Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 113

Devanagari script

यत्र स्नानेन दानेन न शोचति नरः क्वचित् । गोप्रतारसमं तीर्थं न भूतं न भविष्यति

Transliteration

yatra snānena dānena na śocati naraḥ kvacit | gopratārasamaṃ tīrthaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati

Translation

Tại nơi ấy, nhờ tắm gội và bố thí, con người chẳng còn sầu khổ ở bất cứ đâu; không có thánh địa nào sánh bằng Gopratārā—xưa chưa từng có, và mai sau cũng chẳng có.

Word by Word

• यत्र: where
• यत्र: Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: यत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; सम्बन्धबोधक-स्थानवाचक (relative adverb: ‘where’)

• स्नानेन: by bathing
• स्नानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: स्नान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/करणार्थे (instrumental: ‘by bathing’)

• दानेन: by giving (charity)
• दानेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: दान (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; तृतीया (3rd/करण), एकवचन; साधन/करणार्थे (instrumental: ‘by giving/charity’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation particle)

• शोचति: grieves
• शोचति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: शुच् (धातु)
• Form: लट् (Present); परस्मैपद; प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; धातु: शुच् (to grieve)

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; प्रथमा (1st/कर्ता), एकवचन

• क्वचित्: anywhere; ever
• क्वचित्: Adhikarana (Locative setting/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: क्वचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; देश/कालवाचक-अनिश्चित (indefinite adverb: ‘anywhere/ever’)

• गोप्रतारसमम्: equal to (the) Go-pratāra
• गोप्रतारसमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गो-प्रतार-सम (प्रातिपदिक); घटकाः: गो + प्रतार + सम
• Form: नपुंसकलिङ्ग; द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; विशेषणम् (qualifying ‘tīrthaṃ’): ‘equal to Go-pratāra’

• तीर्थम्: a sacred ford/pilgrimage place
• तीर्थम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तीर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; अत्र प्रथमा (predicate-nominative with ‘na bhūtaṃ…’)

• न: not
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• भूतम्: has existed
• भूतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भूत (कृदन्त/प्रातिपदिक); √भू (धातु) + क्त
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle): ‘been/existed’

• न: nor
• न: —
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध

• भविष्यति: will be
• भविष्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लृट् (Simple Future); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन; √भू (to be)

Speaker

Unknown (Ayodhyāmāhātmya narrator; likely a Purāṇic teacher addressing a listener)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Gopratārā

Type: ghat

Visual Art Cues

Scene: At Gopratārā ghāṭ, a pilgrim completes bathing and then offers alms—food, cloth, coins—to brāhmaṇas and the needy; the pilgrim’s face shifts from worry to calm.

Characters & Entities

• Gopratārā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage is completed by both purification (snāna) and generosity (dāna), yielding freedom from grief.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Gopratārā tīrtha in Ayodhyā.

What ritualistic prescription is mentioned?

Snāna (bathing) and dāna (charitable giving) at the tīrtha.