kiên định làm như vậy sẽ đạt mọi điều mong cầu.

Word by Word

• निधिलक्ष्म्यः: the wealth-goddesses of treasures
• निधिलक्ष्म्यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: निधिलक्ष्मी (प्रातिपदिक; निधि+लक्ष्मी)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (निधेः लक्ष्म्यः)

• तथा: also, likewise
• तथा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चय/अन्वयार्थक (also/likewise)

• यक्ष: O Yakṣa
• यक्ष: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: यक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन

• तव: your
• तव: Sambandha (Possessor/षष्ठी-सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी (6th), एकवचन; सर्वनाम (genitive: your)

• पूजा: worship
• पूजा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पूजा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• विशेषतः: especially
• विशेषतः: Visheshana (Adverbial qualifier/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: विशेषतः (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (especially)

• एवं: thus
• एवं: Visheshana (Manner/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवं (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus/in this manner)

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम (relative pronoun)

• कुरुते: does, performs
• कुरुते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• धीरः: steadfast, wise
• धीरः: Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: धीर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (qualifying यः)

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma (Object-qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन; विशेषण (qualifying कामान्)

• कामान्: desires
• कामान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन

• अवाप्नुयात्: may obtain
• अवाप्नुयात्: Kriya (Result/फल-क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अव+आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Viśvāmitra (deduced from Adhyāya context; confirmed later in 66)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Ayodhyā tīrtha (Yakṣa/Pramatha-rāja worship)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Yakṣa (addressed)

Visual Art Cues

Scene: The Yakṣa/Pramatha-rāja is worshipped with abundant offerings; symbols of Lakṣmī—lotus, coins, overflowing vessels—appear; the devotee stands firm and composed, receiving blessings; the tīrtha landscape remains visible.

Characters & Entities

• Yakṣa
• nidhi
• lakṣmī

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Steady devotion performed with proper rite at a tīrtha is said to bring both prosperity and the fulfillment of rightful aims.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Ayodhyā tīrtha context where Yakṣa-pūjā is prescribed and praised.

What ritualistic prescription is mentioned?

Special emphasis is placed on performing the Yakṣa’s worship to obtain nidhis and lakṣmī.